Geçtiğimiz günlerde Tarımdan Haber’de “Gönen Baldo Pirinci için alarm! Coğrafi işaretli ürüne çevre kirliliği gölgesi” başlıklı bir haber yayınladık.

Haberimiz Gönen’de büyük yankı uyandırdı.

Ancak haberde dikkat çektiğimiz çevre kirliliği iddialarından çok, haberin Gönen Baldo pirincini ve bölge çiftçisinin ürününü karalamaya yönelik olduğu şeklinde bir tartışma başladı.

En başta şunu açıkça ifade edelim:

Bizim amacımız Gönen Baldo pirincini karalamak değil. Tam tersine, Gönen’in toprağını, suyunu ve coğrafi işaretli ürününü korumak adına ciddi gördüğümüz bir çevre sorununa dikkat çekmektir.

Çünkü ortada cevaplandırılması gereken önemli sorular var.

Haberimizin ardından Gönen’e gittik

İlk haberimizin ardından Gönen Ziraat Odasında, Gönen Ticaret Odası ve Gönen Ticaret Borsası başkanlarının da katıldığı kapsamlı bir toplantı gerçekleştirilmişti.

Toplantının ardından Tarımdan Haber hakkında suç duyurusunda bulunulması yönünde karar alındığı açıklandı.

Haberimizin Gönen Baldo pirincine zarar verdiği yönündeki eleştiriler üzerine biz de Gönen’e giderek, bölgeyle ilgili hazırlanan kapsamlı çalışmada gündeme getirilen alanları bizzat görmek istedik.

Gittik.

Tarım arazilerini gezdik.

Gördüklerimizi de kamerayla kaydettik.

Görüntüler ortada: Bu madde nedir?

Çeltik ekili alanların hemen bitişiğindeki tarım arazilerinde, geniş bir alana yayılmış ve oldukça yoğun olduğu görülen koyu renkli bir materyalle karşılaştık.

Materyalin yoğunluğu nedeniyle üzerinde yürümekte bile güçlük çekiliyor.

Bulunduğu alanda ağır bir koku da var.

Bütün bunları görüntüledik.

Ancak burada önemli bir noktanın altını özellikle çizmek istiyorum:

Biz bu maddenin kimyasal atık olduğunu söylemiyoruz. Sanayi atığı olduğunu da kesin bir bilgi olarak ortaya koymuyoruz.

Çünkü bir maddenin içeriğinin ne olduğunu görüntüye bakarak belirlemek mümkün değildir.

Tam da bunun için yetkili kurumlara soruyoruz:

Bu madde nedir?

Nereden getirilmiştir?

Tarım arazilerine hangi amaçla dökülmüştür?

Dökülmesine ilişkin herhangi bir izin veya denetim var mıdır?

İçeriğinden numune alınarak analiz yapılmış mıdır?

Toprağa, yer altı sularına veya yüzey sularına herhangi bir etkisi bulunmakta mıdır?

Bunların cevabını verecek olan devletin yetkili kurumlarıdır.

'Tarlamızı gübreliyoruz' denilerek dökülmüş bu maddeler...

Ancak hayatımda böyle bir gübreleme şekli görmedim.

Eğer bu materyal gerçekten tarımda kullanılabilecek nitelikte bir gübre ise bunun içeriği nedir?

Tarım arazisine uygulanması uygun mudur?

Uygulanan miktar tarımsal açıdan doğru mudur?

Çevre ve insan sağlığı açısından herhangi bir risk taşımakta mıdır?

Bunların tamamı analizle ortaya konulabilecek konular.

Dolayısıyla mesele, bizim bu maddeye hangi ismi verdiğimiz değil.

Mesele, yetkili kurumların bu maddenin ne olduğunu bilip bilmediğidir.

Çeltik tarlalarının yanı başında olması neden önemli?

Gönen’de gördüğümüz tabloyu önemli hale getiren bir başka konu ise söz konusu alanların çeltik üretim sahalarının hemen yakınında bulunması.

Çeltik, doğrudan suyla yetiştirilen bir ürün.

Dolayısıyla çeltik üretim alanlarının çevresindeki toprağı ve su kaynaklarını etkileyebilecek her türlü çevresel unsurun hassasiyetle takip edilmesi gerekiyor.

Hele ki söz konusu ürün Gönen Baldo pirinci gibi coğrafi işaret taşıyan ve bölge ekonomisi açısından son derece önemli bir ürünse, bu hassasiyetin çok daha yüksek olması gerekir.

Bizim haberimizin amacı da tam olarak budur.

Gönen Baldo pirincini karalamak değil, Gönen Baldo pirincinin yetiştiği toprağın ve suyun korunmasını istemek.

Bir çiftçi hayvan gübresini çevreyi kirletecek şekilde depoladığında veya mevzuata aykırı şekilde çevre kirliliğine neden olduğunda yaptırımla karşılaşabiliyor.

Öyleyse aynı hassasiyetin, çeltik üretim alanlarının hemen yakınındaki tarım arazilerine yoğun şekilde dökülen bu materyal için de gösterilmesi gerekmez mi?

Kim getirdi?

Nereden getirdi?

Ne kadar getirildi?

Hangi amaçla döküldü?

Tarım arazisine uygulanması uygun mu?

İçeriği kontrol edildi mi?

Bunlar cevaplandırılması son derece makul sorular.

Bölgede görüştüğümüz bazı çiftçiler, söz konusu alanlarda kapsamlı bir inceleme veya soruşturma yapıldığından haberdar olmadıklarını ifade ettiler.

Eğer bir inceleme yapıldıysa sonuçlarının açıklanması, yapılmadıysa da görüntüler ortadayken inceleme başlatılması gerekiyor.

Haberi değil, görüntülerdeki tabloyu konuşalım

Tarımdan Haber’in yaptığı haber elbette eleştirilebilir.

Bizim kullandığımız başlık da sorgulanabilir.

Ancak bunların hiçbiri sahada görüntülediğimiz tabloyu ortadan kaldırmıyor.

Asıl üzerinde durulması gereken konu bu.

Çünkü mesele Tarımdan Haber değil.

Mesele Gönen’in toprağı, suyu, çiftçisi ve Gönen Baldo pirincidir.

Eğer bizim endişelerimiz yersizse bunu ortaya koymanın yolu da son derece kolay.

Yetkili kurumlar numunelerini alır, analizlerini yaptırır ve sonuçlarını kamuoyuyla paylaşır.

Sonuçlarda herhangi bir çevresel veya tarımsal risk olmadığı ortaya çıkarsa bunu da aynı açıklıkla yayınlarız.

Bundan neden rahatsız olalım?

Aksine Gönen çiftçisi adına bundan memnun oluruz.

Çünkü bizim için önemli olan bir iddianın doğru çıkması değil, Gönen'in tarım arazilerinin ve suyunun temiz olmasıdır.

Balıkesir İl Tarım ve Gönen İlçe Tarım Müdürlüğüne çağrı

Buradan başta Balıkesir İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Gönen İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü olmak üzere ilgili bütün kurumlara açık bir çağrıda bulunmak istiyorum.

Çeltik üretim alanlarının hemen bitişiğindeki tarım arazilerinden numune alınarak, dökülen materyalin ne olduğunun tespit edilmesi gerekiyor.

Aynı şekilde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının ilgili birimleri de çevre kirliliği açısından gerekli incelemeleri yapmalı; ihtiyaç görülmesi halinde nitrat ve diğer kirleticiler yönünden analizler gerçekleştirilmelidir.

Ve bütün sonuçlar Gönen halkıyla, Gönen çiftçisiyle paylaşılmalıdır.

Gönen Baldo pirincini korumak istiyorsak önce bu soruya cevap verelim

Haberimizden dolayı Tarımdan Haber hakkında suç duyurusunda bulunulması istenebilir.

Haberimiz eleştirilebilir.

Bunların hepsi ayrı konular.

Ancak hiçbiri sahada gördüğümüz ve görüntülediğimiz tabloya cevap vermiyor.

Biz kimseyi peşinen suçlamıyoruz.

Kimse hakkında görüntüler üzerinden hüküm de vermiyoruz.

Sadece gördüğümüz tablo karşısında gazetecilik adına son derece basit bir soru soruyoruz:

Çeltik tarlalarının hemen yanı başındaki tarım arazilerine yoğun şekilde dökülen bu madde nedir?

Eğer gübreyse analiz sonucu ortaya konsun.

Eğer tarımda kullanılabilecek bir materyalse bunun belgesi ve uygunluğu açıklansın.

Eğer başka bir atıksa kaynağı tespit edilerek gerekli işlem yapılsın.

Toprağa ve suya zarar vermiyorsa bunu da bilimsel sonuçlarla öğrenelim.

Çünkü Gönen Baldo pirincinin itibarını korumanın yolu sorunları konuşmamaktan geçmez.

Tam tersine, o pirincin yetiştiği toprağı ve suyu korumaktan geçer.

Bizim bütün meselemiz de budur.