Sadettin İnan / 'Türkşeker şeker mi satıyor, dağıtım sistemi mi kuruyor?' başlıklı araştırma dosyamızın ikinci bölümünde, Mayıs ayında uygulanan indirimli şeker satış modelinin piyasada iki firmaya nasıl bir maliyet avantajı oluşturduğunu ve Türkşeker'in eliyle piyasanın nasıl bu iki firmaya yönlendirildiğini rakamlarla ortaya koyacağız.
Bunun doğal sonucu ise küçük toptancılar, Türkşeker yerine, en düşük maliyetle şeker alan büyük iki firmadan ürün temin ediyorlar.
Türkşeker'den almak neden pahalı?
Mayıs ayında yayımlanan kampanyaya göre;
- 2 bin 500 tona kadar alımlarda kilogram fiyatı 38,50 TL,
- 50 bin ton ve üzeri alımlarda ise 36,23 TL olarak belirlendi.
Aradaki 2,27 TL'lik kilogram farkı, 50 kilogramlık bir şeker çuvalında 113,5 TL maliyet avantajı anlamına geliyor.
Şimdi örnek üzerinden gidelim.
Diyelim ki piyasada faaliyet gösteren orta ölçekli bir toptancısınız ve 2 bin 500 ton şeker alacaksınız.
Türkşeker size kampanya kapsamında şekeri kilogramı 38,50 TL'den satıyor.
Bunun 50 kilogramlık çuval maliyeti 1.925 TL oluyor.
Ancak 50 bin ton ve üzeri alım yapan iki firma kampanya kapsamında aynı şekeri kilogramı 36,23 TL'den, yani çuvalını 1.811,5 TL'den satın aldılar.
İşte sistem tam bu noktada değişiyor.
En düşük maliyetle şeker alan bu iki firma, çuvalını 1.850-1.860 TL bandında piyasaya sattığında hem kar ediyor hem de küçük toptancının Türkşeker'den doğrudan alım yapmasını ekonomik olarak anlamsız hale getiriyor.
Bu durumda 2 bin 500 tonluk alım yapacak bir firmanın gidip Türkşeker'den çuvalını 1.925 TL'ye satın alması yerine, aynı şekeri büyük iki alıcıdan 1.850-1.860 TL seviyesinde alması daha avantajlı hale geliyor.
Dolayısıyla Türkşeker'in düşük tonajlı alıcılar için belirlediği indirim basamakları fiilen işlevini yitiriyor.
Kağıt üzerinde herkese açık, fiiliyatta iki firma yararlandı!
Sistemin en dikkat çekici yönü de burada ortaya çıkıyor. Türkiye'de 50 bin ton ve üzeri şekeri tek kalemde alabilecek sermaye gücüne sahip sadece iki firma bulunuyor. Onlar da İşmen Gıda ve Remzi Çakar...
Tarımdan Haber'in ulaştığı bilgilere göre Mayıs ayında gerçekleştirilen kampanyalı satışta sadece İşmen Gıda ve Remzi Çakar 50'şer bin ton olmak üzere toplam 100 bin ton şeker aldı. Ayrıca Ülker'e de 25 bin ton satış gerçekleştirildi.
Buna karşın alınan bilgilere göre, Türkşeker'in piyasada faaliyet gösteren paketleme ve toptancı firmalara kampanya kapsamında şeker satışı söz konusu olmadığı kaydediliyor.
Türkşeker kampanyalı şeker satışından kaç firma yararlandı, açıklasın!
Türkşeker, Mayıs ayında yapılan kampanyalı şeker satışından kaç firmanın yararlandığını kamuoyuna açıklaması durumunda tablo daha net görülecek. Buradan Türkşeker yönetimine bir çağrıda bulunarak, bu verileri kamuoyu ile paylaşmalarını isteyelim. Bakalım açıklayabilecekler mi?
Türkşeker'in kampanyalı şeker satış sisteminin sadece iki firmaya hizmet etmesi, aslında Nisan ayı sonunda yine bu iki firmaya kapalı kapılar ardında yapılan imtiyazlı 100 bin ton şeker satışını daha manidar hale getiriyor. Kamuoyuna ilan edilmeden yapılan indirimli şeker satışı gibi, kamuoyuna ilan edilen indirimli şeker satış sisteminin de yine bu iki firmanın lehine kurgulanması tam soruşturmalık bir alanı oluşturuyor.
İndirimli şeker satışının bütün piyasanın ortak yararlanabileceği şekilde uygulanmayıp en büyük indirimin ekonomik gücü olan sadece iki firmaya yönelik uygulanması, Türkşeker eliyle piyasanın da doloylı yoldan bu iki firmaya yönlendirilmesine neden oluyor.
Türkşeker, şeker piyasasını uyguladığı kampanyalı şeker satışı ile nasıl iki firmaya yönlendiriyor?
Türkşeker
2500 ton
↓38,50 TL
↓
50 kg çuval
1925 TL=========================
50.000 ton
↓
36,23 TL
↓
50 kg çuval
1811 TL↓
1850 TL'den piyasaya satış
↓
Küçük toptancı ne yapıyor?
↓
Türkşeker'den almıyor,
büyük iki alıcıdan alıyor.
Not: Bu haber, Türkşeker şeker mi satıyor, dağıtım sistemi mi kuruyor? dosya haberimizin ikinci bölümüdür.
Yarın, Türkşeker'in yeni ilanı aynı modelin hazırlığı mı? Türkşeker, 4 Temmuz'da yayınladığı ilanla şeker satış fiyatında bir artışa gitmezken, referans fiyatı 42 liradan, 45 liraya çıkardı. Referans fiyatın artırılması sektörde neden yeni kademeli satış bekelentisi oluşturduğunu ele alacağız.
Dosya Haber: Türkşeker şeker mi satıyor, dağıtım sistemi mi kuruyor?
Bölüm 1 → Türkşeker'in şeker satışında dikkat çeken kurgu: Sistem iki firmaya çalışıyor!
Bölüm 2 → Türkşeker'den şeker almak neden daha pahalı hale geldi? İşte küçük toptancıyı oyunun dışına iten fiyat sistemi
Bölüm 3 → Türkşeker'in yeni ilanı aynı modelin hazırlığı mı?