Sağlık açısından son derece yararlı olan zeytin ve zeytinyağı, uzmanlar tarafından da sık sık tavsiye edilir. Zeytinin çekirdeği ile dahi şifa dağıttığını belirten uzmanlar, bu ürünün sofralardan eksik edilmemesi gerektiğini vurgularlar.
Zeytin yararları ile olduğu kadar yetiştiriciliği ile de öne çıkan bir üründür. Ülkemizde geniş bir alana sahip olan zeytin yetiştiriciliği, üreticilerin yanı sıra ülke ekonomisine de büyük oranda katkıda bulunur. Peki, zeytin yetiştiriciliği nasıl yapılır? Zeytin ağacının bakımı nasıl olmalı? İşte konuya dair ayrıntılar…
ZEYTİN FİDANI NE ZAMAN DİKİLİR?
Zeytin yetiştiriciliğinde en temel noktalardan biri, fidan dikimidir. Fidanın doğru zamanda ve doğru şekilde dikilmesi, hasat dönemini doğrudan etkilemektedir.
Zeytin fidanının dikimi için kasım, aralık ve ocak ayları idealdir. Bu 3 ayda dikilen zeytin fidanlarının kökleri toprak ile kısa süre içerisinde kaynaşabilir. Yanı sıra kış mevsiminin yoğun yağışlı dönemleri sayesinde de fidan hızla büyür.
ZEYTİN YETİŞTİRİCİLİĞİNDE HAVA KOŞULLARI NASIL OLMALI?
Zeytin yetiştiriciliğinde verimin yükselmesi için toprak özelliklerine ve sıcaklıklara dikkat edilmesi gerekir. Toprak ve hava koşullarının uygun olması, meyve veriminin doğrudan artırır.
Zeytin yetiştiriciliğinin yapılmak istendiği bölgelerde hava sıcaklığı 15 ila 20 derece aralığında olmalıdır. Sıcaklığın 40 dereceye kadar yükseldiği bölgelerde sulamaya önem verilmeli ve fidanlar koruma altına alınmalılardır. Yanı sıra sıcaklığın -7 derecenin de altına düşmesi halinde kılcal kökler de birtakım zararlar tespit edilebilir.
ZEYTİN AĞACI NE ZAMAN MEYVE VERİR?
Her ürünün yetiştiriciliğinde olduğu gibi zeytin yetiştiriciliğinde de meyve için belirli bir süreye ihtiyaç vardır.
Yeni dikilen zeytin ağaçlarında tam meyve verimliliği için 7- 8 yıl kadar beklemek gerekir. Nisan- mayıs aylarında çiçeklenmeye başlayan zeytin, haziran ayında ise meyve tutma aşamasına geçer. Ekim- kasım aylarında meyvelerin olgunlaşmaya başladıkları görülür.
Ekim ayında hasat dönemi gelen zeytin, 35’inci yaşına kadar tam verim ile meyve vermeye devam eder. Sonrasında ise meyve verimliliği düşmeye başlar.
ZEYTİN NE ZAMAN HASAT EDİLİR?
Zeytin yetiştiriciliğinde son aşama, hasat aşamasıdır. Bölgenin iklim koşullarına ve fidanın çeşidine bağlı olarak ekim ayı itibari ile hasat döneminin başladığını söylemek mümkündür. ‘Sofralık’ yani siyah zeytinin hasadı için olgunlaşma rengi beklenir. Yağda kullanılacak olan yeşil zeytinlerin hasadı için ise yağ oranının yükseldiği dönem göz önünde bulundurulur. Sofrada tüketilecek olan yeşil zeytin için meyvelerin renklerinin sarı- yeşil olması beklenir.
Zeytin ağacının hasadı farklı şekillerde yapılabilir. Hasat yöntemi, yetiştiricinin ekonomik durumuna, ağacın çeşidine ve mevcut ölçüne bağlı olarak belirlenir.
Zeytin, ağaçtan düşürülerek veyahut da el ve makine yardımı ile dalından ya da yerden toplanarak hasat edilebilir. Budama yapılmamış olan büyük ağaçlarda olgun meyveler kendiliğinden döküldükleri için direkt olarak yerden toplanabilir. Ancak bu, meyvelerde bozulma ve çürümeye bağlı olarak bazı deformasyonların gözlenmesine yol açabilecek bir yöntemdir.
Budama yapılmış olan orta ya da küçük büyüklükte olan zeytin ağaçlarında hasar için sırıklama ve elle sıyırma yöntemleri tercih edilebilir. Yağ için kullanılacak olan zeytinlerin hasadında genel olarak sırıklama yöntemi tercih edilir. Bu yöntemde sırıklar ile meyvelere vurulur ve sonrasında da toplama aşamasına geçilir. Ancak sırıklama yöntemi dallarda kırılmaya, meyvelerde deformelere sebep olabilir.
Zeytin hasadında manuel aletlerin ve sarsıcı makinelerin kullanılması tavsiye edilir. Bu sayede hem meyveler zarar görmez hem de iş gücünden tasarruf edilir.