Haber Merkezi / Tarım Kredi Kooperatiflerinin hayvancılık alanındaki iştiraki TAREKS Hayvancılık'ın Aksaray bölgesindeki yonca alımlarının nasıl yapıldığına ilişkin ciddi iddialar gündeme geldi.
TAREKS Hayvancılık'ın bölgede faaliyet gösteren çiftliklerinin önemli miktarda yonca ihtiyacı bulunurken, bu ihtiyacın Tarım Kredi'nin bölgedeki kooperatiflerine ve dolayısıyla çiftçi ortaklarına açık bir şekilde duyurulmadan alındığı ortaya çıktı.
YONCA İHTİYACI NEDEN BÜTÜN KOOPERATİFLERE DUYURULMUYOR?
Tarım Kredi yapılanmasının en önemli özelliklerinden biri, Türkiye genelindeki kooperatifleri aracılığıyla doğrudan çiftçi ortaklarıyla çalışması.
Ancak edinilen bilgilere göre TAREKS Hayvancılık'ın Aksaray bölgesindeki yonca ihtiyacında farklı bir tedarik yönteminin uygulandığı kaydediliyor.
Bölgedeki çiftçilerin iddiasına göre, yonca alımı için bölgedeki bütün Tarım Kredi kooperatiflerine duyuru yapılmak yerine ihtiyaç yalnızca Yenikent'teki kooperatif üzerinden yürütülüyor.
Böylece diğer kooperatiflerin ve bu kooperatiflere bağlı yonca üreticisi çiftçi ortaklar, TAREKS'in ne kadar yonca alacağından ve hangi şartlarla alım yapacağından haberdar olmuyorlar.
TEKLİF SÜRECİYLE İLGİLİ CİDDİ İDDİA
Yonca tedarikindeki asıl dikkat çeken iddia ise teklif alma süreciyle ilgili.
Edinilen bilgilere göre, TAREKS'in ihtiyaç duyduğu yoncanın temini için Yenikent tarafında belirli bir firma üzerinden çalışmanın yürütülmesi.
İddiaya göre, yonca alımının belirli bir firmadan yapılabilmesi için teklif sürecine iki firma daha dahil ediliyor. Bu firmalardan da fiyat teklifleri alınarak üç teklifli bir satın alma süreci oluşturuluyor ve alım, TAREKS’in yonca ihtiyacından önceden haberdar olduğu belirtilen firmadan gerçekleştiriliyor.
ARACI FİRMA DA YONCAYI ÇİFTÇİDEN ALIYOR
İddiaları daha dikkat çekici hale getiren bir diğer nokta ise TAREKS'e yonca satan firmanın aracı olması.
Söz konusu firmanın ihtiyaç duyduğu yoncayı bölgedeki çiftçilerden temin ederek daha sonra TAREKS Hayvancılık'a sattığı belirtiliyor.
Bu durum, çiftçi ortakları bulunan Tarım Kredi'nin hayvancılık şirketinin yoncayı neden doğrudan üreticiden veya kendi kooperatif ağı üzerinden temin etmediği sorusunu gündeme getiriyor.
GEÇEN YIL TAREKS'E 16 BİN 100 LİRADAN SATILDI
Edinilen bilgilere göre söz konusu firma geçen yıl yoncayı TAREKS Hayvancılık'a ton başına 16 bin 100 liradan sattı.
Geçen yıl söz konusu aracı firmanın yoncayı TAREKS Hayvancılık’a ton başına 16 bin 100 liradan sattığı belirtilirken, bugün bölgede son biçimleri yapılan yoncanın tarladaki kilogram fiyatı 7–7,5 lira seviyesinde bulunuyor. İki fiyat farklı dönemlere ait olduğu için doğrudan bir kar hesabı yapmak mümkün değil. Ancak aracı firmanın çiftçiden temin ederek TAREKS’e sattığı dikkate alındığında, çiftçinin tarlada sattığı fiyat ile TAREKS’in aracı firmadan yaptığı alım arasındaki fiyat farkı, tedarik zincirinde oluşan aracılık kazancını ve doğrudan üreticiden alım yapılmamasının TAREKS’e maliyetini sorgulanır hale getiriyor.
ÇİFTÇİ ORTAKLARI NEDEN DOĞRUDAN TEDARİKÇİ OLAMIYOR?
Tarım Kredi'nin bölgede kooperatifleri ve bu kooperatiflere bağlı üretici ortakları bulunmasına rağmen, TAREKS'in yonca ihtiyacının tamamının neden bu ağ üzerinden duyurulmadığı cevap bekleyen soruların başında geliyor.
Eğer şirketin ihtiyacı bütün kooperatiflere duyurulmuş olsaydı, yonca üreticisi çiftçi ortakların da ürünlerini TAREKS'e satmak için teklif verme imkanı bulunacaktı.
TAREKS HAYVANCILIK'A SORULAR
Gündeme gelen iddiaların açıklığa kavuşması için TAREKS Hayvancılık yönetiminin şu sorulara cevap vermesi gerekiyor:
TAREKS Hayvancılık'ın Aksaray'daki işletmeleri yılda kaç ton yonca satın alıyor? Yonca ihtiyacı neden bölgedeki bütün Tarım Kredi kooperatiflerine duyurulmuyor? Yenikent üzerinden yürütüldüğü belirtilen satın alma sürecinde hangi firmalardan teklif alındı? Teklif veren firmalar nasıl belirlendi? Geçen yıl hangi firmadan, kaç ton ve hangi fiyatla yonca satın alındı? TAREKS'e yonca satan firmanın ürünü bölgedeki çiftçilerden temin ettiği biliniyorsa, Tarım Kredi'nin çiftçi ortaklarından doğrudan alım yapılmasının önünde hangi engel bulunuyor?
TAREKS Hayvancılık'ın söz konusu iddialara ilişkin yapacağı açıklama, Tarımdan Haber'de kamuoyuyla paylaşılacaktır.
