Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yayımlanan “Kenevir Yetiştiriciliği ve Kontrolüne Dair Yönetmelik”, Türkiye’de kenevir tarımının hangi illerde, hangi amaçlarla ve hangi şartlarda yapılabileceğini ayrıntılı biçimde düzenledi. Yönetmelik; lif, tohum ve sap üretiminden tıbbi ürünlere kadar tüm kenevir yetiştiriciliğini izin, kota ve sıkı denetim esasına bağladı.
Lif, tohum ve sap üretimi bu illerle sınırlandırıldı
Yönetmeliğin 4’üncü maddesine göre lif, tohum ve sap üretimi amaçlı kenevir tarımı yalnızca şu 21 ilde yapılabilecek: Amasya, Antalya, Bartın, Burdur, Çorum, İzmir, Karabük, Kastamonu, Kayseri, Konya, Kütahya, Malatya, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Sivas, Tokat, Uşak, Yozgat ve Zonguldak.
Bu illerin dışında kenevir yetiştiriciliği yasak olurken, Bakanlık ihtiyaç halinde Bakan onayıyla yeni iller ekleyebilecek.
Başvurular valiliklere, süre 1 Ocak–1 Nisan
Lif, tohum ve sap amaçlı üretim yapmak isteyen çiftçiler, 1 Ocak–1 Nisan tarihleri arasında en büyük mülki idare amirliğine başvuracak. Başvuruda; ÇKS belgesi, ada–parsel bilgileri, sertifikalı (THC oranı düşük) tohumluk belgesi ve adli sicil kaydı ve taahhütname zorunlu olacak. Uygun bulunan başvurular için yalnızca bir üretim dönemini kapsayan izin belgesi düzenlenecek.
Tıbbi, sağlık ve kişisel bakım ürünlerinde yetki TMO’da
Tıbbi ürünler, sağlık ürünleri ile uyuşturucu etkisi olmayacak oranda kişisel bakım ve destek ürünleri amaçlı kenevir üretiminde süreç Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) üzerinden yürütülecek.
Bu alanlarda üretim yapmak isteyenler: TMO’ya başvuracak, Kota Tahsis Komisyonu değerlendirmesinden geçecek ve Cumhurbaşkanınca belirlenen yıllık kota kapsamında üretim yapabilecek
Özellikle çiçek ve yaprak üretimi, yüksek güvenlik önlemleri, kamera sistemi ve kontrollü tesis şartına bağlandı.
Açık alan mı kapalı alan mı? Şartlar net
Yönetmelik, üretim alanlarını da net biçimde ayırdı:
Tıbbi ve sağlık ürünleri: Organize tarım bölgeleri, TMO Afyon Alkaloidleri Fabrikası sahası veya Sağlık Bakanlığı izinli tesisler
Kişisel bakım ve destek ürünleri: Açık veya kapalı alanlarda, ancak güvenliği sağlanmış ve denetlenebilir arazilerde
Kapalı üretimde KOBÜKS kaydı zorunlu tutuldu.
Denetimler sıkı, ihlalde izin iptali var
Kenevir yetiştiriciliği; teknik ekipler, kolluk kuvvetleri ve kontrol heyetleri tarafından ekimden hasada kadar aylık denetimlerle izlenecek. İzin dışı ekim, fazla alan kullanımı veya amaç dışı üretimde; izin iptal edilecek, ürünler imha edilecek ve adli işlem uygulanacak.
2026 için önemli not
Geçici maddeye göre 2026 yılında başvuru tarihleri 1 Ocak–1 Nisan olarak uygulanmayacak. 2026 yılı başvuru takvimi TMO tarafından ayrıca ilan edilecek.
Genel çerçeve: Kontrollü üretim, sınırlı alan
Yeni yönetmelik, kenevir tarımını serbestleştirmekten ziyade kontrollü, izlenebilir ve sınırlı bir üretim modeli öngörüyor. Uzmanlara göre uygulama; sanayi, sağlık ve ilaç sektörüne hammadde sağlarken, izinsiz üretimin önüne geçmeyi hedefliyor.
Kenevirle ilgili arşivimizde öne çıkan başlıklar
Kenevir üretimi ve yetiştiriciliğine ilişkin düzenlemeler, son yıllarda hem üreticiler hem de kamuoyu nezdinde sık sık tartışma konusu olmuştu. Tarımdan Haber arşivinde yer alan ilgili gelişmeler şöyle:
Tarım Bakanı Yumaklı ile çiftçi arasında kenevir tartışması
Yerli kenevir tohumu TİGEM tarafından çoğaltılacak
Kenevir yetiştiriciliği tarla satışlarını hareketlendirdi
Kenevir tarımının önemi ve alınması gereken tedbirler nelerdir?
