Haber Merkezi / HAYGEM eski Daire Başkanı Dr. Ender Burçak, küçükbaş hayvancılık sektörünün geleceğine ilişkin yaptığı değerlendirmede, Türkiye'nin son yıllarda hayvan varlığında önemli bir artış yakaladığını ancak bundan sonraki dönemde asıl odak noktasının üretimin sürdürülebilir şekilde pazarlanması olması gerektiğini ifade etti.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre 2013 yılında yaklaşık 38,5 milyon baş olan küçükbaş hayvan varlığının 2024 yılında 54,9 milyon başa ulaştığını hatırlatan Burçak, 2025 yılında da artış eğiliminin devam ettiğine dikkat çekti.
"Asıl soru artık hayvan sayısı değil"
Burçak, gelinen noktada temel sorunun hayvan sayısından çok üretilen değerin sürdürülebilir şekilde pazarlanması olduğunu belirterek şunları kaydetti:
"Sektörün geleceğini belirleyecek soru artık kaç hayvanımız olduğu değil, ürettiğimiz değeri sürdürülebilir şekilde pazarlayabildiğimizdir."
İhracattaki gerilemeye dikkat çekti
Türkiye'nin geçmişte canlı küçükbaş hayvan ihracatında önemli ülkeler arasında yer aldığını belirten Burçak, 2018 yılından itibaren ihracatta yeniden hareketlenme yaşandığını, 2022 yılında yaklaşık 540 bin baş seviyesine ulaşıldığını ifade etti.
Ancak aynı yıl başlayan ihracat kısıtlamalarıyla bu ivmenin kaybedildiğini belirten Burçak, ihracatın 2023 yılında yaklaşık 40 bin başa, 2024 yılında ise 20 bin baş seviyesine gerilediğini dile getirdi.
"2026 kararı olumlu ancak yeterli değil"
2026 yılında arz fazlası yüksek tokluların Et ve Süt Kurumu koordinasyonunda ihracatına yeniden izin verilmesini olumlu değerlendiren Burçak, sektörün ihtiyaç duyduğu yapının dönemsel izinlerden ziyade uzun vadeli ve kuralları önceden belirlenmiş bir ihracat sistemi olduğunu söyledi.
Burçak, üreticinin yalnızca destekleme ödemelerine göre yatırım yapmadığını belirterek, ürettiği hayvanı hangi pazarda, hangi şartlarda ve ne kadar süreyle satabileceğini öngörebildiğinde yatırım kararlarını daha güvenle alabildiğini ifade etti.
Dört temel politika önerisi
Dr. Ender Burçak, küçükbaş hayvancılıkta sürdürülebilir büyüme için dört temel politika alanının birlikte ele alınması gerektiğini belirtti:
- Öngörülebilir ve kurallara dayalı ihracat politikası,
- Hayvan varlığı, doğum oranı ve kesim projeksiyonlarına dayalı üretim planlaması,
- Verimliliği artıran performans odaklı destekleme modeli,
- Güçlü bir veteriner otoritesi.
"En güçlü destek öngörülebilir pazardır"
Destekleme politikalarının önemini vurgulayan Burçak, üretici açısından en güçlü desteğin ürettiği hayvanı hangi şartlarda satacağını önceden bilmesi olduğunu belirtti.
Burçak, Türkiye'nin hedefinin yalnızca küçükbaş hayvan sayısını artırmak değil; iç piyasa dengesini koruyan, hayvan sağlığını güvence altına alan ve uluslararası pazarlarda güvenilir, sürekli tedarikçi konumunu güçlendiren bir üretim modeli oluşturmak olması gerektiğini ifade etti.
