Küresel dünyada gübre olayının özetini verelim. Bu çatışma üre arzı için "büyük bir risk" oluşturuyor. Orta Doğu'daki çatışmalar gübre fiyatlarını şimdiden etkiliyor.
Örneğin New Orleans'taki üre mavnalarının fiyatları 2 Mart'ta, 28 Şubat'a kıyasla yaklaşık 50-80 ABD doları/ton seviyesinde işlem gördü. Bu da %11 ila %17 daha yüksek bir fiyat anlamına geliyor.
Yapılan bir analize göre, bu çatışma ilkbahar ekimi öncesinde Kuzey Amerika'daki üre arzı için "büyük bir risk" oluşturuyor.
Orta Doğu'da bir gemi ne zaman yükleme yapacak? Ne zaman gideceği yere ulaşacak?
Orta Doğu'dan gelen sevkiyatlar gecikirse veya aksarsa, kimler kritik bir üre kaynağını kaybedecek? Bu ülkelerde arzı ciddi şekilde etkileyecek ve fiyatlarda yukarı yönlü dalgalanmalara zemin hazırlayacaktır.
Orta Doğu'daki üre üreticileri şu ana kadar tekliflerini askıya aldılar ve Hürmüz Boğazı'ndaki nakliye sorunlarıyla boğuşuyorlar.
Bunlar neden önemli: Bu, çiftçilerin gübre alımlarını düşündükleri ve gübreye ihtiyaç olduğu zaman en kötüsüdür.
Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari gemi trafiği neredeyse tamamen durma noktasına geldi. Gemi sahipleri gemilerini ve mürettebatlarını tehlikeye atmak istemiyorlar.
Piyasa üzerindeki etkinin boğazın ne kadar süreyle kapalı kalacağına bağlıdır.
ABD Başkanı Donald Trump, ABD'nin İran'daki askeri operasyonlarının en az bir ay sürmesinin muhtemel olduğunu belirtti.
İşin kötü yanı, ülkeler bu durumda küresel üre ihracatında ilk 10'da yer alan üç firmanın ve susuz anhidrat ihracatında ilk 10'da yer alan üç firmanın da kontrolünü kaybetmesi anlamına geliyor.
Suudi Arabistan aynı zamanda önemli bir fosfatlı gübre ihracatçısıdır.
Fosfat piyasası zaten Çin ihracatının yetersizliğinden olumsuz etkileniyordu. Dünyanın en büyük fosfat ihracatçısı, Ağustos 2026'ya kadar hiçbir ürün sevkiyatı yapmayacağını açıkladı.
Üre piyasası, Çin ihracatının yetersizliği ve Avrupa Birliği'nin normal faaliyet oranının yaklaşık %75'inde çalışması nedeniyle artan talebi karşılamakta zorlanıyor.
Artık ülkelerin elinde fazla malzeme kalmadı.
İran ve Suudi Arabistan'ın Hürmüz Boğazı üzerinden gemi taşımacılığı yapmaktan başka alternatifi yok.
Basra Körfezi'ni dünyanın geri kalanına ulaşmak için kullanan üreticiler için, o dar su yolunu kapatıldı. Dünya sıkışıp kaldı.
Avustralya Commonwealth Bankası'nda tarım ekonomisti olan Dennis Voznesenski, ABD ve Birleşik Krallık'tan üç yük gemisinin Hürmüz Boğazı'nda karaya oturduğunu bildiriyor.
Küresel üre ticaretinin üçte birinin bu boğazdan geçiyor.
Çatışmalar ayrıca boğazdan geçen doğalgaz sevkiyatını da aksatıyor. Bu da gübre üretim maliyetlerinin artmasına yol açabilir.