Haber Merkezi / Türkiye'de özellikle Kars, Ardahan ve Erzurum'da yayla dönüşü hayvanların pazara yoğun olarak çıktığı, sektörde “hayvan dökümü” veya “güz dökümü” olarak adlandırılan dönem başladı.
İlgili Haber: Canlı hayvan fiyatları 2026: Dana, inek ve düve fiyatları ne kadar oldu?
Ulusal Kırmızı Et Konseyi Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Hacıince imzasıyla yayımlanan “2026 Yılı Besilik Genç Erkek Sığır Temini Hakkında Değerlendirme Raporu”nda, bu dönemde hayvan pazarlarının yakından takip edildiği ve sahada yapılan çalışmaların dikkat çekici bir fiyat tablosuna işaret ettiği belirtildi.
UKON: BESİLİK HAYVAN FİYATI MALİYET GERÇEKLİĞİNDEN KOPTU
UKON'un saha çalışmalarına göre yurt içindeki besilik canlı hayvan fiyatlarında hızlı bir yükseliş yaşanırken, canlı hayvan birim fiyatları karkas fiyatlarına tehlikeli ölçüde yaklaştı.
Raporda, bu fiyat artışının ilk bakışta üreticinin lehine görünmesine rağmen sektörün bütünü açısından sürdürülebilir olmadığı belirtildi.
Besi işletmelerinin yalnızca belirli bölgelerden değil Türkiye'nin farklı bölgelerinden ve büyük işletmelerden de besilik hayvan temin ettiğine dikkat çekilen raporda, ülke genelindeki ortalama karkas maliyetinin sezonluk yığılma dönemlerinde oluşan yüksek besilik fiyatlarının altında kaldığı kaydedildi.
BESİCİYE KRİTİK UYARI: KESİM GÜNÜ ZARAR RİSKİ VAR
Rapordaki en dikkat çekici değerlendirme ise bugün yüksek fiyatlardan hayvan alan besicilere yönelik oldu.
UKON, yüksek fiyatla ahırını dolduran besicilerin hayvanlarını kesime gönderecekleri dönemde oluşacak karkas fiyatları nedeniyle zarar edebileceği uyarısında bulundu.
Raporda şu ifadeler kullanıldı: “Dolayısıyla bugün yüksek fiyatla ahırını dolduran besicimiz, kesim gününde oluşacak karkas fiyatı karşısında zarar riskiyle karşı karşıya kalacaktır.”
Besicilerden maliyet hesabını dikkatli yapmaları istenirken, maliyet gerçekliğinden uzak fiyatlarla besilik materyal bağlanmaması gerektiğinin altı çizildi. Bunun hem besi işletmelerinin sürdürülebilirliği hem de genel fiyat istikrarı açısından önemli olduğu belirtildi.
2018 VE 2019'DAKİ ZARAR DÖNGÜSÜ HATIRLATILDI
UKON, bugünkü fiyat hareketine ilişkin uyarısını geçmiş yıllarda yaşanan gelişmelerle de destekledi.
Raporda 2018 ve 2019 yıllarında besi materyalinin maliyet gerçekliğinden uzak fiyatlarla alınmasının ardından karkas fiyatlarının bu maliyetleri karşılayamadığı belirtildi.
Bunun sonucunda üreticilerin birkaç yıl devam eden bir zarar döngüsüne girdiğine dikkat çekilirken, bugün alınacak doğru kararlarla aynı tablonun yeniden yaşanmasının önüne geçilebileceği ifade edildi.
2027 BESİLİK SIĞIR İTHALATI BAŞVURULARI EKİM'DE
Raporda besilik hayvan ithalatına ilişkin önemli bir takvim bilgisi de paylaşıldı.
Et ve Süt Kurumunun 2027 yılı besilik materyal başvurularını Ekim ayı içerisinde alacağı bildirildi.
UKON, yurt içi arzın karşılayamadığı besilik erkek hayvan açığının kota sistemi içerisinde ESK aracılığıyla karşılanmasını olumlu değerlendirirken, uygulamanın piyasadaki maliyet baskısının dengelenmesine katkıda bulunduğunu belirtti.
Konsey ayrıca etçi damızlık sığır ithalatının etçi anaç varlığını güçlendirdiğini, sütçü sığırların etçi ırk erkek cinsiyetli spermayla tohumlanmasının da orta vadede yerli besilik hayvan arzını artıracağını değerlendirdi.
TMO'DAN BESİCİYE VADELİ ARPA TALEBİ
UKON, besilik hayvan piyasasındaki maliyet baskısının azaltılması için TMO'nun hububat stoklarının da kullanılmasını istedi.
Yaklaşan kış öncesinde besiciler ile yayla dönüşünde ahırlarını dolduracak işletmelere uygun vadeli yemlik arpa tahsis edilmesi önerildi.
Konsey, TMO'nun güçlü hububat stoklarının bu şekilde kullanılması halinde maliyet kaynaklı fiyat baskısının azaltılabileceğini değerlendirdi.
SÖZLEŞMELİ BUZAĞI ÜRETİMİ VE ALIM GARANTİSİ ÖNERİLDİ
Raporda yerli besilik hayvan arzının artırılmasına yönelik yeni önerilere de yer verildi.
Sütçü ırklarda cinsiyeti belirlenmiş etçi sperma kullanımının sözleşmeli buzağı üretim modeli ve alım garantisiyle desteklenmesi istendi.
Kullanılacak cinsiyeti ayrıştırılmış etçi spermaların Bakanlık tarafından ücretsiz veya yüksek oranda desteklenerek il ve ilçe müdürlükleri aracılığıyla üreticiye ulaştırılmasının, üretici alışkanlıklarının değiştirilmesinde etkili olacağı belirtildi.
UKON ayrıca Doğu Anadolu'daki anaç ve damızlık sığır varlığında yaşandığını belirttiği erozyona karşı bölgenin sosyal ve ekonomik şartlarına uygun projelerin hayata geçirilmesini istedi.