Sadettin İnan / Şeker sektöründe uzun süredir tartışılan kota ihlalleri, vergi kaybı ve nişasta bazlı şekerin usulsüz şekilde iç piyasaya sürüldüğü iddialarının ardından kapsamlı bir soruşturma başlatıldı.
8 ilde 26 adrese eş zamanlı işlem gerçekleştirilirken, 25 şirkette arama ve evraka el koyma işlemleri yapıldı. Soruşturma kapsamında 47 şüpheli ifadeye çağrıldı.
Ancak açıklanan şüpheli listesinde yer alan iki firma özellikle dikkat çekti: İşmen Gıda ve Remzi Çakar Gıda.
TÜRKŞEKER'İN TARTIŞMALI SATIŞ YAPTIĞI İKİ FİRMA DA LİSTEDE
İfadeye çağrılan isimler arasında İşmen Gıda'dan Emre Civelek ile Remzi Çakar Gıda'dan İsmail Ağaoğlu da bulunuyor.
Bu iki firma, şeker sektöründe ilk kez gündeme gelmiyor.
Tarımdan Haber, geçtiğimiz Mayıs ayında Türkşeker'in kamuoyuna herhangi bir ilan veya duyuru yapmadan İşmen Gıda ve Remzi Çakar'a toplam 100 bin ton şeker sattığını gündeme getirmişti.
Söz konusu satışın 30 bin tonluk bölümü peşin olarak ton başına 31 bin 760 TL'den, 70 bin tonluk bölümü ise 180 gün vadeli olarak ton başına 37 bin TL'den gerçekleştirilmişti.
Daha da dikkat çekici olan ise satışın hemen ardından Türkşeker'in şeker fiyatını artırması olmuştu.
Tarımdan Haber'in gündeme taşıdığı satış, TBMM'ye verilen soru önergelerine de konu oldu. Önergelerde satışın neden kamuoyuna duyurulmadığı, neden bütün firmalara eşit şekilde teklif edilmediği ve Türkşeker'in bu işlem nedeniyle uğradığı kamu zararının ne kadar olduğu soruldu.
KAMU ZARARI 600 MİLYON LİRAYI BULDU
Tarımdan Haber'in yaptığı hesaplamaya göre, satış fiyatı ile daha sonra oluşan fiyat arasındaki fark ve 180 günlük vadeli satışın finansman avantajı birlikte değerlendirildiğinde kamu zararının yaklaşık 600 milyon liraya ulaştığı ortaya çıkmıştı.
Türkşeker'in 100 bin tonluk satışında dikkat çeken bir başka nokta ise satışın sektöre açık şekilde duyurulmamasıydı. Kurum, büyük miktarlı şekeri iki firmaya satarken diğer firmalara aynı şartlarda şeker satın alma imkanı sunulup sunulmadığı konusunda kamuoyuna tatmin edici bir açıklama yapmadı.
İşmen Gıda ve Remzi Çakar isimleri geçmiş yıllarda da Türkşeker'den yapılan satışlarla TBMM gündemine gelmişti. 2021 yılı bütçe görüşmelerinde de iki firmaya kamu fabrikalarından ne kadar şeker satıldığı ve satışların hangi fiyatlardan gerçekleştirildiği sorulmuştu.
ŞİMDİ GÖZLER TARTIŞMALI 100 BİN TONLUK SATIŞTA
Şeker sektörüne yönelik yürütülen soruşturmada İşmen Gıda ve Remzi Çakar Gıda bağlantılı isimlerin de ifadeye çağrılması, Türkşeker'in Mayıs ayında yaptığı tartışmalı 100 bin tonluk satışın yeniden gündeme gelmesine neden oldu.
Burada önemli bir ayrım bulunuyor: İki firmadan isimlerin mevcut soruşturmada ifadeye çağrılmış olması, Türkşeker'in 100 bin tonluk satışı nedeniyle haklarında işlem yapıldığı anlamına gelmiyor.
Ancak aynı firmaların hem mevcut şeker soruşturmasında yer alması hem de kamuoyunda ciddi tartışmalara neden olan Türkşeker satışının tarafı olması, soruşturmanın bu işlemi de kapsayıp kapsamayacağı sorusunu beraberinde getiriyor.
Türkşeker'in hiçbir genel duyuru yapmadan iki firmaya gerçekleştirdiği 100 bin tonluk satış da incelenecek mi?
Satış kararını veren ve onaylayan kamu görevlilerinin sorumluluğu araştırılacak mı?
Yaklaşık 600 milyon liralık kamu zararı iddiası soruşturma konusu yapılacak mı?
Bu soruların yanıtı şeker soruşturmasının bundan sonraki seyri açısından önem taşıyor.
KARAPINAR'DAKİ PANCAR DOSYASI DA GÜNDEMDE
Soruşturmanın genişletilip genişletilmeyeceği konusunda sektörde gündeme getirilen bir diğer dosya ise Karapınar'daki şeker pancarı ticareti.
Tarımdan Haber'in geçtiğimiz Kasım ayında gündeme taşıdığı dosyada, çiftçinin düşük fiyatlarla pancar üretmeye zorlandığı bir yapı içerisinde UHM Tarım'a önemli bir ekonomik avantaj sağlandığı iddiaları kamuoyuna yansımıştı.
Aynı şirket üzerinden, mevzuata aykırı olduğu iddia edilen şekilde yüz binlerce ton pancarın Çorum Şeker Fabrikası'na taşındığı da gündeme gelmişti.
Şeker soruşturmasının yalnızca nişasta bazlı şeker ve vergi boyutuyla mı sınırlı kalacağı, yoksa Türkşeker'in tartışmalı satışları ile pancar ticaretindeki kamu ve çiftçi zararına ilişkin iddialara kadar genişletilip genişletilmeyeceği sektör tarafından yakından takip ediliyor.
İFADEYE ÇAĞRILAN 47 ŞÜPHELİ VE BAĞLANTILI ŞİRKETLER
Soruşturma kapsamında ifadeye çağrıldığı belirtilen isimler ve şirketleri şöyle:
- Mehmet Göksu – Seyidoğlu Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ
- İbrahim Hakkı Eroğlu – Beylerbeyi Lokum Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
- Sabahattin Yılmaz – Nurs Lokman Hekim Gıda, Tarım, Bitki ve Botanik Medikal Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
- Mustafa Kemal Özdoğru – Uğurlu Helva Tahin Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
- Gökdağ Karakaya – Saf Naturel Bal Gıda Pazarlama Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
- Cumhur Yılmaz – Hastürk Gıda Otomotiv İnşaat Emlak Sanayi ve Ticaret AŞ
- Süleyman Kurşun – Suluca Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
- Sedat Aydın – Seyyidler Otomotiv Gıda İnşaat Dayanıklı Tüketim Malları Emlakçılık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
- Cem Özakgül – Hasal Tarım Ürünleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
- Tahir Uğur Temizer – Natura Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ
- Ömer Faruk Balçık – Özdey Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
- Mikail Aktaş – Aktaşlar Et Gıda ve Hayvancılık Sanayi Ticaret Ltd. Şti.
- Mehmet Emin Hafif – Beşan Nişasta Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ
- Ahmet Eviz – Ak Nişasta Sanayi ve Ticaret AŞ
- Hamit Tezcan – Tat Nişasta Sanayi ve Ticaret AŞ
- Mustafa Nuri Çomu – Sunar Mısır Entegre Tesisleri Sanayii ve Ticaret AŞ
- Kadir Korhan Şule – GSF Gıda Sanayi Fabrikaları Üretim Sanayi ve Ticaret AŞ
- Halil Kurt – Artı Endüstriyel Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ
- Murat Çomu – Emelce Gıda Tarım İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
- Cemil Hafif – Anadolu Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
- Ergün Çakıt – Kervan Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
- Mustafa Küçükmeral – Küçükmeral Gıda İnşaat Tarım Ürünleri Sanayi ve Ticaret AŞ
- Eray Kıratlı – Gaziantep Pazarlama ve Ticaret Ltd. Şti.
- Murat Altun – Sugabee Şekerleme Gıda İnşaat Sanayi İç ve Dış Ticaret Ltd. Şti.
- Mehmet Yiğiter – Karamehmetler Gıda ve İhtiyaç Maddeleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
- Eyyüp Bulut – Tat Nişasta Sanayi ve Ticaret AŞ
- Hasan Demircioğlu – Tat Nişasta Sanayi ve Ticaret AŞ
- Mehmet Tezcan – Tat Nişasta Sanayi ve Ticaret AŞ
- Nihat Ceylan – Tat Nişasta Sanayi ve Ticaret AŞ / Sunar Mısır Entegre Tesisleri Sanayii ve Ticaret AŞ
- Nuh Demircioğlu – Tat Nişasta Sanayi ve Ticaret AŞ
- Osman Filik – Tat Nişasta Sanayi ve Ticaret AŞ
- Süleyman Kökcü – Tat Nişasta Sanayi ve Ticaret AŞ
- Yaşar Duran Karaörs – Tat Nişasta Sanayi ve Ticaret AŞ
- Yusuf Adamhasan – Tat Nişasta Sanayi ve Ticaret AŞ
- Zeki Köse – Omnia Nişasta Sanayi ve Ticaret AŞ
- Bülent Uzel – Omnia Nişasta Sanayi ve Ticaret AŞ
- Murat Birinç – Omnia Nişasta Sanayi ve Ticaret AŞ
- Osman Oksal – Omnia Nişasta Sanayi ve Ticaret AŞ
- Ebubekir Çallı – Çallı Gıda
- Mehmet Hilmi Horasanlı – Yeşiller Gıda
- Emre Civelek – İşmen Gıda
- Ali Aslanali – Hansin Gıda
- Yusuf Arslan – Yedi Ka Gıda
- Mustafa Öztürk – HMZ Gıda Metal
- Dursun Yurtseven – Yeşil Rize Gıda
- Şemsi Kopuz – ŞMS Kopuz Gıda
- İsmail Ağaoğlu – Remzi Çakar Gıda
Mevcut soruşturmanın nişasta bazlı şekerin iç piyasaya arzı, kota ihlalleri ve vergi boyutuna ilişkin olduğu belirtilirken, gözler şimdi soruşturmanın Türkşeker'deki tartışmalı satışlar ve pancar ticaretindeki usulsüzlük iddialarını da kapsayacak şekilde genişleyip genişlemeyeceğine çevrildi.