SADETTİN İNAN / Pancar üretiminde Türkiye’de ilk kez yaşanan bir uygulama sektörde yeni tartışmaları beraberinde getirdi. 2018 yılında özelleştirme ihalesiyle Doğuş Gıda tarafından satın alınan Afyon Şeker Fabrikası’nın pancar ekim hinterlantında yer alan Konya’nın Çeltik ilçesi, Tarım ve Orman Bakanlığı kararıyla Türkşeker’e bağlı Ilgın Şeker Fabrikası’nın ekim alanına dahil edildi.
Türkiye genelinde pancar üretim planlaması ve şeker fabrikalarına yönelik düzenlemeler son dönemde sıkça gündeme gelirken, sektörde yaşanan diğer gelişmeler de [şeker - pancar haberleri] bölümünde yer alıyor.
Özelleştirme kapsamında Afyon Şeker Fabrikası, pancar ekim hinterlantıyla birlikte devredilmişti. Ancak Bakanlık kararıyla Çeltik ilçesinin hinterlantının değiştirilmesi, pancar üretiminde ilk kez alışılmış uygulamaların dışına çıkılmış oldu.
Afyon Şeker pancar ekerse kira ödeyecek
Yeni düzenlemeye göre Afyon Şeker Fabrikası’nın Çeltik ilçesinde pancar ekimi yaptırması halinde devlete pancar bedelinin yüzde 5’i oranında kira ödemesi gerekecek. Bu rakam ton başına yaklaşık 155 liraya karşılık geliyor. Ancak özelleştirme ihalesi ile fabrikaya tahsis edilen bir alanda üretim yapılması durumunda kira ödenecek olması tartışmaları da beraberinde getirdi.
Afyon Şeker Fabrikası’nın, söz konusu kararın özelleştirme ihalesine aykırılık oluşturduğu gerekçesiyle Tarım ve Orman Bakanlığı aleyhine dava açtığı öğrenildi.
Kararın çiftçi tepkileri sonrası alındığı iddiası
İddialara göre Bakanlık, Çeltik ilçesindeki pancar ekim alanını çiftçilerden gelen tepkiler üzerine Ilgın Şeker Fabrikası’na bağladığı dile getiriliyor. Ancak bölgedeki birçok üretici, Afyon Şeker Fabrikası’nın pancar ekiminden alım sürecine kadar yürüttüğü uygulamalardan memnun olduklarını belirterek kararın siyasi gerekçelerle ve yeterli istişare yapılmadan alındığını savunuyor.
Bazı üreticiler ise Türkşeker’e taahhüt vermeyeceklerini ifade ederek kararın siyasi olarak tepkiye neden olacağını belirterek yeniden değerlendirilmesini talep ediyor.
Çiftçisiz toplantı dikkat çekti
Çeltik ekim alanının Ilgın Şeker Fabrikası’na bağlanmasıyla ilgili Çeltik Belediyesi’nde bir toplantı gerçekleştirildi. Toplantıya Çeltik Belediye Başkanı Ali Meşe, AK Parti Çeltik İlçe Başkanı Hacı Zuhal, Yunak Belediye Başkanı Subhan Günaltay, AK Parti Yunak İlçe Başkanı Mustafa Aktaş, Çeltik Ziraat Odası Başkanı Hasan Koca ile Türkşeker Genel Müdür Yardımcısı Erkan İçöz katıldı.
Toplantıda alınan kararın bölge çiftçisine hayırlı olması temennisinde bulunulurken, toplantıya çiftçilerin katılmaması dikkat çekti.
İmza toplama süreci de tartışmaya neden oldu
Öte yandan Çeltik’te, ekim alanının Afyon Şeker Fabrikası’ndan alınmasına yönelik dar kapsamlı bir imza kampanyası yürütüldüğü belirtiliyor. İmza veren bazı üreticiler ise kendilerine Afyon Şeker Fabrikası’nın yanı sıra Türkşeker’in de bölgede ekim yaptıracağı ve rekabet oluşacağı yönünde bilgi verildiğini, ancak sonrasında bu durumun farklı geliştiğini kaydediyor.
Mevcut tabloya bakıldığında, Çeltik’te pancar ekim alanının değiştirilmesine yönelik tartışmaların önümüzdeki günlerde daha da büyümesi bekleniyor.