2025 yılı Mart ve Nisan aylarında Samsun’da meydana gelen zirai don, başta fındık olmak üzere birçok ürün grubunda ciddi zararlara yol açtı. Üreticiler, aynı köy veya mahallede benzer koşullara sahip parseller arasında büyük farklar olduğu gerekçesiyle mağduriyet yaşadıklarını dile getirdi.
Samsun Milletvekili Murat Çan, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’ya yönelttiği soru önergesinde, parseller arası yüzde 50’ye varan hasar tespit farklarının nedenini, yanlış kodlamaları ve rakım verilerindeki çelişkileri sordu. Ayrıca, itiraz mekanizmalarının işleyişi, modern teknolojinin kullanımı ve üreticilerin zararlarının telafisi hakkında Bakanlık açıklaması talep etti.
Bakanlık cevabında, ülke genelinde 65 ilde zirai don olayının görüldüğünü, 34 ilde ise yoğun etkilenme meydana geldiğini belirtti. Hasar tespit çalışmalarının kısa sürede tamamlandığı ifade edilen yanıt metninde, Coğrafi Bilgi Sistemleri (GIS), Tarım Bilgi Sistemi ve TARSİM verileri esas alınarak zarar oranlarının teknik yöntemlerle belirlendiği vurgulandı. Bakanlık ayrıca saha personeline eğitim verildiğini ve zarar tutarlarının otomatik sistem üzerinden hesaplandığını açıkladı.
Ancak Bakanlığın yanıtında, aynı köydeki parsellerde farklı tespitler yapılmasının nedeni açıklanmadı. İtiraz sonrası düzeltilen hasar oranları, üreticilerin mağduriyetlerinin telafi edilip edilmediği veya ileri teknoloji yöntemlerinin sahada uygulanıp uygulanmayacağı konusunda somut bilgi verilmedi.
Samsun çiftçisi, yaşanan bu süreçte devlet desteklerinin adil dağıtılıp dağıtılmadığını sorguluyor. Milletvekili Çan, Bakanlık tarafından yürütülen sistemin sahadaki gerçek kayıpları karşılamadığını ve üreticilerin ekonomik açıdan zor durumda kaldığını belirtiyor.
Tarım uzmanları, hasar tespitlerinde standardizasyon ve teknolojik destek sağlanmadığı sürece benzer sorunların tekrar edebileceğine dikkat çekiyor. Üreticiler ise, adil ve şeffaf bir sistem talep ediyor.