TÜSEDAD, 1 litre sütün üretim maliyetinin hesabını yaptı. Konuyla ilgili yapılan açıklamada şunlar kaydedildi: "TÜSEDAD olarak; 1 litre süt üretmek için bir çiftçinin cebinden yaptığı harcama esas alınarak hesap yapmayı tercih ettik. 1 litre süt üretmek için 1 inek ve 1 genç hayvana bakmanız gereklidir. Bu durumda Ulusal Süt Konseyi (USK) tarafından sadece 1 ineğin süt vermesi için hesaplanan maliyet gerçeği yansıtmamaktadır. Beslenen genç hayvan için harcanan para ileriki tarihlerde inek olarak sürüye katılacak ve sağılan inek kesime gidecektir. Kesime giden ineğin parası çiftçiye kalan tek gelirdir. Yaklaşık %30 mertebesinde olan bu oran brüt olmakla beraber, canlı hayvanların riskleri (ölüm, hastalık, düşük) içermemektedir.

Aşı, ilaç fiyatları arttı yetiştirici hastalanan hayvanını veteriner hekime değil kesimhaneye götürüyor! Aşı, ilaç fiyatları arttı yetiştirici hastalanan hayvanını veteriner hekime değil kesimhaneye götürüyor!

Maliyet hesabı yapılırken diğer ülkelerdeki süt fiyatları ile mukayese edilmekte olup yurtdışının %10 altındadır. Yani ithalat halen daha çok pahalı bir alternatif olmakla beraber, et ve sütte yurtdışına bağımlı olmak ülkemizi stratejik olarak riske sokar.

Enflasyonun artışı doğrultusunda üretici fiyatlarının baskılanması üretimi azaltır. Bu durum arz kısılması kaynaklı fiyatları orantısız yükseltir. Üretimi canlı hayvanlara dayalı olması sebebi ile üretimin yeniden canlanması çok hızlı olamaz. Kesilen damızlık hayvanların telafisi en iyi şartlarda bile 3 yıl alacaktır. 

Tüm bu dengeleri göz önünde bulundurarak ve çiğ süt fiyatlarındaki artış ile raf fiyatlarındaki artış korelasyonuna bakılınca, Ocak ayından bu yana çiğ süte gelen 2,8 TL/lt fiyat artışına karşılık raflardaki süte 7 TL/lt mertebesinde zam gelmiştir. 

Beklentimiz; çiğ süt tavsiye fiyatının geçmişte olduğu gibi tarafların bir araya gelerek USK tarafından belirlenmesi, gıda komitesinin çiğ süt fiyatına müdahale edici fonksiyonunun kaldırılması ve gelecek aylarda uluslararası normlarda kabul görmüş 1,5 olan çiğ süt/yem paritesinin korunduğu maliyet değişimlerine paralel aylık fiyat güncellemelerinin düzenli yapılması yönündedir. Fiyatların hızlı ve yeterli arttırılmaması üreticiyi anaç hayvan kesimine zorladığı gibi, hem sütte hem ette arz talep dengesini olumsuz etkilediği düşünülerek oluşabilecek ani fiyat artışlarının tüketiciler açısından mahsurlu olduğu kanaatindeyiz.

Aşağıdaki tabloda Eylül ayına ait 1 litre çiğ süt maliyetini bilgilerinize sunarız.

EYLÜL AYI 1 LİTRE ÇİĞ SÜT MALİYETİ (TL) (USK KABULLERİNE GÖRE GÜNCEL YEM FİYATLARI ÜZERİNDEN HESAPLANMIŞTIR)

süt fiyat-4