Haber Merkezi / Avrupa Birliği (AB) süt sektörü; yükselen maliyetler, iklim politikaları ve azalan sürü varlığı nedeniyle 2027 yılında üretim düşüşüyle karşı karşıya kalacak. ABD Tarım Bakanlığı’nın (USDA) Varşova Ofisi tarafından yayımlanan Dairy and Products Annual raporundaki verileri değerlendiren Tarım Politikaları Uzmanı Ergin Kahveci, AB süt piyasasında küresel dengeleri değiştirecek kritik bir kırılma yaşandığına dikkat çekti.
Kahveci'nin sosyal medya hesabından yaptığı analizde dikkat çeken satır başları şöyle...
Avrupa Birliği (AB) süt sektörü, 2027 yılında hafif bir üretim düşüşüyle karşı karşıya.
USDA’nın Varşova Ofisi tarafından hazırlanan Dairy and Products Annual raporuna göre, AB27 toplam süt teslimatlarının 2027’de 153,3 milyon tona gerilemesi bekleniyor.
Bu rakam, 2026 tahminine göre yaklaşık %0,3’lük bir düşüşe işaret ediyor.
Düşüşün temel nedenleri arasında, inek sayısındaki azalma, düşen çiftlik kapısı fiyatları, artan yem ve enerji maliyetleri, çevresel düzenlemeler ile hastalık salgınları yer alıyor.
Rapor, 2027 başında AB’deki sağılan inek sayısının 18,8 milyon başa ineceğini öngörüyor. Verimlilik artışları bu sürü kaybını telafi etmeye yetmiyor.
Peynir Korunuyor, Diğer Ürünler Geriliyor
Süt miktarı azalırken süt işleyicileri üretimi öncelikli olarak peynire yönlendiriyor. 2027 yılında AB peynir üretiminin 11,16 milyon tona yükselmesi ve 2026’ya göre %0,3 artması bekleniyor. Güçlü iç talep, ihracat olanakları ve özellikle peynir altı suyu (whey) satışlarından elde edilen ek gelir, peynir üretimini destekleyen başlıca faktörler olarak öne çıkıyor. Whey tozu fiyatlarının 2026’da bir önceki yıla göre yaklaşık %58 yükselmesi, sektör için önemli bir destek unsuru oldu.
Buna karşılık diğer ana ürünlerde düşüş öngörülüyor:
Tereyağı üretiminin 2027’de 2,26 milyon tona gerilemesi (-%1,7),
Yağsız süt tozu (SMP) üretiminin 1,55 milyon tona inmesi (-%1,9),
Tam yağlı süt tozu (WMP) üretiminin ise 520 bin tona düşmesi (-%5,5) bekleniyor.
Fiyatlar ve Stoklar
2026 yılında AB çiftlik kapısı süt fiyatları sert şekilde geriledi.
Ağustos 2026’da ortalama fiyat 42,2 euro/100 kg seviyesine inerek bir önceki yılın yaklaşık %21 altında kaldı ve 5 yıllık ortalamanın da %10 gerisinde seyretti. Bu düşüş, AB ürünlerinin küresel rekabetçiliğini artırırken, çiftçi kârlılığını ciddi şekilde zayıflattı.
Tereyağı stokları 2026’da son 10 yılın en yüksek seviyelerine ulaştı. Peynir ve Süt tozu stokları ise daha dengeli seyretti. Yüksek stoklar, 2027’de özellikle tereyağı tarafında fiyat baskısını sürdürebilir.
Ticaret ve Politika Etkileri
2026’da birçok üründe ihracat artışı kaydedilirken, 2027’de üretim düşüşü ve uluslararası rekabet nedeniyle ihracatın sınırlanması bekleniyor. ABD ve Okyanusya kaynaklı fiyat rekabeti, AB’nin özellikle toz ürünlerdeki konumunu zorlaştırıyor.
Politika tarafında ise yeni serbest ticaret anlaşmaları (Mercosur, Meksika ve ABD ile yapılan düzenlemeler) peynir ve bazı süt ürünleri için ek fırsatlar yaratırken, Çin’in AB süt ürünlerine uyguladığı %9,5-11,7 oranındaki anti-sübvansiyon vergileri önemli bir risk olarak duruyor.
Ayrıca Hollanda ve Danimarka başta olmak üzere bazı üye ülkelerdeki çevresel ve iklim politikaları, orta vadede sürü azalmasını hızlandırabilir.
Genel Değerlendirme
Rapor, AB süt sektörünün büyüme döneminden çıkıp yeniden yapılanma ve konsolidasyon sürecine girdiğini gösteriyor. Peynir üretimi görece korunurken, diğer ürünlerde daralma yaşanması bekleniyor. Çiftçi kârlılığındaki zayıflık, çevresel baskılar ve uluslararası rekabet, sektörün önümüzdeki dönemde karşı karşıya kalacağı temel zorluklar olarak öne çıkıyor.
