Yazılarımda genellikle küresel dünyada ki gelişmeleri yazıyorum. Bunun nedeni tarım ve gıda konusunda dünyayı takip etmek ve ona göre pozisyon almak zorundayız. Girdilerde (gübre, mazot, zirai ilaç…) dışa bağımlıyız. Tarımda hayvan, et ithal ediyoruz. Kiraz ihraç ediyoruz.
Tarımda gelişmiş ülkeler bu konuları yakından takip ederken çok kısa sürede çiftçisini, üreticisini uyarıyor. Alınacak önlemleri gösteriyor. Gerekirse yeni bir destekleme politikaları ortaya koyuyor, üretim planlarını güncelliyorlar.
Böylece çiftçisini koruyor ve pazarlarını kaybetmiyorlar.
Sonuç: çiftçisi kazanıyor, ülkelerinin ekonomilerine katma değer kazandırmaya devam ediyorlar.
Örneğin bu ay ülkemizde neler konuştuk?
Tarım ve Kredi Kooperatifi Yem Fiyatlarına İki Kez Zam Yaptı,
Türkşeker’de Lojman Tartışması,
Hayvan İthalatı,
Sultansuyu’nda 50 Ton Yulaf Çöpe Gitti,
ESK, 2026’nın İlk İthal Et Sözleşmesini Köfteci Yusuf’la Yaptı,
Et ve Süt Fiyatları,
Elektrikli Traktör Aranıyor,
Tarımda Proje Bolluğu, Sonuç Kıtlığı: Kamu Yatırımları Nereye Gidiyor?
Gübre Fiyatları Artıyor,
Tarım ve Orman Bakanlığında Gelmeyen Başkan, Değişen Vekil,
Kamuda Liyakat,
Pancarda Dönen Dolaplar,
Çiftçi Ne Ekse Zarar Ediyor,
Çeltik Alım Fiyatına Tepki,
Sübvansiyonlu Kredilerde Çiftçiye Borç Engeli,
Gıda Enflasyonu,
Aksaray'da Şap Hastalığı
Tarımda Gelişmiş Ülkeler Neler Konuşuyor? Bu ay sosyal medyada paylaştığım haberlerden kolayca derledim.
Toprak Sağlığını Geliştirme,
Çiftçiler yollarda hakkını arıyor,
Avustralyalı büyükbaş hayvan yetiştiricisi koyun yetiştiriciliğine yöneliyor,
WASDE raporu,
Küresel buğday piyasası, bol arz ortamında yoğun rekabetle karşı karşıya,
Koyun yünü atığı: Avustralya'da bozulmuş tarım topraklarını iyileştirmek için yenilikçi bir çözüm,
Yeşil tarım,
Hollanda'da bir inekte kuş gribi antikorları bulundu, bu ABD dışında bir ilk,
Hindistan, 118 milyon tonluk verimli bir hasadın ardından 500.000 ton buğday unu ihracatına izin verme kararını açıkladı,
Dünya mısır üretimi, talepteki artışı geride bırakıyor,
Arpa, Kanada yem tahıllarının kralı olmaya devam ediyor,
Modern makinelerle hasat her zamankinden daha hızlı ve akıllıca yapılıyor,
ABD Tarım Bakanlığı'nın yeni nesil elma robotu, %80'lik bir toplama oranını hedefliyor,
Çiftlik dışı stres faktörleri baskıyı artırdığında nasıl başa çıkılır?
2026 hasat görünümü: Bol arz göz önüne alındığında ihracat ivmesi fiyatlar için kilit önem taşıyor,
Avustralya'nın sofralık üzüm ihracatı, "harika" bir büyüme yılı sayesinde neredeyse yüzde 300 arttı.
Batı Avustralya'daki bir et işleme şirketi, hayvan sayımında yapay zekâ kullanımının doğruluğu artırdığını belirtiyor,
ABD ile yeni bir ticaret savaşı patlak vermek üzere: Avrupa Parlamentosu, Trump'ın tehditlerinin ardından ABD ile yapılan ticaret anlaşmasını durdurdu.
Arjantin artık sığırları için yeni, son derece besleyici bir yeme sahip: yem pancarı,
Endonezya, Hindistan'dan yapılan yasadışı yer fıstığı ithalatına karşı sert önlemler alıyor,
Çin, Kanada sığır etine uyguladığı yasağı kaldırdı. Bu karar, Carney-Xi görüşmesinden üç gün sonra alındı,
Çin, ABD'den 12 milyon ton (441 milyon bushel) soya fasulyesi alma sözünü yerine getirdi,
Peru, bitki sağlığı riski nedeniyle Arjantin tahıllarına zorunlu fümigasyon uygulaması getirdi,
Hayvancılıkta DNA Testine Giriş! DNA testi, hayvancılık yetiştirme programlarında devrim yaratıyor. Bu teknoloji, hayvanlar hakkında kesin veriler sunuyor...
Dünyanın yapay zekâ destekli, en yüksek iç mekan dikey çiftliği, 80 milyon dolar maliyetle Singapur'da açıldı. Singapur’un sebze üretimini artıracak,
Jeopolitik gerilimler, kuraklık ve tedarik zinciri kırılganlıkları artarken, tahıl rezervleri artık "lüks" değil, ulusal güvenlik meselesi haline geliyor.
Yenileyici tarım, Finlandiya'da çiftçiler ve doğa arasındaki ilişkiyi dönüştürüyor,
Hindistan, tarımsal atıklardan üretilen dünyanın ilk biyobitümünü tanıtıyor. Öncü nitelikteki bir gelişme, tarımsal yan ürünler yoluyla ithal petrole olan bağımlılığı azaltmayı hedefliyor,
Hackerlar, ahıra saldırdığında neler yapılmalı? Otomasyon verimlilik sağlıyor, ancak yeni güvenlik açıkları da yaratıyor. İşte Kanadalı çiftçilerin işletmelerini siber saldırılardan nasıl koruyabilecekleri.. Yeni cephe: Tarımda siber güvenlik..
Çiftçiler dijital tarım devrimine hazır mı?
Tarım piyasalarında siyasi etkiler daha da artacak,
Jeopolitik, ticaret politikası ve hükümet müdahalesi önümüzdeki yıl tarım piyasalarında belirleyici bir rol oynayacak,
Tahıl, yağlı tohumlar ve sığır eti gibi ihracata dayalı sektörler, değişen ticaret koşulları, ithalat kurallarındaki değişiklikler ve kilit pazarlardaki artan fiyat dalgalanmalarıyla başa çıkmak zorunda kalacaklar.
Aynı zamanda, güçlü küresel rekabet ve bazı emtialarda geçen yıldan devredilen yüksek stoklar, yukarı yönlü hareketi sınırlayabilir.
Önümüzdeki yirmi yılda küresel gıda büyümesinin itici gücü Brezilya olacak.
Küresel fırtınalar daha yakından izlenmeli ve tarımın kırılgan geleceği görülmelidir.
Tarımda çok farklı konuşuyoruz. Buradan alacağımız çok ders var.
Tarımda sorunlara önlem alacak ilgili otoritelerin sevmediği bazı kelimeler de var.
Bunlara örnek verelim. Risk analizi, bütüncül bakış, multidisiplenir çalışma, izleme, değerlendirme, etki analizi, liyakat..
Risk yerine risk alımı, krizi bekleme,
Bütüncül bakış yerine parçacı bakış,
Multisipliner çalışma yerine tek çalışma,
İzleme ve değerlendirme yerine izlemeksizin yönetim veya kontrolsüz yönetim,
Liyakat yerine torpil, adam kayırma olmamalı değil mi?
Acaba tarımda yanlış yönetimin bedeli nelerdir? Hangi konularda körlük belirgendir?
Tarım Politikası Miyopluğu
Örneğin, uzun vadeli planlama eksikliğidir.
Uzun Vadeli Tarım Körlüğü
Örneğin, iklim değişikliğini görmezden gelmedir.
İklim ve Sürdürülebilirlik Körlüğü
Örneğin, monokültür ve kimyasal bağımlılıktır.
Tarım Sahası Körlüğü
Örneğin, günlük operasyonlarda verimsiz yönetimdir.
Çiftlik Operasyon Körlüğü
Örneğin, hassas tarım teknolojilerini kullanmamadır.
Toprak ve Su Yönetimi Körlüğü
Örneğin, yanlış sulama ve toprak işlemedir.
Çiftçi ve Tarım Uzmanı Körlüğü
Örneğin, liyakatsiz personel seçimidir.
*Kırsal İnsan Kaynağı Körlüğü
Örneğin, gençlerin tarımdan uzaklaşmasıdır.
*Tarım Eğitim Körlüğü
Örneğin, yetersiz eğitim ve bilgi aktarımıdır.
*Tarım Verisi Körlüğü
Örneğin, veri toplanmaması ve izlenmemesidir.
*Toprak ve Hasat Veri Körlüğü
Örneğin, dijital tarım araçlarının kullanılmamasıdır.
*Tarım Finans Körlüğü
Örneğin, sigortasız tarım ve yanlış kredi kullanımıdır.
*Çiftçi Borç Körlüğü
Örneğin, risk analizi eksikliğidir.
*Tarım Sigorta Körlüğü
Örneğin, sigorta sistemlerinin zayıf kalmasıdır.
İyi, kaliteli, uzman, mektepli, alaylı, eli ayağı toprağa değen körlük yaşamayan tarım uzmanlarına çok ihtiyaç var.
Dünya Ekonomik Forumu'nun 2026 raporu küresel risklerden bahsediyor. Nedir bunlar?
*Jeoekonomik çatışmalar,
*Yanlış bilgi ve dezenformasyon,
*Toplumsal kutuplaşmadır.
****Bu raporda, küresel risklerin tarım ve gıda sistemlerini ne kadar fazla etkilediğini tek tek anlatılıyor.
Bu riskler, iklim değişikliğiyle birleştiğinde tedarik zincirlerini parçalıyor. Üretimi azaltıyor. Açlık dalgalarını tetikliyor.
Gıda artık sadece bir besin değil, jeopolitik bir silahtır.
Jeoekonomik Çatışmaların Yıkıcı Sonuçları
Jeopolitik gerilimler, gıda ticaretini bir güç aracına dönüştürüyor. Ticaret yaptırımları, ambargolar ve çatışmalar.. Örneğin Rusya ve Ukrayna savaşı, tahıl ihracatını kesintiye uğrattı. Küresel gıda fiyatlarını artırdı. Tarımsal üretimi düşürdü. Gübre ve enerji maliyetlerini artırarak özellikle gelişmekte olan ülkelerde açlık riskini derinleştirdi. Dünya da yaklaşık 750 milyondan fazla insanı etkileyen bu kriz, su stresi yüksek bölgelerde kuraklığı artırdı. Çatışmalar, doğal kaynak rekabetini artırdı. Sonuçta sosyal istikrarsızlık, göç ve enflasyon artması kaçınılmaz hale geliyor. Çözüm ne olabilir?
Ulusal gıda üretimini güçlendirmek,
Dayanıklı tarım yöntemleri benimsemek
Küçük ülke ittifakları kurmak..
Bu adımlar, küresel açlığın jeopolitik zincirlerini kırabilir.
Yanlış Bilginin Zararları
Sosyal medyadan yayılan dezenformasyon, tarımın sessiz zararlısıdır. Yanlış pestisit korkuları veya GDO mitleri, çiftçileri verimsiz yollara sürükler. Bu, üretimi düşürürken, gıda atık oranını artırır. Tüketicilerde panik yaratan bu yalanlar, organik ve konvansiyonel tartışmalarını gündeme yoğun olarak taşır. Beslenme dengesizliğini artırır. Sürdürülebilir tarım geçişini geciktirir. Kamu sağlığını tehdit eden bu gizli maliyetler, fiyatları artırır ve küresel gıda güvenliğini zayıflatır. Buna çözüm nedir?
*Bilim okuryazarlığını yaygınlaştırmak,
*Sosyal medya düzenlemeleri getirmek,
*Dijital okuryazarlık eğitimi..
Bunlar, yalan denen zararlıyı yok eder. Toprağı verimli kılabilir.
Toplumsal Kutuplaşmanın Zararları
Politik bölünmeler, tarım reformlarını engeller. Çevre politikalarına direnç, iklim dostu uygulamaları yavaşlatır. Kırsal ve kentsel eşitsizlikleri büyür. Bu kutuplaşma, gıda erişimini zorlaştırır. Düşük gelir gruplarında açlık riskini artırır. Tarımsal işgücünü azaltır. Üretimi düşürür. Kırsal göç, verimi daha da azaltır. Çatışmalar ise bu sorunları artırarak ekosistem çöküşünü hızlandırır. Dönüşüm odaklı politikalar ve erken uyarı sistemleri, bu sorunları çözebilir. Zira kutuplaşma, sadece toplumları değil, toprağın bereketini de azaltır.
Çoklu Krizlerin Kelebek Etkisi
Çoklu krizlerin kelebek etkisini küresel ve yerel tehditler olarak görüyoruz.
İklim değişikliği, jeopolitik çatışmalarla birleştiğinde tarımsal verimliliği düşürüyor. Su kıtlığını tetikliyor. Açlık krizlerini çoğaltıyor. Küresel üretimi azaltıyor. Afrika ile Orta Doğu'da felaketler derinleşebilir. Çin gibi ülkelerde bile fiyatlar artıyor. İthalat engelleniyor. Türkiye için tehlike riski bulunmaktadır.
Bugünkü yazımı tarımcı olarak özetleyerek bitirmek istiyorum. Biliyorsunuz bu konuları sık sık yazılarımda paylaşıyorum. Bu sorunlar çözümlenmelidir.
Gelecekte güzel günler amaçlıyorsak, tarım körlüğüne son verelim.
Jeopolitik savaşta gıdanın en etkili silah olduğunu unutmayalım.
Çiftçimizin yüzü gülmüyorsa, kimse sessiz kalmasın.
Tarımın üzerindeki liyakatsiz ellerin zarar verilmesine son verilsin…
Küresel fırtınalar kör kaptanlarla aşılamaz. Tarımda facialar engellenemez.
Çiftçimizin sorunları görmemezlikten gelinemez.
Küresel riskler izlenmelidir.
İthalat sadece günü kurtarır, üreticimiz zor durumda bırakır.
Çiftçimizin sesi duyulmalı, makam düşünülmemelidir.
Krizi bekleme risk analizi yap.
Bütüncül bakmayı herkes öğrenmelidir.
Doğru ve güvenilir ver topla. Doğru ve güvenilir analizle yolunu aydınlat.
Çiftçimiz borç batağına sürüklenmesin, destek ol köstek olma..
Tarım ve gıda sektörünün tüm aşamalarında entegre mücadele şarttır.
