İzmir Milletvekili Sevda Erdan Kılıç, çiftçilerin tarımsal kooperatiflere olan borçlarıyla ilgili Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın yanıtlaması istemiyle Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne yazılı soru önergesi verdi. Önergede, özellikle Tarım Kredi Kooperatifleri üzerinden kullanılan finansmanın son yıllarda yüksek faiz ve gecikme zamları nedeniyle üreticiler için ağır bir borç yüküne dönüştüğü yönündeki şikayetlere dikkat çekildi.
Çiftçinin borç yüküne ilişkin veriler istendi
Önergede, Tarım Kredi Kooperatifleri’ne borçlu olan çiftçi sayısının kaç olduğu ve bu borçların iller bazındaki dağılımının açıklanması talep edildi. Ayrıca kooperatiflere olan toplam borcun büyüklüğü ile bu borçların ana para, faiz ve gecikme faizi kalemlerine göre ayrıştırılması istendi.
Milletvekili Kılıç, Tarım Kredi dışındaki tarımsal kooperatiflere olan borçların da açıklanmasını talep ederek, çiftçilerin kooperatif finansmanına ne ölçüde bağımlı hale geldiğinin ortaya konulması gerektiğini vurguladı.
İcra ve haciz uygulamaları mercek altında
Soru önergesinde, kooperatif borçları nedeniyle takibe düşen, hakkında icra işlemi başlatılan veya haciz uygulanan çiftçi sayısının da açıklanması istendi. Bu verilerin iller bazında paylaşılması talep edilirken, son yıllarda borç nedeniyle üretimden çekilen çiftçi sayısına ilişkin herhangi bir çalışma yapılıp yapılmadığı da sorular arasında yer aldı.
Borç artış hızına dikkat çekildi
Önergede, 2021-2025 yılları arasında çiftçilerin kooperatiflere olan borçlarının yıllık bazda ne kadar arttığına ilişkin veriler de talep edildi. Borçluluk düzeyindeki artışın üretim sürdürülebilirliği açısından önemli risk oluşturduğu ifade edildi.
Yapılandırma ve faiz indirimi soruldu
Milletvekili Kılıç, çiftçilerin borç yükünün hafifletilmesine yönelik olarak faiz indirimi, borç yapılandırması veya borç silme gibi uygulamalara yönelik bir çalışma olup olmadığının da açıklanmasını istedi.
Kooperatif finansmanı üretimde kritik rol oynuyor
Tarımsal kooperatiflerin, çiftçilerin üretim sürecinde kullandığı en önemli finansman kanallarından biri olduğu bilinirken, son dönemde artan maliyetler ve kredi yükü üreticilerin ödeme kapasitesini zorlayan başlıklar arasında gösteriliyor. Sektörde, borç baskısının üretimden çekilmeleri artırabileceği ve tarımsal üretim üzerinde risk oluşturabileceği değerlendirmeleri yapılıyor.
