Haber Merkezi / Fındık piyasasında üretici ile ihracatçı arasındaki kazanç uçurumu derinleşiyor. Toprak Mahsulleri Ofisi'nin (TMO) 250 TL taban fiyat açıklamasına rağmen ürününü serbest piyasada 150 TL'den satmak zorunda kalan üretici zarar ederken, ihracatçı firmalar kilo başına 2 doları (yaklaşık 100 TL) bulan tarihi karlar elde ediyor.
Fındık üreticisi, girdi maliyetleri karşısında binbir zorlukla ürettiği ürününü regüle etmesi beklenen TMO'nun belirlediği fiyatın çok altında elden çıkarıyor. TMO alım fiyatı 250 TL olarak dururken, serbest piyasa koşullarında fındık ortalama 150 liradan (yaklaşık 3 dolar) alıcı buluyor. Piyasadaki mevcut sistem, üreticiyi korumak yerine aradaki ihracatçı firmalara çalışıyor.
600 Bin Tonluk İhracat Sezonu Hızlı Başladı
1 Eylül 2026'da başlayan ve 31 Ağustos 2027'ye kadar sürecek olan 2026-2027 fındık ihracat sezonu hareketli başladı. Türkiye, Eylül ayında 40 bin ton, Ekim ayında ise 60 bin ton fındık ihracatı gerçekleştirdi.
İçerideki ihracatçı firmaların yurt dışındaki ithalatçılarla yaptığı yıllık sözleşmeler kapsamında aylık ortalama 50 bin tonluk tedarik zinciri öngörülüyor. İlk iki ayın rakamları, Türkiye'nin sezon genelinde yaklaşık 600 bin ton fındık ihraç edeceğine işaret ediyor.
Kiloda 100 Liralık Tarihi Kar Marjı
Eylül ve Ekim ayı ihracat verilerine göre kabuklu fındığın ihraç fiyatı 5 dolar 10 sent seviyesinde gerçekleşti. Yıllık sözleşmeler doğrultusunda fındığın sezon boyunca bu fiyat aralığından satılacağı öngörülüyor. Bu durum piyasadaki uçurumu da netleştiriyor:
Üreticiden Alış Fiyatı: ~3 Dolar (150 TL)
İhracat Satış Fiyatı: ~5.10 Dolar
İhracatçının Kilo Başına Net Kârı: ~2 Dolar (100 TL)
Fındık piyasasında bugüne kadar nadir görülen bu dev kar marjı, üreticinin cebine girmesi gereken kazancın ihracatçı firmalara aktığını ortaya koyuyor.
Aslan Payı İtalyan Devine Gidiyor!
Öte yandan, iç piyasada kabuklu fındığın yüzde 70'ini kontrol eden İtalyan çikolata devi Ferrero'nun piyasadaki baskın rolü dikkat çekiyor. Türkiye'den Avrupa'ya yapılan fındık ihracatının da yüzde 50'sini tek başına gerçekleştiren Ferrero, üretici fiyatı ile ihracat fiyatı arasındaki bu büyük kazanç pastasından da en büyük payı alan aktör konumunda bulunuyor.
