Sadettin İnan / Şeker piyasasında nişasta bazlı şeker üretimi, kota ihlalleri ve kayıt dışı satışlarla ilgili aylardır tartışılan iddialar adli soruşturmaya dönüştü.
Tarımdan Haber, 6 Ekim 2025 tarihinde “Şekerde büyük vurgun: Kaçak nişasta bazlı şeker böyle piyasaya sürülüyor” başlıklı haberinde, Maliye Bakanlığının şeker piyasasındaki kayıt dışılığı incelemeye aldığını gündeme getirmişti.
Haberde, kota dışı üretildiği öne sürülen nişasta bazlı şekerlerin çeşitli faturalandırma yöntemleriyle piyasaya sürüldüğü iddialarına dikkat çekilmiş; sistemin vergi kaybının yanı sıra pancar şekeri piyasası ve kamu şeker fabrikaları üzerindeki olası etkileri gündeme taşınmıştı.
Aradan yaklaşık 10 ay geçmesinin ardından şeker piyasasında bu kez geniş kapsamlı bir adli soruşturma başlatıldı.
8 ilde 25 şirkete yönelik işlem
Adalet Bakanı Akın Gürlek'in bugün yaptığı açıklamaya göre İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde yürütülen “Şeker Soruşturması” kapsamında İstanbul, Kocaeli, Sakarya, Ankara, Konya, İzmir, Gaziantep ve Adana'da eş zamanlı işlemler gerçekleştirildi.
Soruşturma kapsamında 25 şirkete ait 26 adreste arama ve evraka el koyma işlemi yapılırken, şirket yöneticisi olduğu belirtilen 47 şüpheli ifadeye çağrıldı.
Soruşturmanın merkezinde nişasta bazlı şeker var
Adalet Bakanlığının açıklamasına göre soruşturma, nişasta bazlı şeker üretimi ve ticareti yapan bazı firmaların Şeker Kanunu kapsamında belirlenen kota ve iç piyasa satış sınırlamalarını ihlal ettiklerine yönelik tespitler üzerine başlatıldı.
Soruşturma kapsamında iç piyasaya arz edilmemesi gereken nişasta bazlı şeker niteliğindeki ürünlerin farklı ürün adları altında faturalandırılarak piyasaya sürüldüğünün tespit edildiği bildirildi.
Bu nokta, Tarımdan Haber'in 6 Ekim 2025 tarihli haberinde gündeme getirdiği NBŞ'nin kota dışı üretimi, kayıt dışı ticareti ve faturalandırma yöntemleri hakkındaki iddiaları yeniden gündeme taşıdı.
Vergi Denetim Kurulu ve Tarım Bakanlığı incelemeleri
Resmî açıklamaya göre soruşturmanın temelinde Tarım ve Orman Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu tarafından gerçekleştirilen incelemeler bulunuyor.
Yapılan incelemelerde halk sağlığını tehlikeye düşürebilecek, piyasa düzenini bozabilecek ve devleti vergi kaybına uğratabilecek uygulamalara ilişkin bulgular elde edildiği belirtildi.
Bakan Gürlek de soruşturmayla ilgili açıklamasında hukuka aykırı kazanç sağlayan yapılara karşı mücadelenin sürdürüleceğini bildirdi.
Tarımdan Haber 6 Ekim'de ne yazmıştı?
Tarımdan Haber'in 6 Ekim 2025 tarihli haberinde, şeker piyasasındaki sistemin önemli ayaklarından birinin piyasadan toplanan pancar şekeri faturaları olduğu ileri sürülmüştü.
Edinilen bilgilere dayandırılan haberde, küçük esnaf tarafından faturasız satılan pancar şekerine ait bazı faturaların toplandığı ve kayıt dışı NBŞ ile kota üzerinde üretildiği öne sürülen şekerin piyasaya sürülmesinde kullanıldığı iddia edilmişti.
Haberde ayrıca yüzde 1 KDV'li şeker faturalarının piyasada daha yüksek oranlarla el değiştirdiği ve kayıt dışı ürünün bu yöntemle kayıtlı ürün görüntüsü altında satışa sunulduğu ileri sürülmüştü.
Bu iddiaların tamamının bugün açıklanan soruşturma kapsamında gündeme gelmesi dikkat çekti. Soruşturmanın NBŞ'deki kota ihlalleri, iç piyasa satış sınırlamaları ve farklı ürün adlarıyla faturalandırma üzerinde yoğunlaşması, 10 ay önce gündeme getirilen şeker piyasasındaki kayıt dışılık tartışmasını yeniden önemli hale getirdi.
Kayıt dışı şeker Türkşeker'i nasıl etkiliyor?
Tarımdan Haber'in önceki haberinde kayıt dışı şeker ticaretinin yalnızca vergi kaybı açısından değil, pancar şekeri piyasasındaki arz-talep dengesi açısından da değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekilmişti.
Türkiye'nin ihtiyacını karşılayacak miktarda pancar şekeri üretilmesine rağmen kamu tarafında yüksek stokların oluşması, piyasada resmi üretim ve tüketim rakamları dışında başka bir şeker arzının bulunup bulunmadığı sorusunu gündeme getirmişti.
Önceki haberimizde Türkşeker'in 2023-2024 pazarlama yılında yaklaşık 400 bin ton şeker stokuyla karşı karşıya kaldığı ve bunun kurum üzerinde önemli bir finansman yükü oluşturduğu belirtilmişti.
2024-2025 pazarlama yılında da stokta kalan yüksek miktardaki şekerin pazarlama yılı tamamlanmadan iki firmaya indirimli fiyatla satılması Tarımdan Haber tarafından gündeme getirilmişti.
Şeker piyasasında şimdi gözler soruşturmada
Bugün açıklanan soruşturmayla birlikte gözler, 25 şirket hakkında yürütülen incelemeden çıkacak sonuçlara çevrildi.
Özellikle kota dışında ne kadar NBŞ üretildiği, bu ürünlerin hangi isimler ve faturalar üzerinden piyasaya sürüldüğü, ortaya çıkan vergi kaybının büyüklüğü ve pancar şekeri piyasasına etkisinin ne olduğu soruşturmanın ilerleyen aşamalarında yanıtı aranacak başlıklar arasında bulunuyor.