Haber Merkezi / Resmi Gazete'de bugün yayımlanan Hayvan Hastalıklarında Tazminat Yönetmeliği, Sığır Tüberkülozu ile Mücadele Yönetmeliği ve Bruselloz ile Mücadele Yönetmeliği değişiklikleri sektörün gündemine oturdu.
Tarım ve Orman Bakanlığı Hayvancılık Genel Müdürlüğü (HAYGEM) eski Daire Başkanı Dr. Ender Burçak, sosyal medya hesabından yaptığı değerlendirmede, söz konusu üç düzenlemenin birbirinden bağımsız ele alınmaması gerektiğini belirterek, değişikliklerin birlikte okunduğunda hayvan hastalıklarıyla mücadelede yeni bir politika yaklaşımının benimsendiğini ortaya koyduğunu ifade etti.
"Ari işletmeler yeni bir yönetim modeliyle ele alınıyor"
Burçak'a göre yönetmelik değişikliklerinin en dikkat çekici yönlerinden biri, ari işletmelere ilişkin uygulamaların yeniden yapılandırılması oldu.
Paylaşımında, arilik statüsünün askıya alınması, iptali, yeniden kazanılması ve izleme süreçlerinin daha ayrıntılı şekilde düzenlendiğine dikkat çeken Burçak, ari işletmelerin artık farklı bir yönetim modeli içerisinde değerlendirildiğini ifade etti.
Tarama testi ile kesin hastalık ayrımı öne çıkıyor
Dr. Ender Burçak'ın değerlendirmesinde öne çıkan bir diğer başlık ise tarama testleri ile kesin hastalık tanısı arasındaki hukuki ayrım oldu.
Burçak, özellikle tüberkülozda tüberkülin testinde reaktör çıkan hayvanların artık tek başına hastalık çıkışı veya arilik statüsünün kaybı anlamına gelmediğini, brusellozda da benzer bir yaklaşımın benimsendiğini belirtti.
Değerlendirmeye göre yeni düzenlemeler, tarama testinde pozitif çıkan hayvanlarla bakteriyolojik olarak kesin hastalık tanısı alan vakaları birbirinden ayıran bir sisteme işaret ediyor.
Biyogüvenlik ve risk yönetimi güçlendiriliyor
Burçak, yönetmelik değişikliklerinin yalnızca hastalıkla mücadeleye değil, hastalığın işletmelere giriş riskinin azaltılmasına da odaklandığını ifade etti.
Ari olmayan sürülerden ari işletmelere yapılacak hayvan girişlerinde izolasyon ve iki aşamalı test zorunluluğu getirilmesini bu yaklaşımın önemli bir göstergesi olarak değerlendiren Burçak, test takvimlerinin de daha sistematik hale getirildiğini kaydetti.
Brusellozla mücadelede ise izleme stratejisinin değiştiğini belirten Burçak, "30 aylıktan küçük" hayvanlar yerine "12 ayın üzerindeki" hayvanların esas alınmasının, üreme çağındaki popülasyona odaklanan yeni bir risk yönetimi anlayışını yansıttığını ifade etti.
Ari işletmelerde tazminat gerçekten kaldırıldı mı?
Dr. Ender Burçak, en fazla tartışılan konunun ise ari işletmelerde tazminat uygulaması olduğunu belirtti.
Hayvan Hastalıklarında Tazminat Yönetmeliği'ndeki "resmi olarak tüberkülozdan veya brusellozdan ari işletmelerdeki sığırlar hariç" ifadesinin ilk bakışta tazminatın tamamen kaldırıldığı izlenimi oluşturduğunu belirten Burçak, diğer iki yönetmelikle birlikte değerlendirildiğinde bunun doğru olmadığını kaydetti.
Burçak'a göre yapılan değişiklik, tazminat uygulamasının kaldırılması değil, hangi durumlarda ödeme yapılacağının yeniden tanımlanması anlamına geliyor.
Hangi durumlarda tazminat ödenecek?
Burçak'ın değerlendirmesine göre yeni düzenlemeyle;
- Ari işletme programına ilk kez başvuran işletmelerde tespit edilen pozitif hayvanlar,
- Bakteriyolojik olarak doğrulanmış tüberküloz ve bruselloz vakaları,
- Karantina sürecinde kesin teşhisle doğrulanan bazı tüberküloz vakaları,
- Kesimhanede tüberküloz tespit edilen karkaslar
için tazminat uygulaması devam edecek.
Buna karşılık, ari işletmelerin rutin izleme testlerinde yalnızca seropozitif (bruselloz) veya yalnızca reaktör (tüberküloz) olarak belirlenen hayvanlar için tazminat ödenmeyeceği değerlendirmesinde bulundu.
"Yeni yaklaşımın sahadaki etkisi zamanla görülecek"
Dr. Ender Burçak, üç yönetmeliğin birlikte değerlendirildiğinde temel amacın kesin hastalık ile tarama testlerinde elde edilen pozitif sonuçların hukuken birbirinden ayrılması olduğunu ifade etti.
Burçak, bu yaklaşımın gereksiz arilik kayıplarını önlemeyi, biyogüvenliği güçlendirmeyi, sürü sağlığı statüsünü korumayı ve tazminat sistemini bu yeni hukuki çerçeveye uyumlu hale getirmeyi hedeflediğini belirtti.
Eski HAYGEM Daire Başkanı, mevzuat değişikliklerinin sahadaki etkilerinin uygulamayla birlikte daha net görüleceğini ifade ederken, yeni düzenlemelerin Ari İşletmeler Yönergesi üzerinde oluşturacağı etkilerin de yakından takip edilmesi gerektiğini vurguladı.