Mart ayında Tarım-ÜFE, bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 12,88, on iki aylık ortalamalara göre ise yüzde 39,25 oranında yükseldi. Bu tablo, özellikle üretim maliyetlerinin yılın ilk çeyreğinde belirgin şekilde arttığını gösteriyor.
Bitkisel üretimde sert dalgalanma
Alt kalemlere bakıldığında, en dikkat çekici hareket bitkisel üretimde yaşandı. Tek yıllık bitkisel ürünlerde aylık artış yüzde 12,21 ile öne çıkarken, çok yıllık bitkisel ürünlerde yüzde 7,34’lük düşüş dikkat çekti. Bu durum, özellikle meyve grubunda fiyat oynaklığının arttığını ortaya koyuyor.
Yıllık bazda ise çok yıllık bitkisel ürünlerdeki artış yüzde 48,76’ya ulaşarak en yüksek artış gösteren ana gruplardan biri oldu.
Hayvansal üretimde artış sürüyor
Canlı hayvanlar ve hayvansal ürünlerde aylık artış yüzde 3,30 olurken, yıllık artış yüzde 29,82 seviyesinde gerçekleşti. Bu artış, yem başta olmak üzere girdi maliyetlerindeki yükselişin üretici fiyatlarına yansımaya devam ettiğini gösteriyor.
Ormancılık ve su ürünlerinde farklı yönler
Ormancılık ürünlerinde aylık yüzde 1,79, yıllık yüzde 45,71 artış kaydedildi. Buna karşılık su ürünleri ve balıkçılık grubunda aylık bazda yüzde 0,10’luk sınırlı bir düşüş yaşandı. Ancak bu grupta yıllık artış yüzde 49,60 ile yüksek seviyesini korudu.
En yüksek artış meyve grubunda
Alt gruplar incelendiğinde, yıllık bazda en yüksek artış yüzde 56,36 ile “diğer ağaç ve çalı meyveleri ile sert kabuklu meyveler” grubunda gerçekleşti. Aylık bazda ise en yüksek artış yüzde 20,37 ile sebze, kavun-karpuz, kök ve yumrular grubunda görüldü.
Üretici maliyetinin artması gıda fiyatları üstündeki baskının devam edeceğini gösteriyor
Ortaya çıkan tablo, tarımda maliyet baskısının henüz kırılmadığını ve fiyat zincirinin yukarı yönlü çalışmaya devam ettiğini gösteriyor. Üretici enflasyonunun tüketici gıda enflasyonunun üzerinde seyretmesi, çiftçinin artan girdi maliyetlerini henüz tam olarak fiyatlara yansıtamadığına işaret ederken, bu farkın önümüzdeki aylarda kapanması büyük ölçüde raf fiyatları üzerinden gerçekleşecek. Başka bir ifadeyle, bugün üreticide biriken maliyet yükü, gecikmeli de olsa tüketiciye yansımaya devam edecek ve gıda enflasyonunda kalıcı bir düşüş için yalnızca fiyat kontrolü değil, üretim maliyetlerini aşağı çekecek yapısal adımlar belirleyici olacak.
