Haber Merkezi - Türkiye’nin yerli tohum ıslahı ve tarımsal AR-GE kapasitesinin kalbi konumundaki koruma altındaki araziler bir kez daha "proje" kıskacında. İYİ Parti Samsun Milletvekili Erhan Usta, Samsun'un Bafra ilçesinde bulunan Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü’ne (TAGEM) ait 138 dönümlük çok kritik bir araştırma arazisinin, Bafra Belediyesi’nin "Sebze ve Meyve Hali Projesi" için elinden çıkarılmak istendiğini iddia etti.
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak cevaplandırılması istemiyle TBMM Başkanlığına bir soru önergesi sunan Usta, 1. sınıf tarım arazisi statüsündeki bu alanın kaybedilmesinin uluslararası tohum tekellerine yarayacağı uyarısında bulundu.
Türkiye'nin Tek Lokasyonuydu: "Başka Toprakla İkame Edilmesi İmkansız"
Meclis gündemine taşınan iddialara göre, Büyük Ova Koruma Alanı sınırları içinde yer alan 138 dönümlük bu eşsiz AR-GE arazisi, Karadeniz’in incir ve Trabzon hurması gen bankalarına ev sahipliği yapıyor. Alanın asıl stratejik önemi ise çeltik ve sebze ıslahı üzerine yürütülen 13 aktif ulusal ve uluslararası projeye zemin oluşturması.
Erhan Usta önergesinde, söz konusu arazinin Türkiye'nin kışlık sebze ıslah çalışmalarının yürütüldüğü "tek lokasyon" olma özelliğini taşıdığına dikkat çekti. Yıllar süren bilimsel çalışmalarla homojen ve ıslaha uygun hale getirilen bu toprak yapısının, başka bir parçalı araziyle trampa (takas) edilmesinin bilimsel olarak mümkün olmadığı vurgulandı.
TAGEM "Olumsuz" Dedi, Siyasi Baskı İddiaları Yükseldi
Kamuoyuna yansıyan bilgilere göre Bafra Belediyesi, daha önce tarım dışı kullanım izni alamadığı hal projesi için TAGEM’in bu nitelikli arazisine talip oldu ve kendi elindeki parçalı parsellerle takas etmeye çalıştı. TAGEM’in 2025 yılında bu takas talebine resmi olarak "olumsuz" görüş bildirdiği ancak buna rağmen araziyi belediyeye devretmek için siyasi baskıların sürdüğü ileri sürülüyor.
"Bahri Dağdaş, Giresun ve Alata Örnekleri Tesadüf Değil!"
Önergede, araştırma enstitülerinin arazilerine yönelik benzer operasyonların geçmiş örneklerine de sert atıflar yapıldı.
Daha önce; Konya Bahri Dağdaş Uluslararası Tarımsal Araştırma Enstitüsü arazisinin bir bölümünün şehir hastanesine devredilmesi, Giresun Fındık Araştırma Enstitüsü arazisinin yol projesiyle bölünmesi, Mersin Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü arazilerinin parçalanması, gibi somut örnekleri hatırlatan Usta, TAGEM arazilerine yönelik bu sistematik yaklaşımın bir tesadüf olmadığını savundu.
Yerli Tohumun Geleceğini İlgilendiren 7 Kritik Soru!
İYİ Partili Erhan Usta, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı'nın anayasal ve içtüzük gereği şu sorulara acilen yazılı yanıt vermesini talep etti:
1) Trampa Süreci Ne Aşamada?: Bafra TAGEM AR-GE arazisine yönelik Bafra Belediyesi'nin trampa talebinin güncel hukuki ve idari durumu nedir? Söz konusu talep kesin olarak reddedilmiş midir, yoksa herhangi bir süreç hala devam etmekte midir?
2) Bakanlıkta Yeni Bir Girişim Var mı?: TAGEM'in 2025 yılında verdiği olumsuz görüşün ardından Bakanlık bünyesinde ya da dışında bu arazinin el değiştirmesine zemin hazırlayabilecek herhangi bir girişim, yazışma veya talimat bulunmakta mıdır?
3) Alternatif Bir Alan Planlandı mı?: Söz konusu arazinin Türkiye'nin kışlık sebze ıslah çalışmalarının yürütüldüğü tek lokasyon olduğu doğru mudur? Bu arazinin elden çıkarılması halinde bu çalışmaların hangi alternatif alanda sürdürülmesi planlanmıştır?
4) O 13 Projenin Detayları Neler?: Bafra TAGEM arazisinde aktif olarak yürütülen 13 ulusal ve uluslararası projenin listesi nedir? Bu projelerin finansman kaynakları, süresi ve uluslararası ortakları hakkında kamuoyunun bilgilendirilmesi mümkün müdür?
5) Gen Bankasındaki Bilimsel Kayıp Hesaplandı mı?: Karadeniz bölgesine özgü incir ve Trabzon hurması gen bankası materyallerinin başka bir alanda korunması teknik olarak mümkün müdür? Bu gen bankasının taşınması halinde oluşacak bilimsel kayıp Bakanlıkça değerlendirilmiş midir?
6) Son 10 Yılda Ne Kadar Araştırma Alanı Kaybedildi?: Konya Bahri Dağdaş, Giresun Fındık Araştırma ve Mersin Alata Enstitüsü gibi TAGEM'e bağlı kuruluşlara ait arazilerin son on yılda çeşitli gerekçelerle üçüncü kurum ve kuruluşlara devredilmesi ya da kullanım hakkının kısmen kaybedilmesi söz konusu olmuş mudur? Bu tür tahsislerin toplam büyüklüğü ne kadardır?
7) Uluslararası Tohum Şirketleri İçin Risk Analizi Yapıldı mı?: Bafra TAGEM arazisinin elden çıkarılmasının, uluslararası tohum şirketlerinin Türkiye'deki rekabet avantajını artırabileceği değerlendirilmekte midir? Bakanlığın bu olası sonucu öngören bir risk analizi mevcut mudur?
