Ortadoğu’da tırmanan gerilim gübre piyasasını sarsmaya devam ediyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik askeri planların süresini uzatabileceğini açıklaması ve Hürmüz Boğazı’nda yaşanan gerilim, petrol ve lojistik maliyetlerini yukarı çekerken küresel gübre fiyatlarında sert artışlara yol açtı.
Piyasadaki son verilere göre, özellikle üre gübresinde son bir haftada tarihi sayılabilecek fiyat artışları yaşandı. Artan enerji maliyetleri ve arz endişeleri nedeniyle gübre piyasasında yukarı yönlü hareketin devam ettiği belirtiliyor.
Yurt içinde üre 30 bin lirayı geçti
Sektör temsilcilerinin verdiği bilgilere göre, Türkiye’de bayilerin satış tezgahında üre gübresinin ton fiyatı 30 bin TL seviyesini aşmış durumda.
Bahar döneminde yoğun gübre kullanımına hazırlanan çiftçiler için fiyatlardaki bu artış üretim maliyetlerini daha da ağırlaştırıyor. Özellikle ekim sezonu öncesinde yaşanan bu yükselişin üreticiler üzerinde ciddi baskı oluşturacağı ifade ediliyor.
Küresel piyasada bir haftada 195 dolar artış
Uluslararası gübre piyasasında da benzer şekilde sert yükselişler görülüyor.
Cezayir’de 20 bin ton granül üre 680 dolar/ton FOB fiyatından işlem gördü. Oysa 27 Şubat’ta Cezayir çıkışlı granül üre fiyatı 485 dolar/ton seviyesindeydi. Böylece sadece bir haftada 195 dolar/tonluk artış gerçekleşti.
Mısır’da ise granül üre fiyatı 665 dolar/ton FOB seviyesine yükseldi. Bu piyasada da son bir haftadaki artış 175 dolar/ton olarak hesaplandı.
Diğer gübre türlerinde de sert yükseliş
Uluslararası piyasada diğer gübre türlerinde de fiyat artışları dikkat çekiyor.
DAP (Rus menşeli dökme): 60 dolar/ton artışla 740 dolar/ton FOB seviyesine çıktı.
Amonyum sülfat (Çin menşeli): 20 dolar/ton artışla 210 dolar/ton FOB seviyesine yükseldi.
Amonyum nitrat (Baltık çıkışlı): 85 dolar/ton artışla 420 dolar/ton FOB seviyesine çıktı.
Ortadoğu gerilimi gübre piyasasını etkiliyor
Sektör kaynakları, fiyatlardaki yükselişin temel nedeninin Ortadoğu’daki çatışma riskinin büyümesi ve Hürmüz Boğazı’ndaki belirsizlik olduğunu belirtiyor. Petrol fiyatlarındaki artış ve sevkiyat riskleri hem üretim hem de lojistik maliyetlerini yukarı çekiyor.
Bu nedenle küresel gübre piyasasında fiyat ivmesinin kısa vadede aşağı yönlü dönmesinin zor olduğu, aksine yükseliş eğiliminin devam edebileceği değerlendiriliyor.
Savaşın faturası çiftçiye
Enerji ve lojistik maliyetlerindeki artışın doğrudan gübre fiyatlarına yansıması, bahar döneminde gübre kullanacak üreticilerin maliyetlerini ciddi şekilde artırıyor.
Sektör temsilcileri, mevcut gidişatın devam etmesi halinde tarımsal üretim maliyetlerinin daha da yükseleceği ve bunun gıda fiyatlarına da yansıyabileceği uyarısında bulunuyor.
