Tarımsal üretimde Hazine kar payı destekli finansman kullanımında borç şartlarına ilişkin uygulamada yeni bir değişikliğe gidildi. Daha önce 24 Ekim 2025 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan karar ile borcu bulunan çiftçilerin kredi kullanmasının önü kapatılırken, gelen tepkiler üzerine 1 Ocak 2026 itibariyle yürürlüğe giren bu uygulamada yeni düzenlemeyle kısmi esnemeye gidildi. Son yayımlanan kararla birlikte, vergi ve sosyal güvenlik borcu bulunan üreticilere belirli sınırlar dahilinde finansman kullandırılabilmesinin önü açılırken, borçsuzluk şartı tamamen kaldırılmadan daha esnek bir modele dönüştürüldü.
Faiz indirimli kredilere erişimde yaşanan sorunların boyutu ise daha önce verilen “Faiz indirimli kredi kaç çiftçiye kapandı?” başlıklı soru önergesiyle Meclis gündemine de taşınmıştı.
Devletin uyguladığı tarımsal destekler politikalarının finansman ayağında önemli değişiklikler içeren kararın detayları şöyle...
Borcu olan üreticiye finansman imkanı getirildi
Yeni düzenlemeye göre, tarımsal üretim için sübvansiyonlu kredilerde borçsuzluk şartı esnetildi. Buna göre, vergi dairelerine veya sosyal güvenlik kurumuna vadesi geçmiş borcu bulunan üreticiler de finansman kullanabilecek.
Ancak bu durumda finansmanın en fazla yüzde 25’i, üreticinin kamu borçlarının kapatılmasında kullanılacak. Katılım Bankası ve Tarım Kredi Kooperatifleri, bu tutarı doğrudan ilgili tahsil dairelerine aktaracak. Söz konusu borç kapatma uygulamasında ise yıllık üst limit 300 bin lira olarak belirlendi.
Sübvansiyonlu kredilerin hangi üreticilere kullandırıldığına dair detaylara “Sübvansiyonlu kredi kime? Borcu olmayan üreticiye mi?” başlıklı analizden ulaşabilirsiniz.
Borç kapatma finansmanına sınırlı hazine desteği
Karar kapsamında, borç ödemesi için kullanılan finansmanlarda uygulanacak sübvansiyonlu kredilerde faiz indirimi üretim konusundan bağımsız olarak yüzde 25 olarak sabitlendi. Örneğin üretim konusuna göre yüzde 50 faiz indiriminden yararlanılacak bir başvuruda sübvansiyonlu kredinin yüzde 25'i vergi ve SGK borcu için banka tarafından ödenirken bu yüzde 25'lik dilime giren kredinin faiz indirimi yüzde 25 olarak uygulanacak. Üretim faaliyetlerine yönelik finansmanlarda ise mevcut destek oranlarının uygulanmasına devam edilecek.
Sübvansiyonlu kredi uygulamalarına ilişkin denetim süreçleri ise daha önce gündeme gelen “Tarım Kredi’de sübvansiyonlu kredi usulsüzlüğü ağır cezaya taşındı” başlıklı haberde de tartışma konusu olmuştu.
Küçük üreticiye 400 bin liraya kadar muafiyet
Kararın dikkat çeken bir diğer maddesi ise küçük ölçekli üreticilere yönelik getirilen kolaylık oldu. Temel hayvansal üretim ve temel bitkisel üretim faaliyetlerinde kullanılacak, tamamı ayni ve 400 bin liraya kadar olan finansmanlarda 31 Aralık 2026 tarihine kadar borçsuzluk şartı aranmayacak. Yani SGK ve vergi borcu olan çiftçiler, 400 bin liraya kadar faizsiz ayni krediyi doğrudan kullanabilecek.
Diğer yandan burada tamamı ayni kredi miktarının 300 bin liradan, 400 bin liraya çıkarıldığı görülüyor. 24 Ekim 2025 tarihinde yayınlanan kararda temel hayvansal üretim ve temel bitkisel üretimde kullandırılacak ayni kredi miktarında bir değişiklik yapılmayarak, 300 bin lira olarak açıklanmıştı.
Tarım kartı uygulamalarında yeni sistem
Kararla birlikte ayni ve nakdi finansmanın birlikte sunulduğu kart uygulamalarında da değişikliğe gidildi. Buna göre borç kontrolü finansman kullandırımı aşamasında değil, finansman tahsisi aşamasında yapılacak. Böylece üreticilerin kart kullanım sürecinde bürokratik işlemlerin azaltılması amaçlanıyor.
Üretim finansmanına erişim genişletiliyor
Yapılan düzenleme özellikle kamu borcu nedeniyle finansmana erişimde sorun yaşayan üreticiler açısından kısmi bir kolaylık sağlayacak. Ancak finansmanın bir bölümü borç kapatmaya yönlendirilmesinden dolayı üreticinin üretim için kullanacağı net kaynak miktarı azalmış olacak.
Kararın öne çıkan başlıkları
-Borcu bulunan üreticilerin sübvansiyonlu kredilerde finansmana erişimi tamamen kapatılmadı.
-Finansmanın en fazla yüzde 25’i kamu borçlarının kapatılmasında kullanılabilecek.
-Borç kapatma uygulamasında yıllık üst limit 300 bin lira olarak belirlendi.
-Borç kapatma finansmanında Hazine faiz desteği yüzde 25 ile sınırlandırıldı.
-400 bin liraya kadar ayni finansmanlarda küçük üreticilere 31 Aralık 2026’ya kadar borç muafiyeti getirildi.
-Tarım kartı uygulamalarında borç kontrolü finansman kullandırımı yerine tahsis aşamasında yapılacak.
Düzenlemenin olası etkileri
-Borçlu üreticilerin krediye erişimi kolaylaşacak.
-Küçük ölçekli üreticilerin girdi finansmanına ulaşması desteklenecek.
-Kamu desteklerinin üretim odaklı kullanılması hedefleniyor.
Tartışılan yönler
-Borç kapatma kesintisi nedeniyle üreticiye kalan finansman miktarı azalacak.
-300 bin liralık borç kapatma limitinin büyük işletmeler için yetersiz kalabileceği değerlendiriliyor.
-Düzenleme borç sorununu tamamen çözmek yerine krediye erişimi kolaylaştıran bir model olarak görülüyor.
