Haber Merkezi / ABD’de yüksek sığır eti fiyatları ve hayvancılık sektöründeki piyasa yoğunlaşması tartışılırken Başkan Donald Trump’tan dikkat çeken yeni bir hamle geldi.
Trump, ABD’de çiftçi ve besicilerin kendi yetiştirdikleri hayvanları daha kolay işleyerek pazara sunabilmelerinin önünü açacak hukuki düzenlemelerin hazırlanması için talimat verdiğini açıkladı.
Trump’ın açıklamasını değerlendiren tarım politikaları uzmanı Ergin Kahveci, söz konusu adımın ABD’de sığır eti işleme sektöründeki dört büyük şirketin ağırlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekti.
TRUMP: 4 BÜYÜK İŞLEYİCİ VAR, BU REKABETÇİ BİR SAYI DEĞİL
Trump, 28 Ağustos'ta yaptığı açıklamada çiftçi ve besicilerin kendisi için öncelikli olduğunu belirterek, uzun yıllardır büyük işleme şirketleriyle ilgili şikayetler duyduğunu söyledi.
Sektörde esas olarak dört büyük şirketin ağırlığı bulunduğunu vurgulayan Trump, bu yapıyı rekabet açısından sorguladı ve büyük işleyicilerin üreticilerin hayatını zorlaştırdığını savundu.
Trump bunun üzerine çiftçi ve besicilere kendi ürünlerini işleme konusunda daha geniş haklar verilmesini sağlayacak hukuki belgelerin hazırlanmasına izin verdiğini açıkladı.
Trump'ın açıklamasının ardından ABD Tarım Bakanı Brooke Rollins de önemli düzenlemelerin yolda olduğu mesajını verdi. Planlanan adımlar arasında küçük ve bölgesel işleme tesislerinin rekabet gücünün artırılması ve üreticilerin ürünlerini eyalet sınırlarının ötesinde pazarlamasının kolaylaştırılması bulunuyor.
ABD'DE SIĞIR ETİ İŞLEMENİN YÜZDE 85'İ 4 ŞİRKETİN ELİNDE
Trump'ın çıkışının arkasında ABD et sektöründeki yüksek yoğunlaşma bulunuyor.
ABD sığır eti işleme kapasitesinin yaklaşık yüzde 85'i JBS, Cargill, Tyson Foods ve National Beef olmak üzere dört büyük şirketin kontrolünde bulunuyor.
Bu yapı uzun süredir ABD'deki üretici örgütleri ve siyasetçiler arasında tartışma konusu. Hayvan yetiştiricilerinin satış alternatiflerinin sınırlı olması, özellikle küçük ve orta ölçekli işletmelerin büyük kesim ve işleme tesislerine bağımlılığını artırıyor.
Trump'ın açıklamasındaki “tekel” çıkışının merkezinde de bu yapı bulunuyor.
ERGİN KAHVECİ: ÇİFTÇİNİN BÜYÜK TESİSLERE BAĞIMLILIĞI AZALABİLİR
Gelişmeyi değerlendiren Ergin Kahveci, ABD'deki mevcut sistemde federal et denetimi kurallarının küçük üreticiler açısından önemli bir işleme ve pazarlama engeli oluşturabildiğine dikkat çekti.
Kahveci, küçük ve yerel kesimhanelerin sayısının ve kapasitelerinin sınırlı olmasının üreticileri büyük tesislere yönelttiğini belirterek, Trump yönetiminin hazırlayacağı düzenlemelerin çiftlik içi veya küçük ölçekli yerel işleme imkanlarını genişletebileceğini kaydetti.
Düzenlemenin nasıl uygulanacağı ise henüz kesinleşmiş değil.
ÇİFTÇİ HAYVANINI İŞLEYİP DOĞRUDAN SATABİLECEK Mİ?
Trump'ın talimatının en kritik noktası burada bulunuyor.
Mevcut açıklamalar, üreticinin hayvanını hiçbir denetim olmadan keserek istediği yerde satabileceği anlamına gelmiyor. Trump yönetiminin hangi federal denetim hükümlerini değiştireceği veya hangi muafiyetleri genişleteceği henüz açıklanmadı.
Gündemdeki seçeneklerden biri küçük ve bölgesel işleme tesislerinin önündeki bürokrasinin azaltılması, diğeri ise bu tesislerde işlenen etin daha geniş bir pazarda ve eyaletler arasında satılabilmesinin kolaylaştırılması.
Bu nedenle Trump'ın çıkışı şimdilik tamamlanmış bir mevzuat değişikliğinden ziyade, ABD et işleme sisteminin yeniden düzenlenmesine yönelik siyasi ve hukuki bir süreç başlatılması anlamına geliyor.
