Haber Merkezi / Tarım ve Orman Bakanlığı, büyükbaş hayvanların dijital olarak izlenmesini sağlayacak Güvenli Elektronik Küpe İzleme Sistemi'ni (GEKİS) hayata geçirdi. Bakan İbrahim Yumaklı, Kars'ta düzenlenen programda sistemin tanıtımını yaparak ilk elektronik küpeleme işlemini başlattı.
GEKİS ile birlikte bugüne kadar kullanılan plastik kulak küpelerinin yerini elektronik takip altyapısı alacak. Sistemde her hayvana doğumundan itibaren dijital bir kimlik oluşturulacak. Aşılama, sağlık kayıtları, işletme değişiklikleri, satış ve kesim süreçleri elektronik ortamda güvenli şekilde takip edilecek.
Akıllı küpe projesi yerini GEKİS'e bırakmıştı
Elektronik küpe çalışmaları ilk olarak 2021 yılında dönemin Tarım ve Orman Bakanı Bekir Pakdemirli döneminde "akıllı küpe" projesi olarak gündeme gelmişti. Ancak pilot uygulamalarda yaşanan teknik ve operasyonel sorunlar nedeniyle proje yeniden ele alınmış, akıllı küpe uygulaması yerine daha güvenli ve sürdürülebilir bir altyapıya sahip Güvenli Elektronik Küpe İzleme Sistemi (GEKİS) geliştirilmişti.
Aradan geçen yaklaşık beş yıllık hazırlık sürecinin ardından sistem bugün itibarıyla resmen uygulamaya alınmış oldu.
"Her hayvanın dijital kimliği olacak"
Tanıtım programında konuşan Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, GEKİS sayesinde her hayvanın dijital bir kimliğe sahip olacağını belirterek şunları söyledi:
"GEKİS sayesinde artık her hayvanın dijital bir kimliği olacak. Doğumundan başlayıp aşıları, sağlık kayıtları, hareketleri, satış ve kesim süreçleri güvenli şekilde elektronik ortamda takip edilecek. Bu sistem basit bir küpenin ötesinde güvenli kayıt, güçlü takip ve sağlıklı üretimin adı olacak."
Yumaklı, sistem sayesinde hayvan hastalıklarına daha hızlı müdahale edileceğini, salgın risklerinin daha etkin yönetileceğini, sahte ve kayıp küpe sorunlarının da büyük ölçüde ortadan kaldırılacağını ifade etti.
17 milyon büyükbaş dijital olarak izlenecek
Bakan Yumaklı, Türkiye'de 17 milyondan fazla büyükbaş hayvan bulunduğunu, bu hayvanların ekonomik değerinin 1,5 trilyon lirayı aştığını söyledi.
Bu hayvanlardan yılda yaklaşık 1 milyon 313 bin ton sığır eti ile 20 milyon tonun üzerinde inek sütü üretildiğini belirten Yumaklı, bu üretimin ekonomik büyüklüğünün yaklaşık 1,2 trilyon lira olduğunu ifade etti.
Verim artışı hedefleniyor
GEKİS'in yalnızca bir kimliklendirme sistemi olmadığını belirten Yumaklı, sistem sayesinde kayıtlılığın güçleneceğini, hastalık ve hayvan kayıplarının azalacağını, ıslah çalışmalarının daha başarılı yürütüleceğini, süt veriminin artacağını ve desteklemelerin doğru hayvana ulaştırılacağını söyledi.
Yüzde 1'lik verim artışının dahi yıllık yaklaşık 12 milyar liralık ilave üretim değeri oluşturacağını belirten Yumaklı, yapay zekâ uygulamalarının da sağlıklı veriyle birlikte daha etkin kullanılabileceğini vurguladı.
Programın sonunda Bakan Yumaklı, veteriner hekimlerin bilgilendirmesinin ardından ilk elektronik küpeleme işlemini gerçekleştirerek GEKİS'i resmen devreye aldı.
