Muğla’da 2021–2024 dönemine ait tarımsal üretim verileri, ekilen alanların her yıl kademeli olarak azaldığını gösteriyor. En belirgin daralma sebze ve tarla bitkileri alanlarında yaşanırken, meyve alanları görece daha sınırlı bir gerileme sergiliyor.
Meyve: Alan sabit, üretim düşüşte
Muğla tarımının lokomotifi olan meyve üretiminde alanlar büyük ölçüde korunmasına rağmen üretim miktarındaki düşüş dikkat çekiyor.
- 2021 / Alan: 1.201.019 da – Üretim: 679.396 ton
- 2022 / Alan: 1.198.700 da – Üretim: 755.504 ton
- 2023 / Alan: 1.197.716 da – Üretim: 725.738 ton
- 2024 / Alan: 1.195.984 da – Üretim: 529.966 ton
Son verilere göre meyve üretimi, bir yıl içinde yaklaşık 200 bin tonun üzerinde gerilemiş durumda. Bu düşüş, iklim koşulları, verim kaybı ve maliyet baskısının etkilerini yeniden gündeme getiriyor.
Sebze: Alan daralıyor, üretim geriliyor
Sebze üretiminde tablo daha net. Hem ekim alanları hem de üretim miktarı istikrarlı biçimde düşüyor.
- 2021 / Alan: 98.773 da – Üretim: 855.496 ton
- 2022 / Alan: 91.187 da – Üretim: 761.389 ton
- 2023 / Alan: 79.185 da – Üretim: 636.798 ton
- 2024 / Alan: 76.411 da – Üretim: 622.806 ton
Dört yılda sebze ekim alanı yaklaşık 22 bin dekar, üretim ise 230 bin tonun üzerinde azalmış durumda. Bu gerileme, özellikle örtü altı üretimde maliyet ve işçilik sorunlarını öne çıkarıyor.
Tarla bitkileri: Alan küçülüyor, üretim dalgalı
Tarla bitkilerinde alan daralması daha sınırlı olsa da üretim istikrarsız bir seyir izliyor.
- 2021 / Alan: 691.532 da – Üretim: 139.151 ton
- 2022 / Alan: 649.070 da – Üretim: 137.612 ton
- 2023 / Alan: 632.337 da – Üretim: 140.137 ton
- 2024 / Alan: 627.403 da – Üretim: 129.352 ton
2023’te üretimde sınırlı bir toparlanma görülse de 2024’te yeniden düşüş yaşanması, tarla bitkilerinde sürdürülebilirliğin zayıfladığını gösteriyor.
Ortak eğilim: Alan daralıyor, verim baskı altında
Veriler birlikte değerlendirildiğinde Muğla tarımında üç temel eğilim öne çıkıyor: Ekim alanları genel olarak küçülüyor, üretim miktarları dalgalı ve istikrarsız, verim kaybı riski her geçen yıl artıyor.
Bu tablo, tarımda girdi maliyetleri, iklim etkileri ve üreticinin üretimden çekilme eğiliminin sahaya doğrudan yansıması olarak değerlendiriliyor.
Sonuç olarak TÜİK verileri, Muğla’da tarımsal üretimin nicelikten çok sürdürülebilirlik sorunlarıyla karşı karşıya olduğunu gösteriyor. Alan kaybı durdurulmadıkça ve verim artırıcı yapısal adımlar atılmadıkça, üretimdeki dalgalanmanın önümüzdeki yıllarda da devam etmesi bekleniyor.
