Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından 2026 yılında yapılması planlanan Unvan Değişikliği Sınavına ilişkin açıklanan konu başlıkları, sınava girecek personeller arasında yeni bir tartışmayı beraberinde getirdi. Bakanlığın yayımladığı duyuruya göre, gerek Ziraat Mühendisliği lisans mezunları, gerekse iki yıllık mesleki ve teknik yüksekokul mezunları için branş ve uzmanlık farkı gözetilmeksizin ortak bir sınav müfredatı belirlendi.
Söz konusu yaklaşımın, akademik eğitim yapısı ve mesleki uzmanlık gerçekleriyle örtüşmediği ifade ediliyor.
Ziraat mühendislerinde branşlaşma yok sayılıyor
Ziraat fakültelerinde eğitimin ilk yıllarda ortak temel derslerle başladığı, ancak ilerleyen süreçte keskin bir branşlaşma üzerine kurulu olduğu hatırlatılıyor. Buna rağmen;
Zootekni mezunu bir personelin bitkisel üretim ağırlıklı derslerden,
Bahçe Bitkileri mezunu bir personelin hayvansal üretim ağırlıklı derslerden,
Tarım Ekonomisi mezunu bir personelin ise uygulamalı teknik ve laboratuvar derslerinden
aynı düzeyde sorumlu tutulmasının, akademik formasyon ve uzmanlık esaslarıyla bağdaşmadığı vurgulanıyor.
Ön lisans mezunları için de ciddi eşitsizlik oluştu
Benzer bir durumun ön lisans mezunları açısından da söz konusu olduğu belirtiliyor. Tarım alanında ön lisans mezunu personelin bitkisel üretim, toprak ve botanik ağırlıklı derslerden; laborant ve veteriner sağlık teknikerlerinin ise hayvansal üretim, mikrobiyoloji ve zoonoz hastalıklar gibi farklı uzmanlık alanlarından sorumlu tutulduğu ifade ediliyor.
Ancak bu meslek gruplarına ilişkin 2021 yılında yayımlanan alan notlarının, 2026 sınav süreci için yeniden paylaşılmadığına dikkat çekildi. Adaylara yalnızca konu başlıklarının sunulması, sınavın kapsamı ve derinliği konusunda belirsizliğe neden olduğu ve sınava hazırlanmalarının mümkün olmadığının altı çiziliyor.
Sonradan eklenen dersler belirsizliği artırdı
2026 yılı sınavı kapsamında ortak konu başlıklarına;
T.C. Anayasası
Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi
Türkçe Dil Bilgisi Kuralları
derslerinin de eklendiği görülüyor. Bu derslerin, 2021 yılı Unvan Değişikliği Sınavı kapsamında yer almadığı, ayrıca bu alanlara ilişkin resmi ders notları veya kaynakların adaylarla paylaşılmadığı belirtiliyor.
Sadece konu başlığı eklenerek sınav kapsamının genişletilmesinin, adayların hangi kaynaktan ve hangi düzeyde sorumlu olacağına dair belirsizliği daha da artırdığı ifade ediliyor.
Branşa göre sınav ve resmi kaynak talebi
Sahadan gelen değerlendirmelerde, yaşanan bu durumun ciddi bir mağduriyet riski oluşturduğu vurgulanırken, şu talepler dile getirildi.
2026 yılı Unvan Değişikliği Sınavı’nda branş ve mezuniyet esasının yeniden dikkate alınması,
Lisans ve ön lisans mezunları için uzmanlık alanlarına göre ayrıştırılmış bir sınav yapısının oluşturulması,
Sınav kapsamına alınan tüm dersler için resmi ve güncel alan notlarının adaylarla paylaşılması.
Unvan değişikliği sınavının, personelin mesleki bilgi ve uzmanlığını ölçmesi gerektiğine dikkat çekilirken, mevcut haliyle sınavın eşitlik ve liyakat ilkeleri açısından tartışmalı bir zemine oturduğu değerlendiriliyor.
