Sadettin İnan / Konya Şeker iştiraki termik santrallerinde çifte kriz: Kangal’da "su yürümesi" sonucu 3 türbinden 1'inde tamamen çöp olma ve üretimin 10 ay durma riski baş gösterirken, Soma’da ise biriken kömür borçları nedeniyle icradan satış süreci için düğmeye basıldı. Teknik ihmal ve finansal darboğazın pençesindeki dev tesislerde, Alagöz Holding’in talip olduğu iddiaları ve liyakat tartışmaları sektörü hareketlendirdi.
Sivas’taki Kangal Termik Santrali’nde, teknik olarak dünyada "imkansıza yakın" görülen ve ağır bir işletme ihmali olarak nitelendirilen bir skandal yaşandı.
Tribünler "Çöp" Olabilir
Sektör temsilcileri bu durumu "intihar" olarak nitelendiriyor. Normal şartlarda aşırı korunaklı olan bu sistemlerde su yürümesi, ancak büyük bir işletme hatası veya vana açık unutulması gibi insan faktörüyle mümkün görülüyor.
Hasar Boyutu: Tribünlerde suyun etkisiyle bir sehim (eğilme) oluşmuşsa, bu ekipmanların tamamen kullanılamaz hale gelmesi (çöp olması) anlamına geliyor.
Üretim Kaybı: Yedek tribün olmaması durumunda hasarın giderilmesinin 7 ile 10 ay arasında sürebileceği, bu süreçte elektrik üretiminin yapılamayacağı belirtiliyor.
Kritik Bekleyiş: Sistemin soğuması için 5 gün bekleneceği ve ardından yapılacak hasar tespitinde eğilme oranına bakılacağı öğrenildi. Erken fark edilmediyse hasar ihtimali yüzde 80 olarak görülüyor.
SOMA TERMİK SANTRALİ İÇİN İCRA ÇANI: ALAGÖZ HOLDİNG İDDİASI
Konya Şeker’in bir diğer sorunlu tesisi olan Soma Termik Santrali'nde ise süreç "icradan satışa" doğru evriliyor. Adalet ve Enerji Bakanlıklarından oluşan bir heyetin geçtiğimiz günlerde santralde değer tespiti yaptığı ve satış sürecinin 2-3 ay içinde tamamlanacağı iddia ediliyor.
Düşük Fiyat ve Borç Çıkmazı
Santralin, Türkiye Kömür İşletmeleri’ne (TKİ) olan devasa kömür borcu nedeniyle icradan satılacağı konuşuluyor.
Zarar Büyüyor: İcradan satış, santralin piyasa değerinin çok altında el değiştirmesi anlamına geliyor. Bu durum, satış sonrası Konya Şeker’in üzerinde hala ciddi miktarda kömür borcu kalmasına yol açabilir.
Alıcı Kim? İddialara göre, santralle Iğdırlı Alagöz Holding yakından ilgileniyor.
Bilindiği üzere Mart başında Ankara’da yapılan zirvede; Soma’nın ısınma ihtiyacını karşılaması için 1 Mayıs’a kadar 3 ünitenin çalıştırılması kararlaştırılmıştı. Karşılığında verilecek 75 dolarlık teşvikin ise işçi maaşları ve kömür giderlerinde kullanılması planlanmıştı. Ancak gelinen noktada değer tespiti için heyet gönderilmesi, "kurtarma" planının yerini "el değiştirme" sürecine bıraktığını gösteriyor.
Liyakat mi, İşletme Körlüğü mü?
Kangal’da yaşanan ve teknik dünyada "imkansıza yakın" görülen türbine su yürümesi vakası, gözleri bir kez daha enerji tesislerindeki yönetim modeline ve liyakat esasına çevirdi. Dünyanın en korunaklı sistemlerinden biri olan termik santral ünitelerinde, basit bir vana hatası veya işletme ihmaliyle milyonlarca dolarlık milli servetin "çöp" olma noktasına gelmesi, personel seçiminden denetim mekanizmalarına kadar ciddi bir zafiyeti işaret ediyor. Soma’da borç kıskacında icra yoluyla satışın konuşulduğu, Kangal’da ise teknik skandallarla üretimin durduğu bu tablo; stratejik tesislerin sadece mali değil, liyakatli kadrolarla yönetilmediği sürece nasıl birer risk merkezine dönüşebileceğini acı bir şekilde kanıtlıyor.
Konya Şeker İçin Çift Yönlü Darbe
Kangal’daki teknik "skandal" ile Soma’daki finansal "icra" süreci yan yana geldiğinde, Konya Şeker’in enerji yatırımlarında tarihinin en zor döneminden geçtiği görülüyor. Özellikle Kangal’da üretimin 10 aya kadar durma riski, şirketin nakit akışını ve borç ödeme kapasitesini doğrudan tehdit ediyor.
