Haber Merkezi / Türkiye Yem Sanayicileri Birliği (TÜRKİYEM-BİR) Başkanı M. Ülkü Karakuş, Bloomberg HT'de katıldığı canlı yayında yem sektörünü yakından ilgilendiren önemli değerlendirmelerde bulundu.
Türkiye'de bu yıl hububat üretiminde tarihi bir rekor beklendiğini belirten Karakuş, buna rağmen Karadeniz'de tırmanan savaş nedeniyle yem ham maddesi fiyatlarının yeniden yükselişe geçtiğini söyledi.
Rekor üretime rağmen piyasada endişe büyüyor
Karakuş, Güneydoğu ve Güney bölgelerinde hasadın tamamlandığını, İç Anadolu'da ise hasadın büyük ölçüde sona yaklaştığını belirterek, bu yıl buğday üretiminin 24 milyon tonu, arpa üretiminin ise 10 milyon tonu aşmasının beklendiğini ifade etti.
Toplam hububat üretiminin geçen yılki 34 milyon ton seviyesinden yaklaşık 43 milyon tona ulaşacağını dile getiren Karakuş, asıl sorunun üretim değil, ürünün piyasaya sağlıklı şekilde aktarılması olduğunu söyledi.
Yüksek faiz özel sektörün alım gücünü düşürdü
Yüksek finansman maliyetleri nedeniyle özel sektörün yeterli stok yapamadığını belirten Karakuş, bu nedenle Toprak Mahsulleri Ofisi'nin (TMO) beklenenden daha fazla ürün almak zorunda kalacağını ifade etti.
Karakuş, TMO'nun planlanan 10 milyon tonluk alımın 3-4 milyon ton üzerine çıkabileceğini, bunun da kurumun finansman yükünü önemli ölçüde artıracağını kaydetti.
"Meslek hayatımda bu kadar hızlı fiyat artışı görmedim"
Karadeniz'de savaşın yeniden şiddetlenmesiyle birlikte lojistik zincirinin ciddi şekilde etkilendiğini belirten Karakuş, yem ham maddesi fiyatlarında çok kısa sürede sert artışlar yaşandığını söyledi.
Karakuş, "Meslek hayatımda bu kadar kısa sürede böylesine hızlı bir fiyat artışına şahit olmadım. Odesa, İzmail, Rostov ve Azak başta olmak üzere Karadeniz'deki kritik limanlarda gemi trafiği büyük ölçüde durdu. Birkaç hafta önce 160-170 dolar seviyesinde bulunan kepek fiyatı 250 doların üzerine çıktı. Mısırda ton başına 30 dolar, diğer ürünlerde ise yaklaşık 40 dolarlık artış yaşandı." dedi.
Yem sektöründe kullanılan yan ürünlerin fiyatlarının da iki hafta içerisinde 7-8 bin lira seviyesinden 12 bin liraya kadar yükseldiğini belirten Karakuş, piyasadaki belirsizliğin sürdüğünü ifade etti.
"İkinci Tahıl Koridoru" çağrısı
Karadeniz'de yaşanan güvenlik sorunlarının yalnızca Türkiye'yi değil küresel gıda ticaretini de tehdit ettiğini belirten Karakuş, Türkiye'nin diplomatik girişim başlatması gerektiğini söyledi.
Cumhurbaşkanlığı başta olmak üzere ilgili bakanlıkların devreye girmesi çağrısında bulunan Karakuş, Karadeniz'de bekleyen gemilerin güvenli şekilde hareket edebilmesi için "İkinci Tahıl Koridoru" oluşturulmasının önemine dikkat çekti.
Kanatlı sektörü daha fazla etkileniyor
Yem maliyetlerindeki artışın en fazla tavukçuluk ve yumurta sektörünü etkilediğini belirten Karakuş, hayvancılıkta yem giderlerinin toplam maliyetlerin yüzde 45 ila 75'ini oluşturduğunu, kanatlı sektöründe ise bu oranın daha da yüksek seviyelere ulaştığını ifade etti.
İhracattaki kısıtlamaların da sektör üzerindeki baskıyı artırdığını belirten Karakuş, un, makarna, tavuk eti ve yumurta ihracatının önündeki engellerin kaldırılmasının yem sektörüne de olumlu katkı sağlayacağını dile getirdi.
İthalat faturası 6,5 milyar doları aşabilir
Türkiye'nin yılda yaklaşık 30 milyon ton karma yem ürettiğini belirten Karakuş, yem ham maddesinin yaklaşık yarısının ithalatla karşılandığını söyledi.
Geçen yıl yem ham maddesi ithalatı için yaklaşık 5 milyar dolar ödendiğini hatırlatan Karakuş, Karadeniz'deki krizin devam etmesi halinde bu yıl ithalat faturasının 6,5 milyar doların üzerine çıkabileceği uyarısında bulundu.