Haber Merkezi - Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) yıllardır çiftçiyi mağdur eden katı uygulaması Yargıtay engeline takıldı. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, tarım ürünü satarken kesilen primlerin SGK’ya yatırılmaması durumunda faturayı çiftçiye kesen uygulamayı iptal etti.
8 Eylül 1999 ve öncesinde sattığı pamuk, pancar, buğday veya diğer ürünlerden prim kesintisi (tevkifat) yapılan ancak SGK’da kaydı görünmeyen yüz binlerce çiftçiye yaş şartı olmadan erken emeklilik yolu açıldı. İşte tarım bağ-kurlularını yakından ilgilendiren tarihi kararın detayları...
SGK "Para Bize Gelmedi" Diyordu, Yargıtay "Çiftçinin Suçu Ne?" Dedi
Sosyal güvenlik başyazarı İsa Karakaş’ın duyurduğu emsal dava, 1994 yılında sattığı pamuk bedelinden prim kesintisi yapılan ancak bu parası aracı şirket tarafından SGK’ya yatırılmayan bir çiftçinin hukuk mücadelesiyle başladı.
Çiftçi, elindeki kesinti makbuzuyla sigorta başlangıcının 1994 yılına çekilmesini ve EYT kapsamında yaş şartı aranmadan emekli edilmesini talep etti. SGK ise "Para bizim kasamıza girmedi" diyerek talebi reddetti. Mahkeme süreçlerinin ardından son noktayı koyan Yargıtay Hukuk Genel Kurulu (YHGK), ezber bozan bir gerekçeyle çiftçiyi haklı buldu.
"Parayı Takip Etmek Çiftçinin Değil, SGK’nın Görevidir!"
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, tarım emekçilerinin haklarını koruyan kararında şu zehir zemberek gerekçelere yer verdi:
Sorumluluk SGK'da: Ürün bedelinden yapılan prim kesintisinin kuruma yatırılıp yatırılmadığını kontrol etme yükümlülüğü çiftçiye yüklenemez. Denetim ve takip sorumluluğu tamamen SGK’ya aittir.
Şirketler Sorumlu: Kesintiyi yapıp devletin kasasına aktarmayan şirket yöneticileri, SGK’ya karşı doğrudan sorumludur. SGK tahsilat görevini yapmadıysa, bunun faturası üreticiye kesilemez.
Makbuz Varsa İrade Vardır: Tarım ürününü satarken adına kesinti yapılan vatandaş, sosyal güvenlik sistemine girme iradesini ortaya koymuştur. Elindeki makbuz, sigortalılık tespiti için kesin delildir.
Çiftçiye Erken Emeklilik Yolu: Kimler, Nasıl Yararlanacak?
Bu karar, özellikle 1990'lı yıllarda ürün satmasına rağmen sigorta başlangıcı geç sayıldığı için 60 yaş sınırına takılan binlerce tarım bağ-kurlusunu kapsıyor.
Başvuru Şartları Nelerdir?
Tarih Kriteri: 8 Eylül 1999 ve öncesinde tarımsal ürün satışı yapmış olmak.
Belge Şartı: Satılan üründen (pamuk, şeker pancarı, hububat vb.) sosyal güvenlik primi kesildiğini gösteren makbuz, fatura veya müstahsil makbuzuna sahip olmak.
Hukuki Süreç: Bu belgelerle birlikte iş mahkemelerine başvurarak "Hizmet Tespit Davası" açmak ve sigorta başlangıcını geriye çektirmek.
Yüz Binlerce Üretici İçin EYT Kapısı Açıldı
Kararın uygulanmasıyla birlikte, ellerinde eski dönemlere ait tevkifat makbuzu olan çiftçiler, yaş şartına takılmaksızın prim gün sayısını tamamlayarak EYT hakkından faydalanabilecek ve hemen emeklilik dilekçesi verebilecek.
