Ulusal Kırmızı Et Konseyi, dana karkas besi üretim maliyetini açıkladı. Aralık 2025 fiyatları esas alınarak hazırlanan dana karkas besi üretim maliyeti fizibilitesi, 2026 yılı için besicilerin karşılaşacağı maliyet seviyesini ortaya koydu. Çalışmada ithal etçi ırk besi danaları ile yerli etçi ve sütçü ırklar karşılaştırılırken, farklı işletme ölçeklerinde karkas kilogram maliyetleri hesaplandı.
Yapılan hesaplamalara göre, ithal besi danalarında karkas kilogram üretim maliyeti yaklaşık 400 lira seviyesinde oluşurken, yerli hayvanlarda bu rakam 575 – 611 lira bandına kadar yükseliyor. Enflasyondan arındırılmış ortalama maliyet ise yaklaşık 571 – 576 lira aralığında hesaplandı. Buna göre kayıpsız satış fiyatının 680 – 686 lira bandında olması gerektiği değerlendiriliyor.
Hesaplama Aralık 2025 besiye girişine göre yapıldı
Çalışmada Aralık 2025’te besiye giren danalar baz alınarak, besi sürecinin Ağustos 2026’da tamamlanacağı varsayımıyla maliyet hesaplandı. Analizde; ithal hayvanlar için Güney Amerika etçi ırklar, yerli hayvanlar için Kars etçi ırk ve Ege-Marmara bölgesi Holstein ırkı dikkate alındı.
Hayvan alım fiyatları hesaplanırken Merkez Bankası ortalama döviz kuru kullanıldı. Günlük canlı ağırlık artışı, yem tüketimi, karkas randımanı ve besi süresi gibi parametreler ise sektörde kabul gören teknik verilere göre belirlendi.
İşletme büyüklüğüne göre karkas maliyetleri
Hazırlanan fizibiliteye göre işletme ölçeğine bağlı olarak karkas kilogram maliyetleri şu şekilde oluştu:
-1-50 baş işletmelerde: Ortalama maliyet yaklaşık 575,63 TL
-50-100 baş işletmelerde: Yaklaşık 575,34 TL
-100-250 baş işletmelerde: Yaklaşık 576,19 TL
-250-500 baş işletmelerde: Yaklaşık 576,62 TL
-500 baş ve üzeri işletmelerde: Yaklaşık 571,12 TL
Bu hesaplamalara göre maliyetlerin enflasyondan arındırılması sonrasında kayıpsız satış fiyatının 679 – 686 TL bandında olması gerektiği değerlendirildi.
İthal ve yerli besi arasındaki maliyet farkı dikkat çekti
Çalışmanın en dikkat çeken sonucu ise ithal ve yerli hayvanlar arasındaki maliyet farkı oldu. İthal besi danalarında karkas kilogram maliyeti yaklaşık 400 TL seviyesinde hesaplanırken, yerli hayvanlarda bu maliyet 600 TL’ye kadar çıkıyor.
