Haber Merkezi / Tarım Politikaları Uzmanı Ergin Kahveci, ABD Tarım Bakanlığı’nın (USDA) 2026/2027 üretim dönemine ilişkin Temmuz ayı Türkiye tahminlerini değerlendirdi. Buğday ve arpada üretim tahminleri değişmezken, mısır ve ayçiçeğinde üretim beklentisinin yukarı yönlü revize edilmesi dikkat çekti.
Kahveci’nin analizinde özellikle ayçiçeği piyasasına ilişkin rakamlar öne çıktı. USDA’nın Türkiye’de ayçiçeği tohumu üretimini önceki sezona göre yaklaşık 575 bin ton artırmasına rağmen, ayçiçeği yağı ithalatında 300 bin tonluk artış öngörmesi soru işaretlerine neden oldu.
Buğday üretimi 22,5 milyon tonda kaldı
USDA, Türkiye’nin 2026/2027 dönemi buğday üretim tahminini 22,5 milyon ton olarak değiştirmedi.
Buğday, un ve mamulleri ihracatının buğday eşdeğeri olarak 6 milyon ton seviyesinde gerçekleşeceği tahmini de korundu.
Buna karşılık ithalat beklentisi 5,5 milyon tondan 5 milyon tona düşürüldü. Böylece USDA, Türkiye'nin buğday ithalat tahmininde 500 bin tonluk aşağı yönlü revizyona gitti.
Yemlik tahıllarda ithalat beklentisi düşürüldü
Mısır, arpa, sorgum, yulaf, çavdar, darı ve karışık tahılları kapsayan yem ve endüstriyel tahıllarda da ithalat beklentisi aşağı çekildi.
USDA, bu gruptaki ithalat tahminini 5 milyon 85 bin tondan 4 milyon 685 bin tona indirirken, üretim beklentisini 300 bin ton artırarak 16 milyon 850 bin tona yükseltti.
Mısır üretimi yükselirken ithalat düşüyor
Mısırda iki yönlü önemli bir revizyon yapıldı.
Türkiye'nin mısır üretim tahmini 7,1 milyon tondan 7,4 milyon tona yükseltilirken, ithalat beklentisi 4,9 milyon tondan 4,5 milyon tona düşürüldü.
Böylece üretimde 300 bin tonluk artışa karşılık ithalatta 400 bin tonluk gerileme öngörüldü.
Arpada ithalat öngörülmüyor
Arpa üretim tahmini ise 8,8 milyon tonda sabit tutuldu.
USDA verilerine göre 2026/2027 döneminde Türkiye'nin arpa tüketiminin 8,5 milyon ton, ihracatının ise 150 bin ton olması bekleniyor. Arpada ithalat öngörülmemesi ise dikkat çekiyor.
Pamuk üretim tahmini yukarı çekildi
Pamukta da üretim beklentileri yukarı yönlü revize edildi.
Pamuk çiğidi üretim tahmini 870 bin tondan 880 bin tona çıkarıldı. Lif pamuk üretimi ise 2,65 milyon balyadan 2,7 milyon balyaya, yaklaşık 588 bin tona yükseltildi. Buna karşın bu miktarın önceki sezonun yaklaşık 664 bin tonluk seviyesinin altında kalacağı öngörülüyor.
Pamuk ithalat tahmini 100 bin balya artırılarak 4,6 milyon balyaya, yaklaşık 1 milyon tona çıkarılırken; ihracat tahmini de 100 bin balyalık artışla 1,05 milyon balyaya, yaklaşık 229 bin tona yükseltildi.
Ayçiçeği üretiminde dikkat çeken revizyon
USDA raporunda en dikkat çekici değişikliklerden biri ayçiçeği tohumu üretiminde yapıldı.
Geçen ay 1 milyon 680 bin ton olarak açıklanan Türkiye'nin 2026/2027 ayçiçeği tohumu üretim tahmini, Temmuz raporunda 1 milyon 825 bin tona yükseltildi.
Bir önceki sezon üretimin yaklaşık 1 milyon 250 bin ton olduğu dikkate alındığında, USDA yeni sezonda yaklaşık 575 bin tonluk üretim artışı bekliyor.
Ayçiçeği tohumu ithalatının ise önceki sezondaki 1,7 milyon ton seviyesinden 1 milyon tona gerilemesi öngörülüyor.
Üretim artıyor ancak yağ ithalatı da yükseliyor
Kahveci'nin analizinde asıl dikkat çekilen nokta ise ayçiçeği yağı ve küspesi rakamlarında ortaya çıkıyor.
USDA, ayçiçeği yağı üretimini 1 milyon 77 bin ton, küspe üretimini ise 1 milyon 347 bin ton olarak öngörüyor.
Buna karşılık ayçiçeği küspesi ithalatının 900 bin tondan 1 milyon 75 bin tona, ayçiçeği yağı ithalatının ise önceki sezona göre 300 bin ton artarak 1,6 milyon tona çıkacağı tahmin ediliyor.
Yağ ihracat tahmini ise yalnızca 100 bin ton artırılarak 1,1 milyon tona yükseltiliyor.
Kahveci, üretimdeki güçlü artışa rağmen yağ ve küspe ithalatının neden yükseldiğinin üzerinde durulması gerektiğini belirterek, USDA tahminlerindeki bu tablonun yurtiçi piyasa açısından dikkatle takip edilmesi gerektiğini kaydetti.
“575 bin tonluk üretim artışına rağmen yağ ithalatı neden 300 bin ton artıyor?”
Kahveci, ayçiçeği bilançosundaki rakamlara ilişkin değerlendirmesinde şu noktaya dikkat çekti:
“Veri üzerinden bakıldığında ithalat rakamı dengede duruyor gibi düşünülebilir ancak üretimdeki artışın etkisini izah etmiyor. Önceki yıla göre 575 bin tonluk tohum üretim artışına rağmen, yağ ithalatının 300 bin ton artması ve bunun ihracat tarafında aynı ölçüde bir karşılığının bulunmaması mantıklı bir açıklama ortaya koymuyor.”
Kahveci, USDA'nın tahminlerinde piyasadaki mevcut beklentiyi önemli ölçüde değiştirmemiş olabileceğini değerlendirirken, yurtiçi piyasanın özellikle bu rakamlara dikkat etmesi gerektiğini vurguladı.
Ayçiçeği yağı stoklarında iki kattan fazla artış
USDA'nın tüketim ve stok tahminleri de tablonun önemli bir başka ayağını oluşturuyor.
Ayçiçeği tohumu toplam tüketiminin önceki sezondaki 2 milyon 752 bin tondan 2,7 milyon tona gerilemesi; küspe tüketiminin 2 milyon 175 bin tondan 2,3 milyon tona, yağ tüketiminin ise 1 milyon 415 bin tondan 1 milyon 465 bin tona yükselmesi bekleniyor.
Özellikle yağ stoklarındaki artış dikkat çekiyor. Ayçiçeği yağı stoklarının 103 bin tondan 215 bin tona yükselmesi öngörülürken, tohum stoklarında 25 bin ton, küspe stoklarında ise 47 bin ton artış tahmin ediliyor.
Soya küspesi ithalatı da yükseliyor
Raporda soya küspesine ilişkin tahminlerde de önemli değişiklikler bulunuyor.
Soya küspesi ithalat tahmini önceki beklentiye göre 350 bin ton artırılarak 2,1 milyon tona çıkarıldı.
Buna karşılık ihracat tahmini 250 bin ton azaltılarak 1,25 milyon tona indirildi.
USDA'nın Temmuz tahminleri genel olarak değerlendirildiğinde Türkiye için buğday ve arpada daha yatay bir görünüm ortaya çıkarken; mısır ve özellikle ayçiçeğinde üretim artışı öne çıkıyor. Ancak ayçiçeğinde artan üretime eşlik eden yüksek yağ ve küspe ithalat beklentileri, yeni sezonda piyasanın yakından izleyeceği başlıca göstergeler arasında bulunuyor.