Haber Merkezi / İthal Hayvan Dosyası'nın önceki bölümlerinde Et ve Süt Kurumu'nun (ESK) 500 bin baş besilik sığır ithalatındaki maliyet yapısı ve satış fiyatları ele alınmıştı. Dosyanın dördüncü bölümünde ise tartışmanın hukuki boyutu inceleyeceğiz.
Tarım Politikaları Uzmanı Ergin Kahveci, hazırladığı analizde ESK'nın hukuki statüsünü belirleyen 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Et ve Süt Kurumu Ana Statüsü'nün ilgili hükümlerine dikkat çekerek, kurumun görev tanımının kamuoyunda yeniden değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Sermayesinin tamamı devlete ait
Kahveci'nin analizine göre ESK, 233 sayılı KHK kapsamında faaliyet gösteren bir İktisadi Devlet Teşekkülü (İDT) niteliğinde bulunuyor. Kurumun sermayesinin tamamı devlete ait olup, Tarım ve Orman Bakanlığı'nın ilgili kuruluşu olarak faaliyet gösteriyor.
Analizde, ESK'nın ticari esaslara göre faaliyet gösterdiği, alım-satım yapabildiği, ithalat gerçekleştirebildiği ve bilanço hazırladığı belirtilirken, bunun yanında kamu adına piyasayı düzenleme görevi de bulunduğunu ifade etti.
Ana Statü'nün 1'inci maddesi ne diyor?
Kahveci, Et ve Süt Kurumu Ana Statüsü'nün 1'inci maddesine dikkat çekerek, kurumun devletin genel hayvancılık politikası çerçevesinde hayvancılık sektöründe düzenleyici ve destekleyici bir rol üstlenmesini sağlamak amacıyla faaliyet gösterdiğini hatırlattı.
Aynı maddede ESK'nın, piyasa ekonomisi kuralları içinde tam rekabet koşullarının oluşmasına katkı sağlayarak, verimlilik ve karlılık ilkeleri doğrultusunda kamu yararını gözetmekle yükümlü olduğunun altını çizdi.
Temel amaç piyasa dengesine katkı sağlamak
Ana Statü'nün 5'inci maddesinde ise ESK'nın temel amacının; et, süt ve balık piyasalarında ekonomik gereklere uygun şekilde faaliyet göstermek, kamu yararını gözetmek ve sektörde tam rekabet koşullarının oluşmasına katkı sağlamak olduğu hükme bağlanıyor.
Aynı maddede ayrıca, et ve süt piyasasında üretici veya tüketici aleyhine oluşabilecek fiyat dengesizliklerini önlemek amacıyla gerekli tedbirlerin alınabileceği ve bu kapsamda kuruma ilave mali yük getiren görevlerin tarımsal destekleme bütçesinden karşılanabileceği de düzenleniyor.
"Asıl görev piyasa regülasyonu"
Ergin Kahveci, söz konusu düzenlemeler çerçevesinde ESK'nın temel fonksiyonunun hayvancılık piyasasında regülasyon sağlamak olduğunu değerlendirdi.
Analizde, kurumun karlılık ilkesiyle çalışmasının mevzuatta yer aldığı ancak bunun yanında kamu yararını gözetme, üretici ve tüketici arasındaki piyasa dengesini koruma sorumluluğunun da açık şekilde tanımlandığı ifade ediliyor.
Kahveci, mevcut uygulamalarda ise kurumun ticari faaliyetleri ile piyasa düzenleme görevi arasındaki dengenin yeniden tartışılması gerektiğini dile getirdi.
Not: Bu haber, İthal Hayvan Dosyası özel serimizin dördüncü bölümüdür.
Yarın: Görev zararı nedir? Et ve Süt Kurumu zarar ederse oluşan maliyet kim tarafından karşılanıyor? 233 sayılı KHK ve Et ve Süt Kurumu Ana Statüsü çerçevesinde "görev zararı" mekanizmasını ele alacağız.
İTHAL HAYVAN DOSYASI
Bölüm 1 → 53 bin liraya mal olan ithal besilik hayvan neden 82 bin liraya satılıyor?
Bölüm 2 → Brezilya'dan çıkan ithal besilik hayvan Türkiye'ye kaça geliyor?
Bölüm 3 → ESK'nın 420 TL ve 310 TL'lik satış tarifesi nasıl hesaplandı?
Bölüm 4 → ESK'nın görevi kar etmek mi, piyasayı düzenlemek mi?
Bölüm 5 → Görev zararı nedir? ESK zarar ederse parayı kim ödüyor?
Bölüm 6 → ESK’nın elde ettiği kar nereye gidiyor?
Bölüm 7 → ESK piyasayı düzenliyor mu, ithalatı mı yönetiyor?
Bölüm 8 → İthalat modeli analizi: 'İthalat gemilerinin gölgesinde sürdürülemez bir sistem oluştu'