SADETTİN İNAN / Konya’nın Çeltik ilçesinin pancar ekim sahasının Afyon Şeker Fabrikası hinterlantından alınarak Türkşeker bünyesindeki Ilgın Şeker Fabrikası’na bağlanmasıyla başlayan pancar kotası tartışması büyüyor.
Tarımdan Haber’in gündeme getirdiği Ilgın ve Yunak'ta çiftçinin tepkisini çeken yüzde 5 kota kesintisi üzerine Türkşeker bir açıklama yaptı. Ancak kurumun açıklamasında Ilgın Şeker Fabrikası’nın toplam pancar kotasına vurgu yapılırken, tartışmanın asıl odağı olan kota dağılımına ilişkin detayların yer almaması dikkat çekti.
Türkşeker, Ilgın Şeker Fabrikası’nın toplam pancar kotasının 1 milyon 400 bin ton olduğunu ve bu kotada herhangi bir düşüş yaşanmadığını savundu. Oysa pancar üretiminde temel tartışma fabrikanın toplam kotası değil, bu kotanın üreticiler arasında nasıl paylaştırıldığı gerçeğinde düğümleniyor.
Çeltik’e 235 bin tonluk kota üç ayrı kaynaktan sağlandı
Ilgın Şeker Fabrikası kaynaklarından edinilen bilgilere göre, Çeltik bölgesinin Ilgın hinterlantına dahil edilmesi sürecinde kota aktarımı üç farklı kaynaktan sağlandı.
Planlamaya göre; yaklaşık 100 bin ton pancar Adapazarı Şeker Fabrikası planlaması kapsamında Çeltik bölgesinde ekilecek. Yaklaşık 135 bin tonluk kota ise Ilgın ve Yunak'lı üreticilerden yapılan kesintilerle karşılanacak.
Mahkeme süreci devam eden çiftçilerin kotası Çeltik’e yönlendirildi
Geçtiğimiz yıl polar oranının gerçekte olduğundan yüksek gösterildiği gerekçesiyle bazı üreticilerin ödemelerinde kesinti yapılmış ve pancar kotalarına el konulmuştu.
Yaklaşık 100 üreticiyle ilgili hukuki süreç devam ederken, Türkşeker’in bu çiftçilere ait yaklaşık 75 bin tonluk kotayı mahkeme sonucunu beklemeden planlama dışına çıkararak Çeltik bölgesine yönlendirdiği öğrenildi.
Türkşeker’in yaptığı son açıklamada bu konuya ilişkin herhangi bir bilgiye yer verilmemesi ise dikkat çekti.
Hinterlant çiftçisinin kotasından yüzde 5 kesinti
Çeltik’e yapılacak kota aktarımının bir diğer kaynağını ise Ilgın Şeker Fabrikası hinterlantında bulunan üreticiler oluşturdu.
Ilgın ve Yunak'da pancar üretimi yapan çiftçilerin kotasından yaklaşık yüzde 5 oranında kesinti yapılarak yaklaşık 60 bin tonluk kota Çeltik bölgesine aktarılacak.
Türkşeker tartışmayı toplam kota üzerinden yönlendirdi
Türkşeker’in açıklamasında Ilgın Şeker Fabrikası’nın toplam kotasının düşmediğine vurgu yapılırken, Çeltik bölgesine hangi kaynaklardan kota tahsis edildiğine ilişkin somut veri paylaşılmadı.
Kurum, hinterlant kapsamındaki çiftçilerden yapılan yüzde 5 kesintinin Çeltik’e yapılan kota aktarımı olmadığını savunarak bu kesintinin; şehit yakınları ve gaziler ile mücbir sebepler nedeniyle mağdur olan çiftçiler için ayrıldığını ileri sürdü.
Sektör temsilcileri: Bu uygulama üretim sistemine uymuyor
Pancar üretim sistemini yakından takip eden sektör temsilcileri ise söz konusu açıklamanın kota aktarımının gerçek kaynağını ortaya koymadığını belirtiyor.
Sektör uygulamalarında sosyal kota tahsislerinin genellikle ilave planlama ile yapıldığı, mevcut üretici kotasından kesinti yapılarak uygulanmasının yaygın bir yöntem olmadığı ifade ediliyor.
Benzer şekilde mücbir sebep nedeniyle üretim yapamayan çiftçilere verilen telafi kotalarının da çoğunlukla kullanılmayan veya rezerv planlama kotalarından karşılandığı biliniyor.
Kota aktarımının gerçek kaynağı tartışılıyor
Ortaya çıkan tablo, Çeltik bölgesine yapılacak kota planlamasında hangi kaynakların kullanıldığı sorusunu gündeme taşıdı.
Türkşeker’in açıklamasında kota aktarımının gerçek kaynağına yer verilmemesi ve kamuoyunun eksik bilgiler üzerinden farklı bir algıya yönlendirilmesi ise sektörde tartışmaları daha da büyüttü.
TÜRKŞEKER sosyal medya hesaplarını yorumlara kapattı!
Diğer yandan Türkşeker'in açıklamasına sahadan bir çok çiftçiden tepki gelirken, kurumun sosyal medya hesaplarının yorumlara kapatılması da dikkat çekti.
