Tüm Süt Et ve Damızlık Sığır Yetiştiricileri Derneği (TÜSEDAD), 2026 yılı Ocak ayına ilişkin çiğ süt üretim maliyetini açıkladı. Derneğin güncel veri ve sektör temsilcilerinin ortak çalışmasıyla yenilediği maliyet modeline göre, 1 litre sıcak çiğ süt üretim maliyeti 25,37 TL olarak hesaplandı.
TÜSEDAD’ın maliyet çalışması, günlük ortalama 30 litre süt verimine sahip 100 baş sağmal kapasiteli bir işletme üzerinden yapıldı. Modelde, sürü büyüklüğünün 100 başta sabit tutulduğu, reforme edilen ineklerin yerine düve konulduğu ve ihtiyaç fazlası düvelerin satışından gelir elde edildiği varsayıldı. Ayrıca hesaplamaya çiğ süt prim desteği ile buzağı destekleri de gelir kalemi olarak dahil edildi.
Maliyet artışında personel ve yem giderleri öne çıktı
TÜSEDAD verilerine göre Ocak ayında maliyetin bir önceki aya göre yüzde 6 artmasında iki temel unsur belirleyici oldu. Brüt asgari ücretteki artış nedeniyle personel giderlerinin toplam maliyet içindeki payı yüzde 10,5’ten yüzde 12,5’e yükseldi. Bunun yanında yem fiyatlarındaki artış, hayvan başına günlük yem maliyetini yüzde 2,43 artırdı.
Kesim fiyatlarında görülen yükselişin ise artan üretim giderlerini dengeleyecek seviyeye ulaşmadığı belirtildi.
Referans fiyat maliyetin gerisinde kaldı
Ulusal Süt Konseyi, 22 Ocak 2026’dan itibaren geçerli olmak üzere çiğ süt tavsiye referans fiyatını 22,22 TL olarak açıklamıştı. TÜSEDAD’ın ortaya koyduğu 25,37 TL’lik maliyet hesabı, referans fiyat ile üretim maliyeti arasındaki farkın litre başına yaklaşık 3,15 TL’ye ulaştığını ortaya koydu.
Sektör temsilcileri, referans fiyat ile üretim maliyeti arasındaki makasın açılmasının sürdürülebilir süt üretimi açısından risk oluşturduğuna dikkat çekiyor. Özellikle son dönemde artan işçilik ve yem giderlerinin, işletmelerin nakit akışını zorladığı ifade ediliyor.
Üretici açısından sürdürülebilirlik tartışması büyüyor
Süt sektöründe maliyetlerin referans fiyatın üzerinde seyretmesi, üreticinin karlılığını doğrudan etkiliyor. Uzmanlara göre mevcut fiyat yapısı, küçük ve orta ölçekli işletmelerin üretimden çekilme riskini artırırken, süt arzında dalgalanma ihtimalini de beraberinde getiriyor.
TÜSEDAD’ın açıkladığı maliyet verileri, sektörün uzun süredir dile getirdiği “maliyet-fiyat dengesi” tartışmasını yeniden gündeme taşırken, üretici kesimi referans fiyatın güncel maliyetler dikkate alınarak revize edilmesi gerektiğini savunuyor.
