İYİ Parti Manisa Milletvekili Şenol Sunat, 2026 yılında TARSİM primlerinde yaşanan sert artışların üreticiyi sigortadan uzaklaştırdığını belirterek Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’ya 10 maddelik yazılı soru önergesi sundu. Don hasarının yoğun yaşandığı Manisa’da, sigorta sisteminin üreticiyi koruyup korumadığı yeniden tartışmaya açıldı.
“Afetin bedeli üreticiye mi ödetiliyor?”
2025 yılında zirai don felaketinden en fazla etkilenen illerin başında gelen Manisa’da, TARSİM primlerinin 2026’da olağanüstü yükselmesi Meclis gündemine taşındı. Milletvekili Sunat, bir önceki yıl yaşanan afetlerin maliyetinin, takip eden yıl sürprim artışları yoluyla üreticiye yansıtıldığı iddiasını gündeme getirdi.
Manisa’da sigorta–hasar dengesi sorgulanıyor
Sunat, Bakanlıktan Manisa’da her yıl kaç parselin sigortalandığı ve kaç parsele hasar ödemesi yapıldığına dair verilerin açıklanmasını istedi. Bu soruyla, sigortalılık oranı ile hasar ödeme oranı arasındaki dengenin ortaya konulması amaçlanıyor.
Üzümde don riski ve sürprim artışları mercek altında
Önergede, Manisa’nın temel ürünü olan üzüm özelinde 2020–2025 yılları arasındaki; hasar sıklığı, ödenen tazminat tutarları ve uygulanan sürprim oranları yıllar itibarıyla soruldu. Ayrıca bu artışlar için üst sınır veya kademelendirme mekanizması olup olmadığı da Bakanlığa yöneltilen kritik sorular arasında yer aldı.
“Sigortacılık ilkeleriyle uyumlu mu?”
Milletvekili, 2026 yılı Manisa sürprim bedellerindeki artışların; sigortacılığın temel prensipleriyle, bilimsel ve teknik risk hesaplarıyla ve kamu yararı anlayışıyla uyumlu olup olmadığını sorguladı. Artışların siyasi, ekonomik ve teknik gerekçelerinin açıkça ortaya konulmasını talep etti.
Muafiyetli poliçeler: Sigortalı ama korumasız mı?
Üreticilerin en çok şikayet ettiği konulardan biri olan yüksek muafiyetli poliçeler de soru önergesinde yer aldı. Sunat, poliçe bedelini düşüren bu uygulamaların fiili hasar ödeme oranlarını ciddi biçimde azaltarak üreticiyi “sigortalı ama korumasız” hale getirdiği eleştirilerine Bakanlığın nasıl yaklaştığını sordu.
“Kâr amacı yoksa poliçeler neden pahalı?”
TARSİM’in kuruluş kanununda kar amacı gütmediğinin vurgulanmasına rağmen, neden daha uygun fiyatlı poliçeler düzenlenemediği sorusu da Meclis gündemine taşındı. Bu başlık, sistemin finansal yapısına ilişkin tartışmaları yeniden alevlendirdi.
Primler yeniden gözden geçirilecek mi?
Sunat, sahadan gelen yoğun şikayetler doğrultusunda; 2026 yılı sürprim bedellerinin üretici lehine yeniden değerlendirilip değerlendirilmeyeceğini ve ürün, risk, bölge ve işletme ölçeğine göre devlet prim desteğini yeniden düzenleyen yeni bir kararname hazırlanıp hazırlanmayacağını da Bakan Yumaklı’ya sordu.
Don riski yüksek bölgeler için özel düzenleme var mı?
Önergede, don riski yüksek bölgelerde muafiyet oranlarının üretici aleyhine sonuçlar doğurduğu vurgulanarak, bu oranların bölgesel veya ürün bazlı yeniden düzenlenmesine yönelik bir çalışma yapılıp yapılmadığı da gündeme getirildi.
Gıda arz güvenliği uyarısı
Son olarak, yüksek poliçe bedellerinin üreticinin sigortaya erişimini fiilen imkansız hale getirmesinin, tarımsal üretimin sürdürülebilirliği ve gıda arz güvenliği üzerindeki etkilerine ilişkin Bakanlık tarafından yapılmış bir düzenleyici etki analizi olup olmadığı soruldu.
Manisa’da üzüm başta olmak üzere don riskinin kronikleştiği bir dönemde, TARSİM prim artışları sadece sigorta sistemini değil, üretimin geleceğini de tartışmalı hale getiriyor. Bakanlığın bu sorulara vereceği yanıtlar, tarım sigortasının gerçekten bir güvence mi yoksa üretici için yeni bir maliyet kalemi mi olduğunu netleştirecek.
