Haber Merkezi – 2026 yılı yaş çay fiyatı, bir önceki yıla göre %37,58 artışla 35 TL olarak açıklandı. Ancak rakamların ötesindeki asıl tartışmayı tarım politikaları uzmanı Ergin Kahveci başlattı. Kahveci, piyasada "Gregory King Kanunu"nun bile işlemediği, iktisat bilimine aykırı bir tablo ile karşı karşıya olunduğunu savundu.
İlgili Haber: Milyonlarca üretici bekliyordu: Yaş çay fiyatı belli oldu! Kaç TL oldu?
Arz Daralıyor Ama Fiyat Düşüyor: "Dünyada Başka Örneği Yok"
Kahveci’nin analizindeki en çarpıcı nokta, ÇAYKUR’un piyasayı regüle etme biçimi oldu. 2025 yılı verilerine göre; üretilen çayın yüzde 61,5’ini ÇAYKUR, yüzde 38,5’ini ise özel sektör satın aldı.
Normal bir piyasa ekonomisinde, arzın yüzde 61,5 gibi devasa bir kısmının tek bir kurum tarafından çekilmesinin fiyatları yukarı taşıması gerektiğini belirten Kahveci, şu ifadeleri kullandı:
"Dünyada tek ürün regülasyonu rolü olup arzı yüzde 61,5 daraltılmasına rağmen piyasada fiyatın düştüğü başka bir kurum ben bilmiyorum. Tam bir ters piyasa örneği ile karşı karşıyayız."
Özel Sektör Fiyatı Neden ÇAYKUR’un Altında?
Rekolte nedeniyle arzın zaten az olduğu bir yılda, özel sektörün ÇAYKUR fiyatlarının altında kalması "ekonomik bir açmaz" olarak değerlendirildi. Kahveci, ÇAYKUR’un yıllardır tartışılan zararının temelinde bu "negatif çalışan piyasa fiyatlama sisteminin" yattığını vurguladı.
"Kaçınılmaz Bir Şeyler Geliyor"
Çay sorunundaki bu yapısal çelişki çözülmeden kalıcı bir başarı elde edilemeyeceğini savunan Ergin Kahveci, çiftçilere ve ekonomistlere seslenerek durumun vahametini şu sözlerle özetledi:
Çelişki Çözülmüyor: "Bu çelişkiyi çözmeden çay sorununu çözemeyiz, çözemiyoruz, çözemeyeceğiz."
ÇAYKUR’un Konumu: "Bu haliyle ÇAYKUR 'ne yeter ne de gerek şarttır'."
Kritik Uyarı: "Kaçınılmaz bir şeyler geliyor bize doğru."
İktisat Teorileri "Mezarda Ters Döndü"
Piyasadaki bu tersine işleyişi eleştiren Kahveci, arz ve fiyat arasındaki ilişkiyi açıklayan klasik teorilere atıfta bulunarak, mevcut tablonun iktisat tarihine geçecek bir "negatif örnek" olduğunu iddia etti.