Haber Merkezi - Türkiye’nin tarımsal geleceği, stratejik bir "su yönetimi" reformuna kilitlenmiş durumda. Ortaya konulan veriler, su varlığımızın yönetimi noktasında dünya ile aramızdaki makasın giderek açıldığını gösteriyor. Kişi başına düşen yıllık 1350 metreküp su ile "su stresi" yaşayan ülkeler arasında yer alan Türkiye, elindeki mevcut kaynağın yarısından fazlasını verimli kullanamıyor.
Mevcut Suyun Yüzde 52’si Boşa Akıyor
Analizlerdeki en çarpıcı gerçek; Türkiye'nin toplam su varlığının %52’sinin, sınır aşırı sular olması veya doğrudan denizlere dökülmesi nedeniyle kullanılamıyor oluşu. En geniş ve verimli tarım arazilerinin (Konya Kapalı Havzası gibi) suyun en az olduğu bölgelerde yer alması, havzalar arası su transferinin Türkiye için bir tercih değil, zorunluluk olduğunu kanıtlıyor.
Dünya 'Mega Su Yolları' İnşa Ediyor
Türkiye yerel ölçekli çözümlere hapsolurken, dünya suyun coğrafi sınırlarına meydan okuyor:
Çin: Kuzey-Güney Su Transferi Projesi ile 4300 km su yolu inşa ederek 44,8 milyar metreküp suyu kurak bölgelerine taşıyor.
Mısır: "Yeni Delta Projesi" kapsamında inşa ettiği 114 km’lik yapay nehir ile 1,68 milyon hektar çölü tarım arazisine dönüştürüyor.
Küresel Trend: ABD’den Hindistan’a kadar birçok ülke, her yıl 1,2 trilyon metreküpe yakın suyu yüzlerce kilometrelik mesafelerden taşıyarak tarımsal arz güvenliğini sağlıyor.
13 Yılda 3 Kez Revize Edildi Ama Yasalaşamadı
Türkiye'de su yönetiminin önündeki en büyük engel ise bürokratik dağınıklık. Farklı bakanlıklar, genel müdürlükler, 30 farklı kanun ve sayısız ikincil düzenleme ile su yönetimi "parçalı" bir yapıda kalmış durumda. 13 yıldır üzerinde çalışılan, 3 kez revize edilen ancak bir türlü yasalaşamayan Su Kanunu, ülkesel bütünlükten yoksun bir tablonun ortaya çıkmasına neden oluyor. Havza ve il ölçeğine hapsedilmiş zayıf su kurulları, büyük ölçekli krizlere çözüm üretmekte yetersiz kalıyor.
Kritik Soru: Suya Göre Tarım mı, Tarıma Göre Su mu?
Türkiye’nin "Asrın Projesi" ile deniz altından KKTC’ye havza dışı su transfer etmesi, teknik imkanların varlığını kanıtlıyor. Ancak anakaradaki verimli topraklar için hala o kritik soru soruluyor: Mevcut suya göre mi üretim yapılacak, yoksa stratejik tarım arazilerine su mu taşınacak? Sektör temsilcileri, parçalı yönetim yerine merkezi ve güçlü bir su otoritesinin kurulmasını, mega su yollarıyla havzalar arası dengenin sağlanmasını bekliyor.