HABER MERKEZİ - İran’da yaşanan çatışmalar ve tesislerin hedef alınması sonrası gübre üretimi tamamen durduruldu. ABD-İsrail-İran arasındaki 2 haftalık ateşkes piyasaları biraz olsun sakinleştirse de, Türkiye’ye gelecek olan üre sevkiyatlarındaki belirsizlik fiyat artışı riskini masada tutuyor.
ÜRETİM TAMAMEN DURDU, TEKRAR BAŞLAYACAĞI BELİRSİZ
İran'ın önemli üretim merkezleri olan Pardis ve Şiraz’daki tesisler, son saldırılardan ciddi şekilde etkilendi. Güvenlik gerekçesiyle ülke genelinde gübre üretimi tamamen durdurulurken, üretimin ne zaman yeniden başlayacağına dair henüz resmi bir teyit gelmedi. Bu durum, özellikle İran'dan gelecek 30-60 bin tonluk granül üre sevkiyatına güvenen Türkiye piyasası için kısa vadede ciddi bir arz sorunu ve fiyat artışı riski doğuruyor.
ATEŞKES YURT İÇİNDE FİYATLARI DURDURDU
İran ile yaşanan 14 günlük "ateşkes" anlaşması, piyasalardaki yangını bir nebze olsun dindirdi. Yurt içi piyasada her gün yukarı yönlü hareket eden gübre fiyatları, ateşkes haberiyle birlikte durağan bir konuma geçti. Sektör paydaşları, savaşın tamamen sona ermesi halinde fiyatların savaş öncesi seviyelere çekilip çekilmeyeceğini merakla bekliyor.
HÜRMÜZ BOĞAZI'NDA TRAFİK DURMA NOKTASINDA
Küresel üre ticaretinin kalbi olan Hürmüz Boğazı'nda tablo oldukça karamsar. 2024 yılında bu boğazdan 18,5 milyon ton üre geçişi sağlanırken, 2026 yılının ilk çeyreğinde bu tonajın %10’una bile ulaşılamadı. Sevkiyat sorunları, en az üretim sorunları kadar piyasayı zorluyor.
TESLİMAT MALİYETLERİ HESAPLANAMIYOR
Savaşın neden olduğu belirsizlik, nakliye maliyetlerini (CFR fiyatlandırması) kontrol edilemez hale getirdi. Navlun fiyatlarındaki günlük değişimler nedeniyle satıcılar teslimat taahhüdü veremez noktaya geldi. Önümüzdeki süreçte gübre fiyatlarını belirleyecek ana faktör, sadece üretim arzı değil; gemi hareketleri ve nakliye operasyonlarının güvenliği olacak.
