Haber Merkezi / Miras kalan tarlaların hissedarlar arasında bölünmesi, tarım arazilerinin parçalanmasını önlemeyi amaçlayan 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu hükümlerine tabi bulunuyor. Bu kapsamda her tarla mirasçılar arasında serbestçe bölüştürülemiyor; anlaşmalı ya da mahkeme yoluyla yapılacak paylaşımlarda arazinin yasal "asgari tarımsal büyüklük" sınırının altına düşmemesi şart koşuluyor.

Mahkeme Tarlanın Bölünüp Bölünemeyeceğine Nasıl Karar Veriyor?

Mirasçıların anlaşamaması üzerine açılan ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davalarında mahkeme, arazinin "aynen taksim" (fiziki olarak bölünme) şartlarını taşıyıp taşımadığını detaylıca araştırıyor. Bu incelemede taşınmazın yüzölçümü, niteliği, paydaş sayısı ve imar mevzuatı dikkate alınıyor.

Bölünme sonucunda taşınmazın önemli ölçüde değer kaybına uğrayacağı tespit edilirse aynen taksime izin verilmiyor. Bölünmenin mümkün olmadığı durumlarda ise arazi ya "ehil mirasçıya" devrediliyor ya da satış yoluyla ortaklığın giderilmesine hükmediliyor.

Geleceğimizin gizli şifresi: Bitki ıslahı nedir, soframızı nasıl kurtarır?
Geleceğimizin gizli şifresi: Bitki ıslahı nedir, soframızı nasıl kurtarır?
İçeriği Görüntüle

Onay Makamı ve Hakim Huzurunda Kura Süreci

Taşınmazın bölünmeye uygun bulunması halinde mahkeme, uzman teknik bilirkişiye (fen veya harita mühendisi) bir ifraz (bölünme) projesi hazırlatıyor. Hazırlanan proje, arazinin konumuna göre onay makamına gönderiliyor:

Taşınmaz belediye ve mücavir alan sınırları içindeyse ilgili belediyeden,
Belediye sınırları dışındaysa İl İdare Kurulundan bölüşmenin mümkün olup olmadığına dair görüş alınıyor.

Onay makamından olumlu görüş gelmesi durumunda, bölünen parçaların hangi mirasçıya verileceği belirleniyor. Paydaşlar kendi aralarında anlaşamazsa, hangi parselin kime düşeceği hakim huzurunda çekilen kura ile karara bağlanıyor.

Değer Farkı Varsa 'Para (İvaz) Eklemesi' Yapılıyor

Tarlanın bölünmesi sırasında ortaya çıkan parçaların değerleri her zaman birbirine eşit olmayabiliyor. Yargıtay içtihatlarına göre mahkeme, eksik değerde kalan parçayı alan mirasçıya, diğer hissedarlar tarafından para (ivaz) eklenerek denkleştirme yapılmasını da hüküm altına alıyor.

Yargıtay’dan Emsal Karar: "Yeterli İnceleme Yapılmadan Karar Verilemez"

Yargıtay 14. Hukuk Dairesi (08.01.2019 tarih, 2016/3907 E., 2019/112 K.), hisseli arazilerin bölünmesinde yerel mahkemelerin izlemesi gereken yol haritasını kesin çizgilerle ortaya koydu.

Dairenin emsal kararında; davacının satış talep etmesinin davalıların aynen bölünme (taksim) talebine engel olmayacağı vurgulanarak şu şartlara dikkat çekildi:

-Uzman bilirkişiye mutlaka teknik bir taksim projesi hazırlattırılmalı,

-Bölünen parçalar arasında değer farkı varsa para (ivaz) ilavesi değerlendirilmeli,

-Hazırlanan proje belediye encümeni veya İl İdare Kuruluna gönderilerek imar mevzuatına uygunluk onayı alınmalı,

-Onay makamından olumsuz cevap gelmesi halinde ise paydaşlığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmeli.