Haber Merkezi / Çay fabrikalarında işleme sürecinden geriye kalan lifler, tarımsal üretimde yeniden kullanılabilecek bir yetiştirme ortamına dönüştürülüyor. ÇAYKUR’un geliştirdiği Çaykopit ile hem çay atıklarının ekonomiye kazandırılması hem de seracılıkta kullanılan ithal girdilere yerli bir seçenek sunulması amaçlanıyor.
Projenin yaygın kullanıma ulaşması için araştırma ve geliştirme çalışmaları devam ediyor. Ürünün farklı bitkilerdeki performansı değerlendirilirken, standart bir ticari ürüne dönüştürülmesi hedefleniyor.
Çay lifleri, ithal kokopitin yerini alabilir mi?
Topraksız tarımda, fide üretiminde ve süs bitkileri yetiştiriciliğinde kullanılan kokopit, Hindistan cevizi kabuğundan elde edilen bir yetiştirme ortamı. Türkiye’deki üreticilerin bu girdiyi ithalat yoluyla temin etmesi, yerli alternatiflerin geliştirilmesini önemli hale getiriyor.
Çaykopit projesinde ise Türkiye’de çay işlenirken ortaya çıkan lifli materyal değerlendiriliyor. Özel işlemlerden geçirilen bu liflerin, bitki köklerinin gelişebileceği bir yetiştirme ortamı olarak kullanılması üzerinde çalışılıyor.
Böylece çay üretiminin yan ürünü, başka bir tarımsal faaliyetin girdisine dönüştürülebilecek.
İlk denemelerde domatesten meyve alındı
ÇAYKUR Atatürk Çay ve Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsünde yürütülen ön denemelerde Çaykopit kullanılarak kabak, fasulye ve domates yetiştiriciliği gerçekleştirildi.
Denemelerde bitki gelişimi gözlemlenirken, domates fidelerinden meyve de elde edildi. Serada gerbera ve domates yetiştiriciliğine yönelik çalışmalar ise devam ediyor.
Bu denemeler, çay liflerinin yetiştirme ortamı olarak değerlendirilmesi açısından ilk bulguları sunuyor. Ürünün farklı kullanım alanlarına hazırlanması için standardizasyon çalışmalarının tamamlanması hedefleniyor.
Üniversitelerle birlikte geliştiriliyor
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi yürütücülüğündeki çalışmalarda; ÇAYKUR Atatürk Çay ve Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü, Karadeniz Teknik Üniversitesi ve Ankara Üniversitesi iş birliği yapıyor.
Çalışmaların odağında, Çaykopit’in özelliklerinin standartlaştırılması ve ticarileştirilmesi bulunuyor. Sebze ve fide üretiminin yanı sıra süs bitkileri, saksı harçları ve peyzaj uygulamaları da ürünün değerlendirilmesi planlanan alanlar arasında yer alıyor.
Hedef, ithal girdiye ayrılan dövizi azaltmak
ÇAYKUR Genel Müdürü Yusuf Ziya Alim, projenin amacını “Yurt dışına giden o dövizleri Türkiye içinde tutmak” sözleriyle özetledi.
Çaykopit’in ticari üretime geçmesi ve üreticiler tarafından yaygın biçimde kullanılması halinde, ithal yetiştirme ortamlarına ayrılan kaynağın azaltılmasına katkı sunması bekleniyor.
Proje, çay işleme atıklarını değerlendirme ve tarımda yerli girdi geliştirme hedeflerini bir araya getiriyor. İthal kokopite ne ölçüde alternatif olabileceği ise devam eden araştırmalar ve ticarileştirme süreciyle netleşecek.
