Haber Merkezi / ABD Tarım Bakanlığı Dış Tarım Servisi (USDA/FAS), 30 Haziran 2026 tarihinde yayımladığı Retail Foods Annual-Türkiye raporunda Türkiye'deki gıda perakende sektörüne ilişkin dikkat çekici tespitlerde bulundu. Raporda, ekonomik dalgalanmalara rağmen Türkiye'de gıda perakende sektörünün büyümeye devam ettiği, özellikle organize zincir marketlerin pazardaki ağırlığını her geçen yıl artırdığı belirtildi.
Tarım politikaları uzmanı Ergin Kahveci de USDA raporundaki verileri ayrıntılı şekilde analiz ederek, gıda ticaretinde yaşanan dönüşümün sadece perakendeciliği değil, tarımsal üretimin geleceğini de yakından ilgilendirdiğini ifade etti.
Gıda pazarı 120 milyar dolara ulaştı
Rapora göre Türkiye'nin toplam perakende pazarı 2025 yılında 224 milyar dolara ulaşırken bunun yaklaşık 120 milyar dolarlık bölümünü gıda perakendesi oluşturdu. Ülkede yaklaşık 370 bin zincir ve bağımsız market faaliyet gösterirken organize marketlerin payı her geçen yıl artmaya devam ediyor.
USDA verileri, organize marketlerin artık Türkiye gıda ticaretinin ana aktörü haline geldiğini ortaya koyuyor.
Geleneksel bakkallar geriliyor
Rapora göre modern organize marketler toplam gıda satışlarında 79,3 milyar dolarlık hacme ulaşırken geleneksel bakkal ve küçük perakendecilerin satış hacmi 38,5 milyar dolarda kaldı. Online gıda satışları ise 2,5 milyar dolara yükseldi.
Ergin Kahveci, organize marketlerin yıllardır büyümesini sürdürürken geleneksel bakkalların pazar payının düzenli şekilde gerilediğini belirterek bunun yalnızca perakende sektörünü değil, üreticiden tüketiciye uzanan bütün zinciri etkilediğini vurguladı.
İlk 10 market pazarın yüzde 46'sını elinde tutuyor
USDA raporuna göre BİM, Migros, A101, Şok, CarrefourSA, Seç, Ekomini, File, Hakmar ve Macrocenter'dan oluşan ilk 10 market markası 2025 yılında toplam 54,6 milyar dolarlık satış gerçekleştirerek organize market sektörünün yüzde 46'sını kontrol etti.
Bu tablo, gıda ticaretindeki yoğunlaşmanın her geçen yıl arttığını gösteriyor.
Ergin Kahveci: Aslında 10 marka değil, 6 büyük grup
Rapordaki şirket yapısını inceleyen Ergin Kahveci ise dikkat çekici bir tespitte bulundu.
Kahveci'ye göre tüketici raflarda 10 farklı market markası görse de şirket sahiplikleri incelendiğinde tablo değişiyor.
BİM ve File aynı grubun bünyesinde faaliyet gösterirken, Migros, Macrocenter ve Ekomini Anadolu Grubu çatısı altında bulunuyor. Şok ile Seç mağazaları Yıldız Holding'e ait. CarrefourSA'nın da A101'in sahibi olan Turgut Aydın Holding tarafından satın alınmasıyla birlikte ilk 10 market markası fiilen 6 büyük grubun kontrolüne geçmiş durumda.
Kahveci, bu yapının piyasanın giderek daha fazla yoğunlaşmasına neden olduğunu belirterek bunun tarımsal üretim açısından dikkatle izlenmesi gereken bir gelişme olduğunu ifade etti.
Büyüme sadece mağaza sayısında değil
USDA verilerine göre ilk 10 zincir marketin mağaza sayısı 2025 yılı sonunda 51 bin 916'ya ulaştı. BİM, A101 ve Şok mağaza sayısında ilk üç sırayı oluştururken satış gelirlerinde ise BİM, Migros ve A101 öne çıkıyor.
Ergin Kahveci, mağaza sayısındaki artışın yanında asıl dikkat edilmesi gereken noktanın sermayenin giderek daha az sayıda şirket bünyesinde toplanması olduğunu ifade etti.
Tarım sektörü açısından ne anlama geliyor?
Kahveci'ye göre bugün yaşanan değişim yalnızca marketlerin büyümesi olarak değerlendirilmemeli.
Perakende satışındaki bu yoğunlaşmanın ilerleyen yıllarda tedarik, lojistik, depolama ve hatta üretim süreçlerine kadar uzanabileceğini belirten Kahveci, bunun çiftçilerin pazarlık gücünü azaltabilecek yeni bir piyasa yapısını beraberinde getirebileceği uyarısında bulundu.
Uzmanlara göre, üreticinin korunabilmesi için tarım piyasasında kamusal denge mekanizmalarının güçlendirilmesi, piyasa düzenleyici kurumların etkinliğinin artırılması ve üretici örgütlerinin daha güçlü hale getirilmesi önem taşıyor.
USDA raporundan öne çıkan veriler
- Toplam perakende pazarı: 224 milyar dolar
- Gıda perakende pazarı: 120,2 milyar dolar
- Toplam market sayısı: 370 bin
- Organize market satışları: 79,3 milyar dolar
- Geleneksel market satışları: 38,5 milyar dolar
- İlk 10 marketin satış hacmi: 54,6 milyar dolar
- İlk 10 marketin pazar payı: %46
Yarın yayımlanacak ikinci dosya: USDA raporunda Tarım Kredi Market detayı: Tarımdan Haber'e dikkat çeken atıf.
Özel Dosya: Gıda perakendesinde sessiz dönüşüm
- DOSYA-1: ABD Tarım Bakanlığı raporu: Türkiye'de gıda ticareti 6 büyük grubun kontrolüne gidiyor!
- DOSYA-2: USDA raporunda Tarım Kredi Market detayı: Kaynak olarak Tarımdan Haber gösterildi
- DOSYA-3: Zincir marketler büyüyor, peki çiftçi neden kazanamıyor?
- DOSYA-4: Ergin Kahveci uyardı: Perakendede başlayan yoğunlaşma yarın tarımsal üretime taşınabilir