Haber Merkezi - Küresel tarım sektörünün en büyük gider kalemi olan gübre fiyatları, 2021 yılından bu yana yaşanan dalgalanmalarla üreticinin belini bükmeye devam ediyor. Gıda enflasyonunu doğrudan tetikleyen yüksek gübre fiyatları karşısında Avrupa Birliği (AB) Konseyi, piyasaları rahatlatacak tarihi bir karara imza attı. Avrupa genelinde üre ve amonyak başta olmak üzere temel azot bazlı gübrelere uygulanan gümrük vergileri tam 1 yıl boyunca sıfırlandı.
Avrupa Çiftçisine Gübre Fiyatları Müjdesi: 60 Milyon Avro Cepte Kalacak
Avrupa Parlamentosu ve Konseyi'nin aldığı bu stratejik kararla, artan gübre fiyatları karşısında ezilen Avrupalı çiftçilerin üretim maliyetlerinin düşürülmesi hedefleniyor. Gümrük vergilerinin askıya alınması sayesinde, Avrupa tarımında yaklaşık 60 milyon avroluk bir ithalat vergisi tasarrufu sağlanacak.
Kararın bir diğer kritik amacı ise gübre tedarikinde Rusya ve Belarus’a olan bağımlılığı azaltarak küresel kaynakları çeşitlendirmek. Ancak Avrupa içindeki yerel üreticileri korumak ve pazar dengelerini gözetmek adına ithalata bazı stratejik kotalar getirildi.
Rusya ve Belarus Muafiyet Dışında Tutuldu
Gübre fiyatları üzerinde doping etkisi yapması beklenen bu muafiyet, yalnızca "En Çok Tercih Edilen Ülke" (MFN) tarifesine tabi olan ülkelerden yapılacak ithalatı kapsayacak. Avrupa pazarının dengesini korumak amacıyla ithalat miktarı; 2024 yılı MFN ithalat hacmi ile Rusya ve Belarus’tan aynı yıl ithal edilen gübre miktarının %20’si ile sınırlandırıldı. Siyasi yaptırımlar nedeniyle Rusya ve Belarus bu vergi muafiyetinin tamamen dışında bırakıldı.
Milyonlarca Ton İthalat Yapılmıştı
Küresel gıda arz güvenliği için hayati önem taşıyan azotlu gübrelerde Avrupa'nın dışa bağımlılığı rakamlara da yansımış durumda. Verilere göre Avrupa, sadece 2024 yılında: 2 milyon ton amonyak, 5,9 milyon ton üre ve 6,7 milyon ton azot bazlı gübre ithalatı gerçekleştirmişti.
Yeni Karar Ne Zaman Yürürlüğe Girecek?
Avrupa Birliği Resmi Gazetesi’nde yayımlanmasının ertesi günü yürürlüğe girecek olan bu dev vergi muafiyeti, tam 1 yıl boyunca geçerli olacak. Bu süreçte Avrupa Komisyonu piyasayı ve gübre fiyatları seyrini yakından takip ederek, gerekirse süreyi uzatabilecek.
