Haber Merkezi / Türkiye'nin tarımsal üretim gücüne ilişkin dikkat çeken veriler ortaya çıktı. Tarım politikaları uzmanı Ergin Kahveci, FAOSTAT'ın brüt tarımsal üretim değeri verilerini inceleyerek Türkiye'nin 2003-2024 dönemindeki değişimini ve dünya sıralamasındaki yerini analiz etti.
Kahveci'nin “Tarımsal üretim değerinde kaçıncıyız?” başlıklı makalesinde ortaya koyduğu verilere göre, Türkiye'nin cari fiyatlarla brüt tarımsal üretim değeri 2003 yılında 40 milyar 732 milyon dolar seviyesindeyken, 2024 yılında 92 milyar 350 milyon dolara yükseldi.
Türkiye 9'unculuktan 6'ncılığa çıktı
Kahveci'nin FAOSTAT verileri üzerinden yaptığı dünya sıralamasında da dikkat çekici bir değişim yaşandı.
Türkiye, cari dolar cinsinden brüt tarımsal üretim değerinde 2003 yılında dünyada 9'uncu sırada bulunurken, 2024 yılında 6'ncı sıraya yükseldi.
Sabit fiyatlarla yapılan hesaplamada da Türkiye'nin dünya sıralamasındaki konumu güçlendi.
Kahveci'nin çalışmasına göre 2014-2016 sabit dolar fiyatlarıyla Türkiye'nin brüt tarımsal üretim değeri 2003 yılında 54,67 milyar dolar seviyesindeyken, 2024 yılında 98,37 milyar dolara çıktı.
Türkiye bu hesaplamada 2003'te dünya 10'uncusuyken, 2024'te yine 6'ncı sırada yer aldı.
21 yılda 51,6 milyar dolarlık artış
Cari dolar üzerinden bakıldığında Türkiye'nin tarımsal üretim değeri 21 yılda yaklaşık 51,6 milyar dolar arttı.
Ancak Kahveci'nin analizinde özellikle dikkat çektiği noktalardan biri, cari değerlerdeki artış ile reel üretim değerindeki artışın birbirinden ayrılması gerektiği oldu.
Çünkü fiyat ve kur hareketleri uzun dönemli karşılaştırmalarda tarımsal üretimin gerçek değişiminin olduğundan çok daha yüksek görünmesine neden olabiliyor.
Tarımsal hasıla ile üretim değeri aynı şey değil
Kahveci'nin analizinde üzerinde durduğu önemli konulardan biri de kamuoyunda sık kullanılan “tarımsal hasıla” ile “brüt tarımsal üretim değeri” arasındaki fark oldu.
Türkiye için açıklanan 83,2 milyar dolarlık tarımsal hasıla ile FAOSTAT verilerindeki 92,35 milyar dolarlık brüt üretim değeri aynı göstergeyi ifade etmiyor.
Kahveci, brüt üretim değerinin birincil bitkisel ve hayvansal ürünlerin çiftlik kapısındaki ekonomik değerini ortaya koyduğuna dikkat çekiyor.
Ortaya çıkan tablo ise Türkiye'nin tarımsal üretim değerinde dünyadaki önemli ülkeler arasında bulunduğunu ve son 21 yılda dünya sıralamasındaki yerini yukarı taşıdığını gösteriyor.
