Sadettin İnan / Türkiye hayvancılık sektöründe Et ve Süt Kurumu’nun ithalat yönetimi büyük bir çalkantıya sebep oluyor. Edinilen bilgilere göre, ESK’nın 2026 yılı kapsamında taahhüt ettiği 500 bin baş besilik sığırın büyük bir bölümü, üreticilerin yüksek maliyetler ve düşük karkas kesim fiyatları nedeniyle sözleşmelerden vazgeçmesi sonucu elde kaldı.
İthalatçı firmayla yaptığı anlaşma nedeniyle zor durumda kalan ESK, satamadığı hayvanları 2027 programına kaydırabilmek için ithalat takvimini tam 5 ay geriye çekti.
TAHAKKUK VE SÖZLEŞME TAKVİMİ 5 AY ERKENE ÇEKİLDİ
Geçtiğimiz yıllarda yeni yılın başında alınan ithalat başvuruları, bu kez 2026’nın Eylül ayında toplanmaya başlandı. 16 Ekim’de sona eren başvuruların ardından Kasım başında sonuçlar açıklandı. Ancak asıl kriz, ödeme takviminde patlak verdi. ESK, 2027 yılı için ithal edileceği açıklanan 480 bin baş besilik sığırın parasının, henüz teslimat yapılmadan Kasım ayı içerisinde peşin ödenmesini şart koştu.
1. ve 2. Dönem Hak Sahipleri: 6 – 16 Kasım tarihleri arasında,
3. ve 4. Dönem Hak Sahipleri: 13 – 26 Kasım tarihleri arasında ödemelerini tamamlamak zorunda bırakıldı.
Teslimatı aylar sonra yapılacak hayvanların parasının en az 4-5 ay öncesinden topluca istenmesi sahada büyük tepkiye neden olurken, kurum yetkililerinin sert tutumu üreticiyi adeta köşeye sıkıştırdı.
İTHAL BESİLİK SIĞIR FİYATLARI NE KADAR OLDU?
ESK’nın açıkladığı 2027 besilik sığır satış fiyat tarifesinde, işletme kapasitesi ve kuruma verilen kesim taahhüdüne göre belirgin fiyat farkları dikkat çekiyor.
AHIRDAKİ HAYVAN KESTİRİLİYOR: KARKAS FİYATLARI 15-20 TL DÜŞTÜ!
ESK’nın 2026 yılındaki planlama hatasını kapatmak amacıyla ödemeleri Kasım ayına çekmesi, iç piyasada doğrudan bir karkas fiyaskosuna yol açtı. İthal hayvan hakkını kaybetmek istemeyen üreticiler, istenen yüksek meblağları nakit olarak ödeyebilmek için ahırındaki mevcut kestirilebilir ve kesim gelmemiş hayvanlarını acilen kesime gönderdi.
Piyasada aniden artan kesim teklifleri, zaten maliyetin altında seyreden karkas kesim fiyatlarını 15 ila 20 TL birden gerileterek üreticiyi çift taraflı zarara uğrattı.
POLİTİKASIZLIĞIN FATURASI YİNE ÜRETİCİYE KESİLDİ: BU ANLAYIŞLA HAYVANCILIK SÜRDÜRÜLEBİLİR Mİ?
Ortaya çıkan bu bilanço, Türkiye hayvancılığının uzun vadeli stratejilerle değil, ithalatçı firmaların taahhütlerini kurtarmaya dönük günübirlik kararlarla yönetildiğini açıkça gösteriyor. Piyasa gerçeklerini okuyamayan, yüksek fiyatlar nedeniyle üreticinin geri çekildiği 2026 ithalat fiyaskosunu kabul etmek yerine; çözümü süreci 5 ay geriye çekmekte ve teslim edilmeyen hayvanın parasını peşin istemekte bulan bir idari anlayış tepkilere neden oldu.
Üreticinin haklı tepkisine, ESK'nın;"Almak isteyen alır, istemeyenin üzerini çizeriz" mantığıyla yaklaşması, kamu kurumu sorumluluğuyla bağdaşmadığı gibi, çiftçiyi ahırındaki hayvanı zararına kestirmek zorunda bırakarak iç piyasayı da çökertmek anlamına geliyor. Sektörü "ben yaptım oldu" dayatmasıyla yönetmeye çalışmak, üreticiyi sistemin dışına itmekten ve gıda krizini derinleştirmekten başka bir işe yaramayacaktır.
