Tarım ve Orman Bakanlığı Hayvancılık Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan “Çiğ Süt Satış Sözleşmeleri”, üretici ve alıcı arasındaki hak ve yükümlülükleri güvence altına almak amacıyla zorunlu tutuluyor. TÜSEDAD Yönetim Kurulu tarafından yapılan açıklamada, bu sözleşmelerin yalnızca imzalanmasının değil, Tarım İl ve İlçe Müdürlüklerine teslim edilerek kayıt altına alınmasının da şart olduğu vurgulandı.
İki farklı tip sözleşme bulunuyor
Mevzuata göre çiğ süt satışında iki ayrı tip sözleşme uygulanıyor. Bunlardan ilki, “Tarımsal Amaçlı Örgüt Aracılığı ile Yapılan Çiğ Süt Üretim Sözleşmesi”, diğeri ise “Çiğ Süt Üretim Sözleşmesi (çiftlikten doğrudan sanayiciye satış)” olarak tanımlanıyor.
Sütünü bir üretici örgütü aracılığıyla satan üreticilerin, örgütün alıcıyla yaptığı sözleşmenin ekinde kendi isimlerinin yer alıp almadığını mutlaka kontrol etmesi ve sözleşmenin bir nüshasını talep etmesi gerektiği ifade edildi.
Sanayiciye doğrudan satış yapan üreticilerin ise matbu çiğ süt satış sözleşmesini alıcıyla birebir imzalaması ve ıslak imzalı bir nüshayı mutlaka alması gerekiyor.
Süt toplayıcısına veren üreticilere özel uyarı
Sütünü süt toplayıcısına veren üreticiler açısından da önemli bir uyarı yapıldı. Buna göre, süt toplayıcısının, sütü teslim ettiği işleme tesisinden noter onaylı vekalet alması ve üreticiyle doğrudan satış sözleşmesi imzalaması zorunlu.
Her üç satış modelinde de ortak bir noktaya dikkat çekildi: Matbu sözleşmelerde hiçbir değişiklik yapılmaması gerekiyor. Aksi halde sözleşmenin geçerliliği tartışmalı hale gelebiliyor.
Süt üreticilerinin yaşadığı gelir kaybı Meclis gündemine de taşınmış, daha önce sütte litre başına 4,17 liralık kayıp nedeniyle Tarım ve Orman Bakanı’na 7 ayrı soru önergesi yöneltilmişti.
Sözleşme ihlalinde tahkim yolu açık
Açıklamada, sözleşme kapsamında taraflardan birinin yükümlülüklerini yerine getirmemesi durumunda üreticilerin TOBB Tarım Tahkim Komisyonu’na başvuru hakkı bulunduğu hatırlatıldı. Bu süreçte hem TOBB Tarım Tahkim Komisyonu’nun devreye girdiği hem de Tarım ve Orman Bakanlığı’nın başvuruları takip ettiği belirtildi.
Çiğ süt prim desteğinde sözleşme belirleyici
Çiğ süt prim desteklerinde de satış şeklinin ve sözleşmenin doğrudan etkili olduğu vurgulandı. Mevcut destekleme yapısına göre;
20 kuruş temel destek
50 kuruş: 2. sınıf birlikler ve kooperatifler
60 kuruş: 1. sınıf birlikler ve kooperatifler ile sanayiciye doğrudan satış
80 kuruş: Ari işletmeden sanayiciye doğrudan satış
TÜSEDAD, üreticilerin en yüksek prim desteğinden yararlanabilmeleri için satış kanallarını ve sözleşme türlerini bilinçli şekilde tercih etmeleri gerektiğini vurguladı.
Tarımdan Haber, çiğ süt prim destekleriyle ilgili sorunları daha önce de gündeme getirmiş, 2022 yılında yapılan yayınların ardından Tarım ve Orman Bakanlığı çiğ süt prim desteğinde yapılan hatadan geri adım atmak zorunda kalmıştı.
Rekabet soruşturmaları sürüyor
Açıklamada ayrıca, Rekabet Kurumu tarafından süt piyasasında rekabet şartlarına aykırı uygulamalar ve yem dayatması yapan alıcılara yönelik iki ayrı soruşturmanın devam ettiği hatırlatıldı. Bu nedenle çiğ süt tip satış sözleşmelerinin imzalanmasının, üretici açısından daha da kritik hale geldiği ifade edildi.
Çiğ süt tip satış sözleşmelerine ve eklerine Tarım ve Orman Bakanlığı’nın resmi internet sitesinden ulaşılabiliyor.
