Haber Merkezi - Ulusal Hububat Konseyi (UHK) 2026 hasat öncesi Hububat Kongresi’nde yapılan tespitler, Türkiye’nin dünya lideri olduğu un ihracatında ciddi bir kan kaybı yaşadığını ortaya koydu. 2023 yılında 3,6 milyon ton olan ihracatın, 2026 projeksiyonlarında sert bir düşüşle gerilemeye devam ettiği vurgulandı.
Rakamlarla Çöküş: 1,5 Milyar Dolardan 900 Milyona
Kongre sonuç bildirgesinde yer alan tespitlere göre, un ihracatındaki düşüş hem miktar hem de değer bazında korkutucu boyutlara ulaştı:
- 2023: 3,6 Milyon Ton (1,5 Milyar dolar)
- 2024: 3 Milyon Ton (1,2 Milyar dolar)
- 2025: 2,3 Milyon Ton (900 Milyon dolar)
- 2026 İlk Çeyrek: Veriler, düşüş trendinin hız kesmeden devam ettiğini teyit ediyor.
Fabrikalar Kapanıyor, Kapasite Atıl Kalıyor
Sektördeki 472 firmadan sadece 374’ünün aktif kalabildiği belirtilirken, toplam 28,3 milyon tonluk kapasitenin yalnızca %44’ü kullanılabiliyor. Global ekonomik daralma ve dış ticaret tedbirleri nedeniyle un sanayisinde fabrika kapanışlarının başladığı uyarısı yapıldı.
Pazar Savaşları: Irak Eridi, Rusya Takipte
Türkiye’nin en büyük pazarlarından biri olan Irak, uygulanan yüksek vergiler ve çifte vergilendirme nedeniyle hızla kaybediliyor.
Suriye Umudu: Normalleşme süreciyle birlikte Suriye, ihracatın arttığı nadir pazarlardan biri olarak dikkat çekiyor.
Rusya Tehdidi: Rusya’nın un ihracatındaki agresif performans artışı, Türkiye’nin küresel liderliği için "yakın takip" gerektiren en büyük risk olarak tanımlandı.
Küresel Engel Duvarı: Vergiler ve Kısıtlamalar
Türk ununun potansiyel pazarlara girmesi artık sadece kaliteyle değil, "vergi duvarlarıyla" engelleniyor:
- Filipinler: Anti-damping vergisi,
- Etiyopya: Gümrük vergisi ve ticari kısıtlamalar,
- Madagaskar: Yüksek gümrük vergileri sektörü zorlayan başlıca unsurlar.
Çözüm: "Tarım Diplomasisi" Şart
UHK raporu, bu daralmanın önüne geçilmesi için hammadde maliyetlerinin düşürülmesi ve özellikle Irak ile Afrika pazarlarındaki vergi sorunlarının hükümetler nezdinde diplomatik yollarla çözülmesi gerektiğini vurguladı. Sektör, kaybedilen pazarların yerine Demokratik Kongo Cumhuriyeti gibi yeni alternatiflere yoğunlaşırken, kamudan "ihracat kısıtlamalarının esnetilmesi" talebinde bulunuyor.