Haber Merkezi / İYİ Parti İzmir İl Başkanı Ülkü Doğan, Türkiye'nin önemli tarımsal ihraç ürünlerinden incirde yeni sezon öncesinde üreticilerin yaşadığı sorunlara ilişkin açıklamalarda bulundu.
İncirin Anadolu'dan dünyaya yayılan, Türkiye açısından hem üretim hem de ihracat değeri yüksek stratejik ürünlerden biri olduğunu belirten Doğan, üretimin özellikle Ege Bölgesi'nde yoğunlaştığına dikkat çekti.
İNCİR ÜRETİMİNİN MERKEZİ EGE BÖLGESİ
Türkiye'nin yıllık yaş incir üretiminin yıllara göre 320 bin ile 400 bin ton arasında değiştiğini kaydeden Doğan, yaş incir üretiminin yaklaşık yüzde 75'inin İzmir, Aydın ve Muğla'da gerçekleştirildiğini ifade etti.
Kuru incir üretiminin de yüzde 75-80'inin Ege Bölgesi'nden karşılandığını belirten Doğan, 2025 yılında yaklaşık 68 bin ton olarak gerçekleşen kuru incir üretiminin 48 bin tonunun Aydın'da, yaklaşık 20 bin tonunun ise Tire, Ödemiş, Beydağ ve Kiraz ilçelerinde gerçekleştirildiğini söyledi.
Doğan, 2023-2024 sezonunda 63 bin 500 ton olan kuru incir ihracatının 2024-2025 sezonunda yüzde 3 azalarak 61 bin 600 tona gerilediğini, ihracattan yaklaşık 369,8 milyon dolar gelir elde edildiğini kaydetti.
“REKOLTE ARTIŞI BEKLENİYOR ANCAK ÜRETİCİ FİYATTAN ENDİŞELİ”
2026 yılında yağışların olumlu seyretmesi nedeniyle incir rekoltesinde bir önceki yıla göre yüzde 20-25 oranında artış beklendiğini dile getiren Doğan, üreticinin yüksek rekolteden ziyade bunun fiyatlara yapabileceği baskıdan endişe duyduğunu söyledi.
Geçen sezon rekoltenin düşük olmasına rağmen üreticinin beklediği fiyatı bulamadığını savunan Doğan, TARİŞ'in açıkladığı fiyatlarla piyasada gerçekleşen fiyatlar arasında önemli farklılıklar oluştuğunu belirtti.
Doğan, A1 kalite için açıklanan fiyatların yanı sıra eksper analizleri sonucunda alımların ağırlıklı olarak A4 sınıfında gerçekleştiğini, bu üründe tavan fiyatın 240 lira seviyesinde kaldığını ifade ederek, sezon içerisinde üreticinin elindeki incirin fiyatının 100 liraya kadar gerilediğini kaydetti.
“TARİŞ'İN ALIM MİKTARI PİYASAYI DÜZENLEMEYE YETMİYOR”
TARİŞ'in üreticinin elindeki ürünü değerlendirmesi açısından önemli bir kuruluş olduğunun altını çizen Doğan, ancak yaklaşık 3 bin 500 ton seviyesindeki alımın piyasa üzerinde yeterli düzenleyici etki oluşturamadığını savundu.
Bunun sonucunda üreticinin büyük ölçüde tüccarın belirlediği piyasa koşullarıyla karşı karşıya kaldığını ifade eden Doğan, yeni sezonda fiyatların 250 liranın üzerine çıkmayacağı yönünde üreticiler arasında kaygı bulunduğunu söyledi.
Gübre, ilaç ve işçilik başta olmak üzere üretim maliyetlerinde yaklaşık yüzde 40 artış yaşandığını belirten Doğan, şöyle konuştu:
“Üreticinin girdi maliyetleri bu kadar yükselmişken 250 lira seviyesinde oluşabilecek bir fiyat üreticiyi mağdur edecektir. Bu nedenle Toprak Mahsulleri Ofisi'nin incir alımı için devreye girmesi gerektiğini düşünüyoruz.”
TMO'YA İNCİR PİYASASINA MÜDAHALE ÇAĞRISI
TMO'nun geçmişte bir sezon incir alımı yaptığını ancak daha sonra alımlara devam etmediğini hatırlatan Doğan, özellikle yüksek rekolte dönemlerinde kamu alımlarının üretici açısından güvence oluşturabileceğini ifade etti.
Üreticinin tamamen serbest piyasa koşullarına bırakılmaması gerektiğini kaydeden Doğan, TMO'nun gerektiğinde müdahale alımı yapmasının hem fiyat istikrarına hem de üretimin sürdürülebilirliğine katkı sağlayacağını dile getirdi.
AFLATOKSİN İHRACATTA DA SORUN OLUŞTURUYOR
Doğan'ın gündeme getirdiği bir diğer konu ise kuru incirde aflatoksin sorunu oldu.
İhracata gönderilen bazı ürünlerin aflatoksin nedeniyle geri çevrilmesinin ihracatçı açısından ciddi ekonomik kayıplara yol açtığını belirten Doğan, sorunun yalnızca ihracat aşamasında değil, üretim ve kurutma sürecinin tamamında ele alınması gerektiğini söyledi.
Üreticinin incirin dalından toplanmasından kurutulmasına kadar geçen süreçte doğru uygulamalar konusunda daha fazla desteklenmesi gerektiğini ifade eden Doğan, Tarım ve Orman Bakanlığı, ihracatçı birlikleri ve üreticilerin birlikte hareket etmesinin önemine dikkat çekti.
KARŞILIKSIZ ÇEKLER DE ÜRETİCİNİN GÜNDEMİNDE
İncir ticaretinde yaşanan ödeme sorunlarına da değinen Doğan, 2025 yılında karşılıksız çıkan çekler nedeniyle üreticilerin ciddi mağduriyet yaşadığını belirtti.
Piyasada yaklaşık 4-5 milyar liralık karşılıksız çekten söz edildiğini ifade eden Doğan, mevcut çek mevzuatının üreticiyi yeterince korumadığını savundu.
“İNCİR ÜRETİCİSİNİN SORUNLARI GÜNDEMDE TUTULMALI”
İncirin yalnızca Ege Bölgesi açısından değil, Türkiye'nin tarımsal ihracatı bakımından da stratejik öneme sahip olduğunu vurgulayan İYİ Parti İzmir İl Başkanı Ülkü Doğan, üreticinin sorunlarının kamuoyunda daha fazla gündeme getirilmesi gerektiğini söyledi.
Doğan, üretimden kurutmaya, aflatoksinle mücadeleden pazarlamaya ve fiyat oluşumuna kadar bütün sürecin birlikte ele alınması gerektiğini belirterek, “İncir üreticisinin sorunlarını kamuoyuna taşımak ve sürekli gündemde tutmak, hem bölge üreticisi hem de ülkemiz açısından stratejik bir ürün olan incirin hak ettiği değeri görmesi için önemlidir” değerlendirmesinde bulundu.
