Haber Merkezi - Et ve Süt Kurumu (ESK), küçük ve orta ölçekli üreticiyi korumak amacıyla ithal besilik sığır tahsisinde yeni kriterleri ve fiyat listesini açıkladı. Duyuruya göre, 200 baş ve altında kapasitesi olan besicilere ithal besilik dana canlı ağırlık kilogram fiyatı 310 TL olarak belirlendi. Hatırlanacağı üzere bu rakam, 200 baş üzeri büyük işletmeler için 420 TL olarak ilan edilmişti.
İlgili Haber→ESK’dan küçük üreticiye yeni model: İthal besilikte "Geri Alım Garantili" dönem başlıyor!
ESK'nın bu adımını ve sistemin getirdiği zorunlulukları masaya yatıran Tarım Politikaları Uzmanı Ergin Kahveci, sosyal medya hesabından ezber bozan bir analiz yayınladı. Pozitif ayrımcılığın yerinde olduğunu ancak suistimalleri engellemek için acilen ek tedbirler alınması gerektiğini vurguladı.
"Kapasite Raporları Sabitlenmeli, Yoksa Herkes 199 Baş Gösterir!"
Küçük üreticiye fiyat avantajı sağlanmasının doğru bir hamle olduğunu belirten Kahveci, sistemin istismara açık yönüne şu sözlerle dikkat çekti:
"Burada kapasite raporlarının geriye doğru sabit bir dönemdeki kapasite ya da tesis kurulu proje kapasitesi olarak sabitlenmesi gerekirdi. Aksi halde kimse evrak üstünde 30 başın altına düşmez, 199 başın üzerine geçmez; bunun yollarını arar. Siyaset ve bürokrasi arasında ciddi sıkıntılar çıkar. Ayrıca tahsisler için zaten ayyuka çıkmış olan torpil ve usulsüzlük söylentilerinin artmasının önüne geçilemez."
Ergin Kahveci’den İlaç Olacak 4 Kritik Öneri
Sistemdeki adaleti sağlamak ve söylentilerin önüne geçmek için somut çözüm önerileri sunan Kahveci, bakanlığa ve ESK’ya şu reçeteyi yazdı:
180-200 Baş Arasına Fren: Suistimalleri önlemek adına 180 baş ile 200 baş arasındaki işletmelere ara tahsis yapılmamalıdır.
Küçük Üreticiye 'Birleşme' İzni Verilmeli: 30 başın altındaki küçük yetiştiriciler sistem dışı bırakıldı. Bu mağduriyeti önlemek için 'tek ahır, tek işletme' koşuluyla 2 veya 3 küçük çiftçinin birleşmesine izin verilmeli ve teşvik edilmelidir. Tabii bunun en fazla kaç dönem uygulanacağı da önceden net olarak açıklanmalıdır.
Tahsis Adaleti İçin Çarpan Katsayısı: Dijital belirlendiği söylense dahi kura ve tahsislerde küçükler lehine pozitif ayrımcılık şarttır. 200 baş tahsisi ile 30 baş tahsisi arasında, küçük üretici lehine en az 1,1 katsayı çarpanı uygulanmalıdır.
Deneyimli Mühendis ve Veterinerlere İstihdam Kapısı: Tesis kontrolleri, teslim ve kesime hazırlama aşamaları, bakanlık tarafından belirlenecek en az 10 yıl ve üzeri fiili iş deneyimi olan bağımsız akredite Veteriner Hekim ve Ziraat Mühendisleri tarafından yapılmalıdır. Bu durum kuruma mali yük getirmeyeceği gibi, işsiz meslek mensupları için devasa bir iş sahası açacaktır.
Geri Alım Fiyatı 600 TL Ama TÜFE Çarpanı Nasıl Olacak?
ESK’nın duyurusunda besi süresinin en kısa 120 gün, en uzun 270 gün olarak sınırlandırıldığını hatırlatan Kahveci, geri alım yani kesim fiyatının 600 TL/karkas kg olarak belirlendiğini aktardı.
Satış ve geri alım fiyatlarının TÜFE’ye göre güncelleneceğini belirten tarım uzmanı, formülü de paylaştı: "Güncelleme TÜFE'ye göre; en son ay TÜFE rakamının 0,85 çarpanı ile besi süresine göre geriye doğru kümülatif korelasyon hesabı ile belirlenecek. Ayrıca çiftçiler alacakları hayvan bedeli için 15 aylık nakit ya da banka teminatı verecekler. Yani müracaat aşamasında teminatı verip bekleyecekler." Kahveci, kağıt üstünde cazip görünen bu sistemde yerinde ithalat alım fiyatlarının Brezilya için 3-3,5 dolar civarında seyrettiğinin de altını çizdi.