Tarım ve Orman Bakanlığı’nın hayata geçirdiği tarımda üretim planlaması, çiftçiyi plansız üretimin yol açtığı zararlarından korumayı hedefliyordu. Yeni destekleme modeliyle birlikte, üretim sezonu başlamadan önce hangi ürüne ne kadar destek verileceği açıklanmış, havza bazlı ürün desenleri ilan edilmişti. Özellikle soğan ve patates gibi arz-talep dengesinin sık bozulduğu ürünlerde piyasanın dengelenmesi amaçlanıyordu.
Ancak gelinen noktada, üretim planlamasının soğan özelinde işlemediği net biçimde ortaya çıktı. Arz fazlalığı nedeniyle soğan üreticisi ciddi bir mağduriyet yaşıyor. Depolarda bekleyen ürünler satılamazken, soğanlar çürümeye yüz tutmuş durumda.
TÜRKİYE'NİN İHTİYACININ 2 KATI SOĞAN ÜRETİLDİ!
Sektör temsilcilerinin değerlendirmelerine göre, Türkiye’nin yıllık ihtiyacının yaklaşık iki katı soğan üretildiği öngörülüyor. Ortalama 7 TL maliyetle üretilen soğan, piyasada 4–5 TL’ye dahi alıcı bulamıyor. Geçmiş yıllarda aralık ayı sonunda depodaki soğanlarının yaklaşık yüzde 70’ini satan üreticiler, bu yıl yüzde 20’sini bile elden çıkaramadıklarını ifade ediyor.
İhracat cephesinde de tablo üreticinin lehine değil. Yurt dışında da soğan fiyatlarının düşük seyretmesi, Türkiye’den yapılabilecek ihracatı sınırlıyor. Bu durum, iç piyasadaki arz fazlasını daha da görünür hale getiriyor.
Üreticiler, üretim planlamasında soğan için öngörülen destek ve yönlendirme mekanizmalarının sahada karşılık bulmadığını savunurken, Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan acil müdahale bekliyor. Aksi halde hem üreticinin ekonomik kaybının artacağı hem de üretim planlamasına olan güvenin ciddi şekilde zedeleneceği ifade ediliyor.
