Haber Merkezi / Tarımsal sulamada yüksek elektrik maliyetinden kurtulmak için tarlasına güneş paneli kuran çiftçilere kesilen “kaçak/usulsüz elektrik” cezaları Türkiye'nin farklı bölgelerinde üreticinin önemli gündemlerinden biri haline geldi.
Çiftçilerden gelen şikayetlerin ardından konu Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne taşındı.
İYİ Parti Grup Başkanvekili ve Balıkesir Milletvekili Turhan Çömez, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar'ın yanıtlaması istemiyle verdiği soru önergesinde, tarımsal sulama amacıyla kurulan Güneş Enerjisi Sistemlerine (GES) yönelik denetimlerin son dönemde sıkılaştırıldığını belirtti.
Önergede yer alan bilgilere göre bazı üreticilere 80 bin TL ile 320 bin TL arasında değişen “kaçak/usulsüz” elektrik cezaları uygulanırken, bazı GES tesislerinin de sökülmesi isteniyor.
Güneş paneli cezası 320 bin TL'ye kadar çıkıyor
Çömez'in 25 Eylül 2026 tarihli soru önergesinde özellikle Antalya, Burdur, Aksaray, Konya ve Yozgat'taki çiftçilerden yoğun şikayetler geldiğine dikkat çekildi.
Önergede, artan enerji, mazot ve gübre maliyetleri karşısında üretimin sürdürülebilirliğini sağlamak isteyen çiftçilerin kendi imkanlarıyla yenilenebilir enerji yatırımlarına yöneldiği belirtilirken, özellikle son yıllarda tarım arazilerinde ve sulama kuyularının bulunduğu bölgelerde güneş enerjisi sistemlerinin yaygınlaştığı kaydedildi.
Ancak son dönemde elektrik dağıtım şirketlerinin bu sistemlere yönelik denetimlerini artırdığı ve bazı tesisleri “kaçak/usulsüz” olarak değerlendirdiği ifade edildi.
Devlet yüzde 60 hibe veriyor, çiftçi ceza ile karşılaşıyor
Çiftçilerin yaşadığı sorunda dikkat çeken bir başka nokta ise devletin güneş enerjili tarımsal sulama yatırımlarını desteklemesi.
Tarım ve Orman Bakanlığı'nın 2026 yılı Kırsal Kalkınma Yatırım Programı kapsamında güneş enerjili sulama sistemlerine yüzde 60 hibe desteği veriliyor.
Hatta su kısıtı ilan edilen havzalardaki yatırımlarda destek oranı yüzde 70'e kadar çıkabiliyor.
Bu durum, çiftçinin karşı karşıya kaldığı uygulamadaki çelişkiyi de gündeme getiriyor: Bir taraftan tarımsal sulamada güneş enerjisinin kullanılması kamu kaynaklarıyla teşvik edilirken, diğer taraftan geçmişte kendi imkanları veya sübvansiyonlu kredilerle sistem kuran bazı üreticiler yüksek tutarlı cezalarla karşılaşıyor.
Çiftçiler cezaların kaldırılmasını istiyor
Son haftalarda sahadan gelen örnekler de sorunun boyutunu ortaya koyuyor.
Yozgat'ın Yenifakılı ilçesinde bir çiftçi, tarımsal sulamada kullandığı güneş paneli nedeniyle 135 bin lira “kaçak elektrik” cezası kesildiğini açıklamıştı.
Aksaray'ın Eskil ilçesinde ise Ziraat Odası Başkanı Gazi Mutlu, ilk etapta 9 çiftçiye 80 bin TL ile 330 bin TL arasında ceza uygulandığını, 96 GES'in daha tespit edilerek işlem sırasına alındığını açıklamıştı.
Üreticilerin temel itirazı ise yıllar önce kurulan sistemlere ilişkin mevzuat ve teknik şartlardaki eksikliklerin kendilerine yeterince anlatılmadan doğrudan cezai işlem uygulanması.
“Çiftçi mevzuata aykırılığa karşı çıkmıyor”
Turhan Çömez de soru önergesinde çiftçilerin mevzuata aykırılıkların denetlenmesine karşı olmadığını belirterek asıl sorunun yıllar önce büyük fedakârlıklar ve borçlanmalarla kurulan sistemlerin bir anda “kaçak/usulsüz” olarak değerlendirilmesi olduğunu kaydetti.
Çömez, cezai yaptırım uygulanması yerine çiftçilere eksikliklerini giderebilecekleri adil bir uyum ve geçiş süreci tanınmasını istedi.
Bakan Bayraktar'a 4 kritik soru
Çömez, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar'a uygulamanın kapsamı ve çiftçilerin mağduriyetinin giderilip giderilmeyeceğine ilişkin dört soru yöneltti.
Buna göre Bakan Bayraktar'dan, başta Antalya, Burdur, Aksaray, Konya ve Yozgat olmak üzere tarımsal sulama amacıyla kurulan GES yatırımlarında son bir yılda dağıtım şirketlerince kaç çiftçiye ceza kesildiğinin ve toplam ceza tutarının açıklanması istendi.
Ayrıca “kaçak/usulsüz” olarak değerlendirilen sistemlerdeki sorunun ne kadarının teknik veya bürokratik eksikliklerden kaynaklandığının ortaya konulması talep edildi.
Çiftçiye ceza yerine geçiş süreci gelecek mi?
Önergenin çiftçi açısından en önemli bölümlerinden biri ise cezaların iptal edilmesi veya yeniden değerlendirilmesine ilişkin soru oldu.
Çömez, kendi imkanlarıyla veya sübvansiyonlu kredilerle GES yatırımı yapan çiftçilere karşı uygulanan yüksek tutarlı idari para cezalarının iptal edilmesi ya da yeniden yapılandırılması konusunda çalışma yapılıp yapılmayacağını sordu.
Çiftçilerin yenilenebilir enerjiye erişimini kolaylaştırmak amacıyla basitleştirilmiş ruhsatlandırma ve izin mekanizması oluşturulup oluşturulmayacağı da Bakan Bayraktar'a yöneltilen sorular arasında yer aldı.
Gözler Enerji Bakanlığı'nın vereceği yanıtta
Tarımsal sulamada elektrik giderlerinin üreticinin önemli maliyet kalemlerinden biri haline geldiği bir dönemde, güneş enerjisi çiftçinin enerji maliyetini azaltmak için yöneldiği alternatiflerden biri.
2026 yılında güneş enerjili sulama sistemlerinin devlet tarafından yüzde 60'a varan hibelerle desteklenmesi ise çiftçilere kesilen cezalarla birlikte tartışmayı daha da önemli hale getiriyor.
Devletin bir taraftan desteklediği güneş enerjili tarımsal sulama sistemlerinde, çiftçilerin yüksek para cezalarıyla karşı karşıya kalmasına neden olan mevzuat ve uygulama sorunu nasıl çözülecek?
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın soru önergesine vereceği yanıt, hem mevcut cezaların geleceği hem de tarlasına güneş enerjisi sistemi kurmuş binlerce üreticinin bundan sonra nasıl hareket edeceği açısından önem taşıyor.
